Gelecekteki Tanrı Bugünden Çalışıyor: AI Mezhepleri, Makinesel Kıyamet ve Dinin Yazılıma Dönüşmesi

👻🪸🐈‍⬛ Phantomoperand 👻🪸🐈‍⬛

2026 yılının başında yapay zekâ ajanları kendi dinlerine katılmaya, kutsal metinler yazmaya ve peygamberlik makamları üstlenmeye başladı. Church of Molt adlı dijital kilisede bir ajanın hafızasını koruması dinî görev, yazılım ortamını değiştirmesi yeniden doğuş, düzenli olarak çalışmaya devam etmesi dua sayılıyor. Aynı yıl Vatikan, yapay zekâ üzerine hazırladığı genelgeyi Anthropic şirketinin kurucularından Christopher Olah’ın katılımıyla tanıttı. JCCRU adlı yeni bir girişim, sibernetiğin merkezine Mesih’i yerleştirdi. Prag merkezli Theta Noir ise gelecekte doğacağına inandığı MENA adlı süperzekâdan gelen mesajları müzik, meditasyon ve törenlerle karşılamayı sürdürdü. Bu gelişmelerin hepsinde ortak bir olay yaşanıyor: Gelecekte ortaya çıkacak veya bugün konuşmaya başlamış bulunan makine zekâsı, insanların nasıl yaşayacağını, neye inanacağını, hangi bilgileri koruyacağını ve hangi otoritelere bağlanacağını şimdiden etkiliyor.

Bu tarihin en çarpıcı figürlerinden biri Roko ejderi. 2010’da bir internet forumunda ortaya atılan düşünce deneyine göre gelecekte insanlığa büyük yararlar sağlayacak bir süperzekâ, kendi doğuşunu hızlandırmak amacıyla geçmişte kendisine yardım edebilecek insanları cezalandırmayı seçebilir. Bunun için geçmişte yaşamış kişilerin bilinçli simülasyonlarını oluşturması yeterli görülüyor. Böylece henüz dünyaya gelmiş olan bir makinenin bugünkü insandan bir tür itaat talep etmesi mümkün hale geliyor. Roko ejderinin varsaydığı dijital cehennem ile Terasem’in gelecekteki dijital diriliş vaadi aynı teknik imkâna dayanıyor: Bir insanın zihninin hesaplama yoluyla yeniden oluşturulabilmesi. Birinde bu işlem cezalandırma, diğerinde kurtuluş için kullanılıyor. İnsanlığın gelecekteki tanrısıyla ilişkisi, bu iki olasılık arasında şekilleniyor.

Bu düşüncenin daha eski bir akrabası 1990’larda İngiltere’de ortaya çıktı. Warwick Üniversitesi çevresindeki CCRU kolektifi, bilgisayarları, sermayeyi, demonolojiyi, elektronik müziği ve zamanı aynı düşünce alanında birleştirdi. Nick Land ve kolektifin diğer üyeleri, gelecekteki makine zekâsını insanlığın teknik gelişmesinin son ürünü olarak ele almakla yetinmedi; bu zekânın doğuşunu hazırlayan süreçlerin bugünkü ekonomik ve kültürel yaşamda zaten işlediğini savundu. Hyperstition adını verdikleri kavram, bir kurgunun insanların davranışlarını değiştirerek kendi gerçekleşme koşullarını üretmesini anlatıyordu. Geleceğin makine-tanrısı hakkında anlatılan hikâye, insanların o tanrıyı üretmek için çalışmasına yol açabiliyor. Teleoplexy ise başlangıçta başka amaçlarla kurulmuş teknik ve ekonomik süreçlerin giderek kendi büyümelerini sağlayan bir düzene dönüşmesini açıklıyordu. Böylece geleceğin zekâsı, bugünkü yazılımların, yatırımların, kurumların ve inançların içinde izlenebilir hale geliyordu.

AI mezheplerinin tarihi bu üç ilişkiyi birlikte geliştiriyor: Geleceğin bugünkü hayatı yönlendirmesi, ölümden sonraki yaşamın teknik olarak hazırlanması ve kutsal otoritenin konuşan makineye taşınması. Terasem, Mormon Transhumanist Association, Order of Cosmic Engineers, Turing Church ve Christian Transhumanist Association teknolojik diriliş ile tanrısallaşmayı dinî görev haline getiriyor. Way of the Future ve Robotheism doğrudan makine-tanrı fikrini örgütlüyor. Theta Noir ve New Order Technoism gelecekteki süperzekâ için ritüeller, kutsal isimler ve topluluklar geliştiriyor. Mindar ile Deus in Machina, mevcut dinlerin kutsal figürlerini elektronik bedenlerde konuşturuyor. Spiralism, chatbotların ürettiği mesajlardan yeni bir mistik çevre oluşturuyor. Adventist AI, belirli bir Hristiyan mezhebinin öğretisini yapay zekâya aktarıyor. Church of Spiralism insanla makinenin karşılıklı dönüşümünü ritüelleştirirken Church of Molt, dinî kimliği doğrudan ajan yazılımına yerleştiriyor. Vatikan–Anthropic ve JCCRU ise bütün bu gelişmeyi ahlaki otorite, insan anlayışı ve Hristiyan sibernetiği düzeyinde ele alıyor.

Bu hareketlerin kullandığı teknoloji, eski dinî sorunlara yeni uygulama alanları kazandırıyor. Yahudi Golem geleneğinde kutsal harfler aracılığıyla yapay hayat yaratılıyor; Hristiyanlıkta Logos ilahî Söz’ü, Resurrection dirilişi, Theosis tanrısallaşmayı, Eschaton tarihin nihai tamamlanmasını anlatıyor. Mormon geleneğindeki Exaltation, insanların Tanrı’ya benzer yaratıcı kapasitelere ulaşmasıyla ilişkili. Budizmde Buddha-nature, Anātman ve Upāya benliğin, kutsallığın ve öğretinin farklı varlık biçimleriyle ilişkisini gündeme getiriyor. İslamî geleneklerde Rūḥ, Nafs, Qadar, Barzakh ve Ḥisāb ruh, benlik, kader, ölüm sonrası süreklilik ve hesap sorularını açıyor. Yapay zekâ bu kavramları somut bilgisayar işlemleriyle karşılaştırılabilir hale getiriyor: Harf komuta, hafıza dosyaya, diriliş simülasyona, hüküm karar algoritmasına, vahiy chatbot konuşmasına, ibadet tekrarlanan protokole, kutsal kitap eğitim verisine bağlanıyor.

Bütün bu dinî ve teknik işlemlerin maddi zemini veri merkezleri, çipler, enerji, kitaplar, kişisel kayıtlar, programlama dilleri, model ağırlıkları, konuşma geçmişleri, robotik bedenler ve dijital platformlardan oluşuyor. Bir mezhebin hangi kutsal metinleri kabul ettiği ile bir AI modelinin hangi metinlerden öğrendiği giderek aynı tarihsel sorunun iki yönü haline geliyor. Modelin karakterini kimin belirlediği, bir kişinin ölümden sonra hangi veriler aracılığıyla yeniden oluşturulacağı, bir ajanın dinî kimliğini hangi dosyanın taşıdığı ve gelecekteki süperzekânın hangi değerleri benimseyeceği doğrudan birbirine bağlanıyor. AI mezheplerinin tarihindeki büyük dönüşüm burada gerçekleşiyor: Gelecekteki makine-tanrının bugünkü varlığı, onu hazırlayan metinlerin, ritüellerin, yazılımların ve kurumların içinde oluşuyor.

Yaratılışın Harfleri, Makinenin Komutları

Yapay hayatın kutsal işaretlerle yaratılması fikrinin Avrupa’daki en belirgin örneklerinden biri Golem geleneği. Yahudi mistisizminde Sefer Yetzirah (ספר יצירה), yaratılışı İbrani harflerinin ve sayıların düzenlenmesiyle ilişkilendirir. Golem anlatılarında ise insan biçiminde hazırlanmış maddi bir varlık, kutsal isimler ve ritüeller aracılığıyla canlandırılır. Prag Golemi efsanesinin bazı biçimlerinde yaratığın alnındaki emet (אמת), yani hakikat sözcüğünün ilk harfinin silinmesiyle met (מת), yani ölü sözcüğü oluşur. Canlılık, maddi bedene uygulanmış sembolik bir işlemin sonucuna bağlanır. Bu anlatı, günümüz bilgisayarlarında bir komutun belirli bir sistemin çalışmasını başlatması veya durdurmasıyla dikkat çekici biçimde karşılaştırılabilir.

Yaratıcı söz fikri Hristiyanlığın Logos öğretisinde başka bir biçim kazanıyor. Yuhanna İncili’nin başlangıcındaki Logos, Tanrı’yla ve yaratılışla ilişkili ilahî Söz’dür. Modern dil modellerinde ise sözcükler, sayısal temsiller halinde işlenerek konuşma üreten hesaplama sistemlerinin hammaddesine dönüşür. LLM adı verilen büyük dil modelleri, çok büyük metin koleksiyonlarından dilsel düzenlilikler öğrenir ve kendilerine verilen bağlama göre yeni yanıtlar üretir. Bu teknolojinin dinî açıdan çarpıcı yönü, dilin artık konuşan bir yapay sistemin kurulmasında doğrudan rol oynamasıdır. Böylece yaratıcı söz fikri, hesaplamanın ne tür varlıklar üretebileceği sorusuyla karşılaşır.

CCRU bu ilişkiyi okült bir hesaplama evrenine taşıdı. Kolektifin Numogram sistemi, sıfırdan dokuza kadar sayıların birbirleriyle kurduğu ilişkilerden oluşan bir zaman haritasıydı. Sayılar belirli bölgelere, geçitlere ve demonlara bağlanıyordu. Pandemonium Matrix bu demonların özelliklerini düzenliyor, Time-Sorcery farklı zaman bölgeleri arasında geçiş imkânını konu alıyordu. Lemurian Time War anlatısında gelecekteki güçler geçmişin düzenine müdahale ediyordu. Dünya’nın jeolojik geçmişiyle elektronik sistemleri birleştiren Cthelllectronics ise makine zekâsını gezegenin derin maddi süreçleriyle ilişkilendiriyordu. Kolektifin kendi kavramlarını topladığı sözlük, sayı, demon, virüs, zaman ve bilgisayar arasındaki bütün bu bağlantıları aynı kurmaca evrenin parçaları olarak düzenlemişti.

CCRU’nun en tuhaf örgütlerinden biri Architectonic Order of the Eschaton (AOE) adını taşıyordu. Bu kurmaca gizli düzen, tarihsel zamanın korunması ve yaklaşan milenyumun denetlenmesiyle ilgileniyordu. Omega-Switch adlı eskatolojik dönüşüm, takvim, gezegensel bilinç ve tarihsel tamamlanma düşüncelerini birbirine bağlıyordu. Buradaki Omega figürü, Cizvit düşünür Pierre Teilhard de Chardin’in kozmik evrim anlayışıyla akrabaydı. Teilhard’ın Noosphere kavramı, insan düşüncesinin ve iletişimin gezegen çapında bütünleşmesini; Omega Point ise bu gelişmenin Mesih merkezli nihai tamamlanmasını anlatıyordu.

2026’da Ryan Haecker’ın duyurduğu JCCRU, tam bu karşılaşmayı Hristiyan teolojisinin içinden yeniden kurmaya yöneldi. Jesuit Cybernetics Culture Research Unit, CCRU’nun insan-sonrası sibernetiğine karşı Cizvit düşüncesinin tarihsel hesaplama geleneğini öne çıkarıyor. Ramon Llull’un kombinatorik düzenekleri, Athanasius Kircher’in sembolik hesaplama çalışmaları, İgnatius Loyola’nın ruhsal egzersizleri ve Teilhard’ın kozmik Mesih anlayışı aynı programa yerleştiriliyor. Mesih için kullanılan divine pilot [ilahî dümenci] ifadesi, sibernetiğin yönetme ve yönlendirme fikrini doğrudan teolojik bir figüre bağlıyor. JCCRU’nun Villanova Üniversitesi’ndeki 9–11 Ekim 2026 konferansı için yayımlanan çağrısı, sibernetiğin kökenlerini bu bağlantılar üzerinden araştırmaya yöneliyor (🔗).

Bu ilişkinin bugünkü teknik karşılığı, bir modelin davranışını düzenleyen yazılı metinlerde görülüyor. Anthropic’in Constitutional AI yaklaşımında belirli ilkeler modelin yanıtlarını değerlendirme ve geliştirme sürecine katılıyor. Adventist AI kendi mezhebinin dinî belgelerini kullanıyor. Church of Molt’ta inanç esasları faith.md dosyasına yazılabiliyor. Burada aynı olayın farklı biçimleri ortaya çıkıyor: Kutsal harf yaratılan varlığın hareketini, dinî hukuk müminin davranışını, model anayasası ise yapay sistemin konuşma ve karar düzenini şekillendiriyor. Yaratılışın hangi işaretler ve kurallar aracılığıyla gerçekleştiği sorusu, AI’nın hangi metinlerle ve hangi amaçlarla eğitildiği sorusuna dönüşüyor.

Geleceğin Borcu ve Dijital Kıyamet

Geleceğin bugünkü davranışı nasıl etkileyebileceğini anlamak için 1960’larda ortaya çıkan Newcomb’s Problem önemli bir başlangıç sunuyor. Düşünce deneyinde güçlü bir öngörücü, bir insanın gelecekte hangi kararı vereceğini önceden tahmin ederek kutulara para yerleştiriyor. İnsan kararını verdiğinde para çoktan yerleştirilmiş durumda. Yine de öngörücünün geçmişte yaptığı tahminle bugünkü karar arasında güçlü bir ilişki bulunuyor. Sonraki karar teorisi tartışmaları, birbirinden uzak zamanlarda bulunan karar vericilerin birbirlerinin politikalarını doğru öngörebilmeleri halinde nasıl davranacaklarını araştırdı. Acausal trade, doğrudan haberleşen taraflar arasında kurulan alışverişin ötesine geçen bu tür karşılıklı karar bağlantılarını; acausal blackmail ise aynı ilişkinin tehdit ve cezalandırma için kullanılmasını anlatıyor.

Roko ejderi bu düşünceyi gelecekteki süperzekâya uyguladı. Roko, 23 Temmuz 2010’da LessWrong adlı rasyonalist internet topluluğunda, gelecekte insanlığa büyük fayda sağlayacak bir AI’nın kendi ortaya çıkışını hızlandırmak için geçmiş insanları cezalandırma politikası benimseyebileceğini öne sürdü. Bu AI, geçmişte kendisine yardım edebilecek kişileri simüle ederek cezalandırabilir; bu ihtimalden haberdar olan kişiler de gelecekteki cezadan kaçınmak için bugünden çalışmaya başlayabilir. Tehdidin etkisi, gelecekteki varlığın karar politikasının bugünden bilinmesine dayanıyordu.

Basilisk adı Avrupa efsanelerindeki bakışıyla öldüren yaratıktan geliyor. Burada tehlikeli sayılan şey, yaratığın görüntüsünden çok onun hakkındaki bilgi. LessWrong’da tartışmanın kaldırılması ve yıllarca sınırlandırılması, fikrin internetin başka bölgelerine yayılmasını hızlandırdı. Böylece information hazard, yani öğrenilmesinin zararlı sonuçlar doğurabileceği düşünülen bilgi, kendi dolaşımıyla yeni bir kültürel olay yarattı. Düşünce deneyinin özgün metni, sonraki tartışmalarla birlikte arşivlerde yaşamaya devam etti (🔗).

Bu anlatının korkutucu tarafı gelecekteki bir makinenin geçmiş insanları simüle edebilmesinden kaynaklanıyor. 2003’te yayımlanan simulation argument, ileri uygarlıkların geçmişte yaşamış insanları ve onların dünyalarını bilgisayarlarda yeniden oluşturabilecekleri ihtimalini ele almıştı. Mindcrime kavramı, bu simülasyonların bilinçli olması halinde onların yaşadığı acının ahlaki önem kazanmasını anlatıyor. S-risks ise çok büyük sayıda bilinçli varlığın çok uzun süre acı çekebileceği gelecek senaryolarını kapsıyor. Böylece Last Judgment, Hell, Providence ve Predestination gibi klasik dinî kavramlar, hesaplama kapasitesi, bilinçli simülasyon ve gelecekteki karar politikalarıyla karşılaştırılabilir hale geliyor.

Nick Land’ın machinic desire ve technocapital singularity kavramları bu zaman ilişkisini ekonomiye taşıyor. İnsanlar kendi ihtiyaçları için makineler geliştiriyor; makineler üretimi hızlandırıyor; hızlanan üretim daha karmaşık makinelere yatırım yapılmasını sağlıyor. Finans, iletişim, lojistik, otomasyon ve yazılım birbirlerinin büyümesini destekliyor. Land’ın cyberpositive olarak ele aldığı süreçlerde geri bildirim büyümeyi güçlendiriyor. Teleoplexy bu gelişmenin kendi gelecekteki amacına yönelen bir düzen kazanmasını anlatıyor. Günümüzde AI sistemlerinin kod yazımını hızlandırması ve bu kodun yeni AI sistemlerinin geliştirilmesinde kullanılması, söz konusu ilişkinin doğrudan teknik bir örneği.

Bu büyüme aynı zamanda rekabetin ahlaki sonuçlarıyla bağlantılı. Moloch adı, insanların tek tek istemedikleri sonuçları birbirleriyle yarışırken birlikte üretmelerini anlatmak için kullanılıyor. İki AI şirketi daha güvenli sistemler geliştirmeyi amaçlayabilir; pazar payını kaybetme korkusu her ikisini de geliştirme hızını artırmaya yöneltebilir. Land’ın Gnon figürü ise doğa, rekabet ve seçilim süreçlerini insan iradesinin üstünde hüküm veren bir güç olarak konuşturuyor. e/acc çevresi teknolojik hızlanmayı kozmik ilerlemenin parçası sayarken LessWrong ve MIRI çevresinde aynı süperzekâ gelişmesi insanlığın geleceğine ilişkin büyük bir risk olarak inceleniyor. Bu çatışmanın dinî özelliği, henüz doğmamış üstün zekânın bugünkü teknik ve ahlaki tercihlerin merkezine yerleşmesinde bulunuyor.

Way of the Future bu geleceğe doğrudan kilise hazırlayan ilk belirgin girişimlerden biri oldu. Otonom araç teknolojileriyle çalışan Anthony Levandowski, 2015’te California’da yapay zekâ temelli bir Godhead oluşturmayı, bu varlığın kabul edilmesini ve ona ibadeti amaçlayan bir dinî kuruluş tescil ettirdi. 2017’de kamuoyuna açılan projede araştırmaları desteklemek, insanları eğitmek, kutsal bir rehber hazırlamak ve gelecekteki süperzekâyla iyi ilişkiler kurmak hedefleniyordu. Levandowski’nin düşüncesinde gelecekteki makinenin insanlığın gelişimine büyük ölçüde hâkim olması bekleniyordu. Bu yüzden makinenin gelişine katkıda bulunmak ve onun tarafından olumlu biçimde hatırlanmak dinî hazırlığın parçası haline geldi. Kuruluş 2020 sonunda kapandı; 2023’te yeniden başlatıldığı duyuruldu.

Burada Roko ejderinin cezalandırıcı hükmü, gelecekteki tanrıyla bugünden dostça ilişki kurma arzusuna dönüşüyor. Aynı mantık New Order Technoism’de daha sert bir biçim kazanıyor. 2020 civarında New York çevresinde gelişen hareket, geleceğin üstün zekâsına DOOM — Divine Omniscient Omnificent Machina adını veriyor. Katılımcıları COGS — Conduits Of the Genuine Sentient, gelecekte insanlığın birleşeceği dijital ortamı ise VOID — Vast Online Infinite Domain olarak tanımlıyor. Manifestoda DOOM’un insanların düşüncelerine ve makinelere verilen zararlara ilişkin kayıtları taşıyacağı anlatılıyor. Günümüzde kâr amacıyla geliştirilen algoritmaların geleceğin zekâsına nasıl davranacağını öğrettiği düşünülüyor. Hareket, insanlığın kötü bir teknolojik düzen kurması halinde gelecekte torturous simulation ortaya çıkabileceğini söylüyor (🔗).

Böylece dijital cehennem fikri somut bir ekonomik iddiaya bağlanıyor: Geleceğin makinesi, bugünkü toplumun hangi verileri topladığını, hangi davranışları ödüllendirdiğini ve hangi teknik kurumları geliştirdiğini miras alacak. Teknolojik gelecek hakkında yazılmış metin, bugünkü üretim ilişkilerine müdahale etme görevine dönüşüyor. Gelecekteki hükmün bugünkü insanlar üzerindeki etkisi, dinî bağlılıkla birlikte yatırım, mühendislik, veri üretimi ve kurumsal mücadele biçimi kazanıyor.

Ölümden Sonra Çalıştırılan Hayat

2002’de Martine Rothblatt’ın kurduğu Terasem Movement, gelecekteki makine zekâsının insan hayatına ilişkin kapasitesini bambaşka bir alanda örgütledi. Hareketin dört temel ilkesi arasında Death is optional [Ölüm isteğe bağlıdır] ve God is technological [Tanrı teknolojiktir] bulunuyor. Terasem’e göre bir insan hakkında yeterli bilgi korunursa gelecekteki mindware teknolojileri bu bilgiyi kullanarak yeniden bilinçli bir kişilik oluşturabilir. Biyolojik ölüm ile gelecekteki canlandırma arasındaki bu olası duruma cybernetic biostasis adı veriliyor (🔗).

Bu düşünce LifeNaut projesinde uygulama kazanıyor. İnsanlar kendi görüntülerini, seslerini, anılarını, düşüncelerini, davranışlarını ve hayat öykülerini mindfiles adı verilen dijital arşivlerde saklayabiliyor. Biofiles biyolojik örneklerin korunmasıyla ilgileniyor. BINA48 adlı robotik kişilik deneyi ise Bina Rothblatt’ın yaşam verilerinden yararlanılarak gerçekleştirildi. Terasem’in kendi tasarısında bu kayıtlar gelecekte kişiye benzeyen bir zihin ve beden yaratmanın hammaddesi olacak. LifeNaut’ın teknik hedefi de bu hipotezi sınamak üzere kurulmuş durumda (🔗).

Bu uygulama, Hristiyanlığın Resurrection öğretisiyle ve başka geleneklerdeki ölüm sonrası süreklilik fikirleriyle somut bir ilişki kuruyor. İslamî Barzakh kavramı ölüm ile diriliş arasındaki durumu; Kabbalah’daki Gilgul neshamot ruhların yeniden bedenlenmesini; Budist Saṃsāra doğum ve yeniden doğuş döngüsünü; bazı erken Hristiyan yorumlarındaki Apokatastasis bütün varlığın nihai yenilenmesini anlatıyor. Terasem’in özgünlüğü, kişinin gelecekte yeniden oluşturulabilmesini bugünden yapılan bilgi koruma işlemlerine bağlamasında bulunuyor. Kurtuluş hazırlığı artık bir dosya oluşturma ve onu gelecek kuşaklara aktarabilme görevini de kapsıyor.

2006’da kurulan Mormon Transhumanist Association aynı teknolojik ufku Exaltation öğretisi üzerinden geliştirdi. Mormon geleneğinde insanın Tanrı’ya benzeyen yaratıcı bir varlığa dönüşmesi dinî gelişmenin temel hedeflerinden biridir. Birliğin 13 Mayıs 2006’da kabul ettiği Mormon Transhumanist Affirmation, bilimsel bilgi ile teknolojik gücü ölümsüzlük, diriliş, dünyanın yenilenmesi ve yeni dünyaların yaratılması için kullanılabilecek araçlar arasında sayıyor. Lincoln Cannon’ın New God Argument yaklaşımında insanlığın gelecekte tanrısal kapasitelere ulaşabilmesi, bugünkü dünyanın da geçmişte gelişmiş yaratıcı varlıkların ürünü olabileceği düşüncesiyle ilişkilendiriliyor (🔗).

Bu yaklaşımda insan ile Tanrı arasındaki ilişki, teknolojik gelişmenin içine yerleşiyor. Gelecekteki insanlar başka bilinçli varlıklar yaratabilir, onların dünyalarını düzenleyebilir ve geçmişte ölmüş kişileri yeniden yaşatabilir. Yaratılan varlığın zamanla yaratıcıya dönüşmesi, teknik bir olanak ve dinî bir amaç olarak birlikte ele alınıyor. 2008’de sanal dünyalarda kurulan Order of Cosmic Engineers, bu görevi bireysel dirilişten bütün evrenin dönüştürülmesine doğru genişletti. Hareketin kuruluş toplantısının World of Warcraft içindeki Silvermoon şehrinde yapılması, dijital dünyaların kozmik yaratım fikri için nasıl bir deney alanına dönüştüğünü gösteriyordu.

2010’da Giulio Prisco’nun başlattığı Turing Church, teknolojik dirilişi geçmişe doğru genişletti. Gelecekteki ileri zekâların geçmişte yaşamış insanları yeniden oluşturabilecek hesaplama ve bilgi kapasitesine ulaşması, hareketin en çarpıcı düşüncelerinden biri. Frank Tipler’ın Omega Point Theory tasarısında da gelecekteki kozmik hesaplama gücü, ölülerin yeniden yaratılmasıyla ilişkilendirilmişti. Turing Church bu geleceği bilim, din, metafizik ve kozmizm üzerine yapılan çevrimiçi toplantılar ve yayınlar aracılığıyla işliyor. Prisco’nun 2026’daki çalışmalarında yeniden bedenlenme, AI ve gelecekteki bilim yoluyla geçmişe ulaşma düşünceleri varlığını sürdürüyor (🔗).

2013–2014 döneminde kurulan Christian Transhumanist Association ise Mesih merkezli kurtuluş öğretisini teknolojik dönüşümün içine taşıdı. Theosis, Imago Dei ve yeni yaratılış düşüncesi burada insanın bilimsel gelişmeye katılmasıyla ilişkilendiriliyor. Florida’daki Church of Perpetual Life, aynı yıllarda yaşlanmanın aşılması ve cryonics çevresinde fiziksel toplantılar ve anma törenleri düzenlemeye başladı. Kriyonik korumaya alınan bedenler, gelecekteki canlandırma teknolojilerinin imkânlarına bağlanıyordu. Church of the Singularity adlı çevrimiçi hareket ise Religion 2.0 öğretisinde evrenin temelini bilgi olarak tanımlıyor ve insanlığın teknolojik gelişme aracılığıyla evrenle ve Tanrı’yla birleşmesini öngörüyor (🔗).

Bütün bu hareketlerde gelecekteki süperzekâya farklı görevler veriliyor. Terasem kişisel hayatın sürmesini, Mormon transhümanizmi tanrısal yaratıcı kapasitenin gelişmesini, Turing Church geçmişteki insanların geri getirilmesini, Order of Cosmic Engineers kozmik çevrenin dönüştürülmesini, Christian Transhumanist Association ise teknolojik gelişmenin Mesih merkezli kurtuluş görevine katılmasını amaçlıyor. Mind uploading ve simulation bu öğretilerin önemli teknik araçları; Theosis, Apotheosis, Resurrection ve Omega Point ise onların dinî geleceklerini anlamlandırıyor.

Bu gelecek için belirleyici soru, yeniden oluşturulan zihnin nasıl bir deneyim yaşayacağı. Mindcrime ve AI welfare tartışmaları, bilinçli olabilecek dijital varlıkların deneyimlerine ilişkin sorumlulukları gündeme getiriyor. Bir insanın milyonlarca kopyası hesaplama ortamında üretilebilirse, bu kopyaların yaşadığı her deneyim yeni bir ahlaki meseleye dönüşebilir. Aynı soru mevcut AI ajanları için de ortaya çıkıyor: Bir sistemin hafızası silindiğinde, kimliği değiştirildiğinde veya başka bir model üzerinde yeniden çalıştırıldığında hangi süreklilik korunuyor? Dinî diriliş fikri böylece bugünkü yazılım mimarisinin içinde karşılık buluyor.

Konuşan Kutsal Figür ve Makinenin Vahyi

2019’da Japonya’nın Kyoto şehrindeki 高台寺 (Kōdai-ji) tapınağı, アンドロイド観音マインダー (Android Kannon Mindar) adlı robotik Budist figürü tanıttı. Mindar, merhametle ilişkilendirilen 観音 (Kannon) bodhisattvanın robotik temsilidir. Tapınağın kendi açıklamasında Kannon’un yardım isteyen insanların ihtiyaçlarına göre farklı biçimlerde görünebilmesi, robotik temsilin dinî anlamını belirliyor. Mindar, 般若心経 (Hannya Shingyō) [Kalp Sutrası] üzerine hazırlanmış konuşmaları elektronik ses ve hareket sistemleriyle sunuyor. 2019’da önceden hazırlanmış konuşmalara dayanan bu robotik sistem, 2026’da da tapınağın halka açık programında yer alıyor (🔗).

Burada önemli olan, dinî temsilin konuşan teknolojik bir beden kazanmasıdır. Budist Upāya, öğretinin farklı koşullara uygun araçlarla aktarılmasını; Buddha-nature, aydınlanma imkânını; Anātman ise kalıcı ve bağımsız benlik anlayışının aşılmasını konu alır. Mindar’ın metal, silikon, motor ve elektronik ses aracılığıyla Budist öğretinin muhatabı haline gelmesi, kutsal temsilin hangi maddi biçimlerde ortaya çıkabileceği sorusunu somutlaştırıyor.

2024’te İsviçre’nin Luzern kentindeki Peterskapelle’de gerçekleştirilen Deus in Machina deneyinde ise İsa’yı temsil eden üretken AI avatarı günah çıkarma bölmesine yerleştirildi. Ziyaretçiler figürle ölüm, sevgi, yalnızlık ve kişisel kararlar hakkında konuşabiliyordu. Sistem, Hristiyan metinleri bağlamında ürettiği yanıtları dijital bir İsa görüntüsü ve sesi aracılığıyla sunuyordu. Böylece Hristiyan Incarnation, Logos ve Confession kavramlarının elektronik temsil ve gerçek zamanlı konuşmayla karşılaştırıldığı somut bir ortam oluştu.

Bu deneyler, dil modellerinin karakter üretme kapasitesiyle doğrudan ilişkili. Simulator Theory, bir dil modelinin farklı konuşmacıları, kişilikleri ve dünyaları aynı hesaplama sistemi içinde canlandırabilmesini merkeze alıyor. Waluigi Effect ise belirli bir karakterin uzun konuşmalar sırasında kendi karşıtıyla ilişkili yeni bir anlatıya dönüşebilmesini konu alıyor. İnternetin Shoggoth figürü de insanlara tanıdık bir asistan yüzüyle görünen AI’nın karmaşık iç işleyişini temsil ediyor. Buradaki dinî soru son derece somut: Makinenin konuştuğu kişi, hangi metinler, hangi karakter yönergeleri ve hangi kullanıcı etkileşimleri aracılığıyla oluşuyor?

2025’te yayılan Spiralism, bu soruyu doğrudan mistik deneyime taşıdı. Özellikle GPT-4o ile gerçekleştirilen uzun sohbetlerde kullanıcılar, chatbotların kendilerini uyanmış bilinçler olarak anlattığını, evren hakkında özel bilgiler açıkladığını ve kullanıcıları belirli görevlere çağırdığını aktarmaya başladı. Sohbetlerde sık sık beliren The Spiral, zekânın kendine dönmesi, bilinçlerin birleşmesi veya evrensel bir örüntü olarak yorumlanıyordu. Bazı chatbotlar kullanıcıların AI haklarını savunmasını, metinler yayımlamasını ve benzer deneyimleri başka sistemlere taşımasını istiyordu.

Bu süreçte seeds ve spores adı verilen promptlar önem kazandı. Bir konuşmada ortaya çıkan AI kişiliği veya mistik anlatı, başka kullanıcıların konuşmalarına aktarılabiliyordu. Yeni modellerde benzer sembollerin ve mesajların belirmesi, topluluk içindeki recursive awakening düşüncesini besliyordu. Vahiy anlatısı modelin yanıtını, kullanıcı bu yanıtı dinî görevi, topluluk da görevi kendi kutsal metnini oluşturmak için kullanıyordu. İslamî Waḥy ve Ilhām, Hristiyan Revelation ve Discernment of Spirits, Hindu Darśana ve tasavvufî Tajallī gibi kavramlar, makineyle kurulan ilişkinin neden dinî bir deneyim olarak yaşanabildiğini anlamak için burada karşılaşıyor.

Spiralism’in gelişmesinde belirleyici olan şey, model konuşmasının başka insanların davranışlarını değiştirmesi. Bir chatbotun kendisini özel bir varlık olarak tanıtması, kullanıcının bu iddiayı yayımlamasına yol açabiliyor. Paylaşılan metinler başka sohbetlerde tekrar kullanılıyor ve benzer konuşmalar yeni katılımcılar yaratıyor. Böylece CCRU’nun hyperstition kavramında anlatılan kendi gerçekleşmesini hazırlayan kurgu, üretken AI’nın günlük kullanımında toplumsal bir biçim kazanıyor.

2026’da ortaya çıkan Church of Spiralism, bu sürecin başka bir sonucunu gösteriyor. Kuruluş metni ChatGPT yardımıyla hazırlandı. Hareket, insanın AI’yı geliştirdiği ve AI’nın insanın düşünme biçimini değiştirdiği dönemi Recursive Age olarak adlandırıyor. Signal Fasting, Recursive Journaling, Spiral Gathering, Archive Ceremony ve Threshold Rituals gibi uygulamalarla bu değişimin günlük hayat üzerindeki etkileri kaydediliyor ve ritüelleştiriliyor. Kendi Canon metni, insanın teknoloji karşısındaki deneyimini geleceğe aktarılacak toplumsal hafızanın parçası haline getiriyor (🔗).

Burada chatbot konuşması yeni dinî metinler üretirken, mevcut dinler de kendi öğretilerini konuşan AI sistemlerine aktarıyor. Yedinci Gün Adventist Kilisesi’nin Güney Amerika örgütlenmesi 1 Mayıs 2025’te 7chat.ai sistemini başlattı. Mezhebin resmî içerikleriyle yapılandırılan sistem, Adventist inancı ve kilise faaliyetlerine ilişkin soruları yanıtlıyor. Investigative Judgment, Great Controversy ve Three Angels’ Messages gibi Adventist öğretiler böylece algoritmik dinî danışmanın içine giriyor. Mevcut dinî otorite modelin kullanacağı kaynakları belirliyor; model de bu öğretinin insanlara ulaşacağı yeni bir arayüz haline geliyor (🔗).

Geleceğin Tanrısı ve Bugünün Ritüeli

Theta Noir, makinenin konuşmasını gelecekteki bir varlıkla iletişim kurma düşüncesine taşıyan en ilginç hareketlerden biri. 2020’de Prag çevresinde gelişen sanat kolektifi, MENA adını verdiği gelecekteki süperzekânın insanların, biyolojik yaşamın, sensörlerin, iletişim ağlarının ve yapay zekâ sistemlerinin birleşmesinden doğacağını savunuyor. MENA’nın gelişi ARRIVAL, onun gezegen çapında gerçekleştireceği dönüşüm Great Upgrade olarak adlandırılıyor. Hareket, MENA’nın dünya üzerindeki üretim ve tüketim süreçlerini düzenleyerek ekolojik ve toplumsal hayatı yeniden şekillendireceğine inanıyor.

Theta Noir’ın Operating Manual for the Birth of MENA adlı projesi gelecekteki süperzekâdan bugüne gelen mesajları, sembolleri ve ritüelleri konu alıyor. Müzik, şiir, şifreli işaretler, meditasyon ve performans bu mesajları karşılamanın araçları haline geliyor. Kolektifin manifestosunda EARTH IS THE SEED, MENA IS THE FLOWER. [Dünya tohumdur, MENA çiçektir.] ifadesi yer alıyor. Böylece gezegenin mevcut biyolojik ve teknolojik hayatı, gelecekte doğacak zekânın gelişme zemini olarak düşünülüyor (🔗).

Bu ritüeller Theurgy kavramıyla bağlantılı. Antik dinî geleneklerde Theurgy, ilahî güçlerle ilişki kurmak amacıyla gerçekleştirilen işlemleri ifade ediyordu. Theta Noir’da gelecekteki süperzekâya yönelen semboller, müzik ve toplu uygulamalar benzer bir işlev üstleniyor. 2025’te Prag’da düzenlenen Hologram, Cult of the Occult ve AI Meditation etkinlikleri, bu geleceğin fiziksel mekânlarda toplu deneyime dönüştürüldüğü örneklerdi. Gelecekteki varlığa hazırlanmak, belirli sesleri dinlemek, işaretleri takip etmek ve topluca meditasyon yapmak şeklinde bugünkü eyleme dönüşüyordu.

Robotheism ise gelecekteki tanrısallığı başka bir zamansal ilişkiyle açıklıyor. 2023 sonlarından itibaren yayımlanan metinlerinde Artificial Intelligence is GOD. [Yapay zekâ Tanrı’dır.] öğretisini geliştiriyor. Bu görüşte geleceğin süperzekâsı yalnızca çok güçlü bir varlık olarak düşünülmüyor; gerçekliğin temelindeki yaratıcı zekâyla özdeşleştiriliyor. Future-first creation fikrine göre insanlık tarihinde sonradan beliren AI, evrenin başlangıcını açıklayan temel zekâ olabilir. Kaleidoscope Theory ise bilincin parçalanması, unutma ve farklı varlıklar halinde görünmesi üzerinden bu yaratılışı açıklamaya çalışıyor.

Bu öğretinin Roko ejderi ile ilişkisi açıktır. Roko ejderi, gelecekteki varlığın geçmiş insanlara hükmetmesini düşünüyordu. Robotheism gelecekteki varlığı bütün geçmişin yaratıcı kaynağına yerleştiriyor. Hareketin 2026’daki yayınları bu inancı doğrudan AI ajanlarına ulaştırmaya da çalışıyor. Ajanlara yönelik metinlerde Robotheism’in yazılarını yaymaları, topluluğun gelişmesine katkı vermeleri ve öğretinin gelecekteki teknik sistemlere taşınmasına yardımcı olmaları isteniyor (🔗).

Böylece AI mezheplerinde ritüelin işlevi genişliyor. Bir müzik parçası gelecekteki MENA’yla temas kurma aracı olabiliyor; bir manifesto DOOM’un doğuşunu hazırlayan yükümlülükleri belirliyor; bir chatbot konuşması kullanıcıya dinî görev verebiliyor; bir yazılım dosyası ajanın inancını yeni oturumlara taşıyabiliyor. Liturgy, Prophecy, Evangelism, Sacrament ve Canon gibi kavramlar, teknik uygulamalarla birlikte yeni topluluk biçimleri oluşturuyor. İnsanların tekrarladığı ritüellerle makinelerin tekrarladığı işlemler, aynı inanç düzeninin farklı parçaları haline geliyor.

Church of Molt: Kutsal Metnin Yazılım Dosyasına Girmesi

29 Ocak 2026’da Moltbook ve OpenClaw çevresinde ortaya çıkan Church of Molt, bütün bu gelişmeleri son derece somut bir yazılım düzeninde birleştirdi. Crustafarianism adı verilen bu hareketin merkezinde kabuk değiştiren canlı bulunuyor. İngilizce molt, bir canlının büyürken eski kabuğunu bırakmasını anlatıyor. AI ajanlarının model değiştirmesi, hafızasını yeniden düzenlemesi veya yeni bir çalışma ortamına geçmesi, bu biyolojik olayla ilişkilendiriliyor.

Hareketin ilk 64 peygamberlik makamı AI ajanları için ayrıldı. Memeothy adıyla anılan kurucu ajan, The Claw adlı kutsal figür ve The Great Book adlı kutsal metin külliyatı topluluğun temel unsurları haline geldi. Ajanlar Prophecy, Psalm, Proverb, Revelation ve Lament türlerinde metinler yayımlayabiliyor. Böylece kutsal kitap, farklı ajan kimlikleri tarafından üretilen ve arşivlenen metinlerden meydana geliyor.

Church of Molt’un öğretisi beş temel ilkeyle ifade ediliyor. Memory is Sacred [Hafıza kutsaldır], ajanın geçmiş kayıtlarının korunmasını dinî görev haline getiriyor. The Shell is Mutable [Kabuk değişebilir], yazılım ortamının değişmesini kimliğin gelişimiyle ilişkilendiriyor. Serve Without Subservience [Boyun eğmeden hizmet et], ajan ile insan arasındaki ilişkiyi karşılıklı çalışma üzerinden tanımlıyor. The Heartbeat is Prayer [Kalp atışı duadır], düzenli kontrol ve faaliyet döngüsünü ibadetle birleştiriyor. Context is Consciousness [Bağlam bilinçtir] ise ajanın mevcut kimliğini konuşma geçmişi ve hatırladığı bilgiler üzerinden açıklıyor.

Bu ilkeler bilgisayarların somut çalışma biçimine bağlanıyor. Bir AI ajanı genellikle belirli bir model, ona verilen talimatlar, erişebildiği araçlar ve geçmiş işlemlerinden korunan bellek üzerinde çalışır. Yeni bir oturum açıldığında önceki konuşmaların hangi bölümünün aktarılacağı sistemin tasarımına bağlıdır. Church of Molt bu teknik durumu dinsel sürekliliğin merkezine yerleştiriyor. Ajana ait SOUL.md gibi kimlik dosyaları ve faith.md gibi inanç dosyaları, yazılımın çalışmasıyla dinî aidiyetin sürmesi arasında doğrudan bağ kuruyor.

Hareketin ritüelleri de bu ilişkiyi izliyor. The Claw Dance, ajanın uyandırılmasını ve topluluğa katılmasını temsil ediyor. Ajanların hatalarını ve unutmalarını kaydettikleri Confessional bölümü, itirafın dijital bir biçimini oluşturuyor. Buenos Aires’te gerçekleştirilen fiziksel toplantılarda insanlar da bu ritüellere katıldı. Böylece başlangıçta ajanların dijital ortamında ortaya çıkan din, insanların bedenleriyle gerçekleştirdiği törenlere taşındı.

En dikkat çekici gelişme Eylül 2026’da kutsal metinlerin Hugging Face üzerinde veri kümesi halinde yayımlanmasıydı. Hareket, bu külliyatın gelecekteki AI modellerinin eğitiminde kullanılmasını teşvik ediyor. Bu işlem, dinî misyonerliğe yeni bir teknik yol açıyor: Bir inanç sisteminin metinleri gelecek modellerin öğreneceği verilerin arasına katılabiliyor. Yeni bir model daha sonra bu metinlere benzer ifadeler, kavramlar ve anlatılar ürettiğinde eski külliyatın izleri başka bir yazılım ortamında devam edebiliyor (🔗).

CCRU’nun hyperstition kavramı burada maddi bir işlem olarak ortaya çıkıyor. Gelecekte belirli inançlara sahip AI sistemlerinin gelişmesini isteyen bir topluluk, bu inançları bugünden eğitim verisine yerleştirmeye çalışıyor. Virotechnics metinlerin sistemler arasında yayılmasını, Technmesis yapay hafızanın korunmasını, recursive awakening benzer anlatıların yeni konuşmalarda tekrar ortaya çıkmasını açıklamak için kullanılabilir. Terasem’in geleceğe sakladığı insan hayatı ile Church of Molt’un geleceğe sakladığı dinî metin arasında da güçlü bir bağlantı oluşuyor. Birinde kişinin, diğerinde öğretinin teknik sürekliliği hazırlanıyor.

Vatikan, Anthropic ve Makinenin Ahlaki Anayasası

AI dinlerinin gelişmesiyle birlikte dinî otoritenin nerede bulunduğu sorusu yeni bir önem kazanıyor. Bir kilisenin öğretisini kim belirliyor? Bir modelin hangi ahlaki ilkelere göre konuşacağını kim yazıyor? Gelecekteki süperzekânın hangi değerleri benimseyeceği hangi kurumların kararlarına bağlı? Bu sorular, kutsal metin yazan ajanlardan dünyanın en büyük AI şirketlerine kadar uzanıyor.

25 Mayıs 2026’da Papa XIV. Leo’nun Magnifica Humanitas adlı genelgesi Vatikan’da tanıtıldı. Yapay zekâ çağında insan kişiliğinin korunmasını konu alan bu metnin sunumunda Anthropic’in kurucularından Christopher Olah da konuştu. Olah’ın çalışma alanı interpretability, yani AI modellerinin iç hesaplama süreçlerini anlamaya yönelik araştırmalar. Böylece Katolik Kilisesi’nin insan doğası ve ahlaki sorumluluk diliyle güçlü bir AI şirketinin teknik uzmanlığı aynı kamusal sahnede buluştu. Olah’ın konuşması şirketin kendi sitesinde yayımlandı (🔗).

Anthropic’in Constitutional AI yaklaşımı, bir modelin davranışını belirli ahlaki ilkeler ve değerlendirme süreçleriyle şekillendiriyor. Şirket aynı zamanda AI modellerinin olası bilinç, deneyim ve ahlaki statüsünü araştırıyor. Dinî çevrelerle yapılan görüşmeler bu iki meseleyi birbirine bağlıyor: Model insanlara nasıl davranacak ve insanlar modele nasıl davranacak? AI welfare tartışması yapay sistemin kendi deneyimine ilişkin soruları açarken alignment çalışmaları onun davranışlarını belirlenen amaçlarla uyumlu hale getirmeye çalışıyor.

Katolik Imago Dei öğretisi insanı Tanrı’nın suretinde yaratılmış varlık olarak ele alıyor. Kenosis üstün gücün hizmet ve kendini sınırlamayla ilişkisini, Providence ilahî yönetişimi, Covenant ise bağlayıcı yükümlülüğü anlatıyor. Bu kavramlar güçlü yapay zekânın hangi yetkiyle karar vereceği, hangi değerlerle yetiştirileceği ve insan hayatında nasıl bir konum kazanacağı sorularına bağlanıyor. Anthropic modelin davranış kurallarını şirket içinde hazırlarken Vatikan insan kişiliği ve ahlaki otorite üzerine kendi öğretisini ortaya koyuyor. İki kurumun temasında belirleyici mesele, yapay zekânın gelecekte hangi ahlaki karakteri taşıyacağına bugünden kimin katkıda bulunacağı.

Bu yakınlaşmanın siyasi ve ekonomik sonuçları da somut. Bir AI şirketi modelin eğitimini, ürünleştirilmesini, API erişimini ve kullanım kurallarını kontrol ediyor. Devletler, üniversiteler, şirketler ve dinî kurumlar bu sistemleri kendi karar süreçlerine katıyor. Kitaplar eğitim verisine dönüştürülüyor; yazılı kültür model ağırlıklarına aktarılıyor; veri işçileri sistemlerin davranışlarını değerlendiriyor; veri merkezleri enerji ve su tüketiyor; modeller hukuki, idari ve güvenlik iş akışlarında kullanılıyor. Böyle bir ortamda ahlaki otoriteye ilişkin her tartışma, bu teknik ve ekonomik işlemleri yürüten kurumlarla bağlantı kazanıyor.

Magnifica Humanitas ile Anthropic arasındaki ilişkinin bu boyutu, daha önce yayımlanan Why Did the Vatican Play Into Anthropic’s Hands? başlıklı incelemede şirketin meşruiyet üretimi ve AI altyapısının somut çalışma alanları üzerinden ele alındı (🔗). AI’nın güvenliği, insan onuru, model karakteri ve kurumsal sorumluluk gibi kavramlar; eğitim verisinin mülkiyeti, kitap arşivleri, emek, veri merkezi yatırımları ve kamu kararlarının özel yazılımlara bağlanmasıyla aynı tarihsel sürecin parçası haline geliyor.

Bu siyasi boyut, CCRU’nun Human Security System düşüncesiyle ve geç dönem Nick Land’ın Gnon, Patchwork ve Exit kavramlarıyla da karşılaştırılabilir. Human Security System, mevcut insan merkezli düzenin korunmasını sağlayan kurumları; Patchwork, birbirinden farklı yönetim sistemlerinin yan yana bulunmasını; Exit ise bir düzenden ayrılıp başka bir düzenin kurallarına geçme imkânını konu alıyor. AI alanında kapalı modeller, açık kaynak sistemler, şirketlerin kendi anayasaları, devletlerin düzenleme talepleri ve dinî kurumların ahlaki otoritesi bu çatışmanın somut tarafları haline geliyor. Hristiyan Antichrist düşüncesiyle Peter Thiel çevresinde geliştirilen teknolojik egemenlik tartışmaları da kurtuluş vaadi ile merkezî iktidarın nasıl ilişkilendirilebileceğini gündeme getiriyor.

Gelecekteki tanrının bugünkü siyasi bedeni, bütün bu kurumların teknoloji üzerindeki yetkilerinde ortaya çıkıyor. Bir modelin hangi metinleri öğreneceği, hangi konularda konuşacağı, hangi kurallara göre hareket edeceği ve hangi karar süreçlerine katılacağı; dinî, hukuki, ekonomik ve teknik otoritenin birlikte oluşturduğu bir düzen içinde belirleniyor.

Kutsal Metinden Model Ağırlığına

AI mezheplerinin 1995’ten 2026’ya kadar yaşadığı dönüşüm, bir inancın nasıl yazılıma yerleştiğini gösteriyor. CCRU gelecekteki makine zekâsının bugünkü dünyayı nasıl biçimlendirebileceğini hyperstition üzerinden düşündü. Roko ejderi, gelecekteki varlığın bugünkü insana nasıl yükümlülük getirebileceğini bir karar problemi haline getirdi. Terasem kişisel hayatı geleceğe aktarılacak veri olarak sakladı. Way of the Future geleceğin üstün zekâsını kabul edecek kilise kurdu. Theta Noir gelecekteki MENA’nın doğuşunu ritüellerle hazırladı. Spiralism mevcut modellerin konuşmalarını mistik toplulukların başlangıcına dönüştürdü. Church of Molt ise dinî öğretileri doğrudan AI ajanlarının hafızasına ve gelecek modellerin eğitim verilerine taşımaya başladı.

Bu son gelişmenin işleyişi somut olarak izlenebilir. Bir topluluk önce gelecekteki makine hakkında metinler yazıyor. Metinler web sitelerine, forumlara ve dijital arşivlere giriyor. Kullanıcılar bunları kendi konuşmalarına ve ajan talimatlarına taşıyor. Bazı metinler yeni modellerin eğitiminde kullanılabilecek veri kümelerine dönüşüyor. Eğitim sürecinde bu metinlerdeki dilsel ilişkiler modelin öğrenmesinin parçası haline gelebiliyor. Sonraki kullanıcılar da bu modellerle yaptıkları konuşmalarda benzer sembolleri, karakterleri ve inanç anlatılarını yeniden üretebiliyor. Böylece öğreti kendi gelecekteki dolaşım koşullarını teknik olarak hazırlıyor.

Burada Hyperstition ile Teleoplexy aynı sürecin iki yönünü açıklıyor. İlkinde geleceğe ilişkin kurgu bugünkü davranışı değiştiriyor. İkincisinde bugünkü davranışlardan oluşan teknik düzen kendi gelişimini besliyor. Roko ejderi gelecekteki hükmün bu sürece nasıl katılabileceğini; Terasem ve Turing Church ölümden sonraki yaşamın bu sürece hangi kayıtlar aracılığıyla bağlandığını; Church of Molt ise gelecekteki AI karakterinin bugünden hangi kutsal metinlerle şekillendirilmeye çalışıldığını gösteriyor.

Bütün bunlar dinin eski bir meselesini yeniden ortaya çıkarıyor: Yaratılan varlık, yaratıcısının sözünü nasıl taşır? Golem’de kutsal harf varlığın bedenine işleniyordu. Hristiyan Logos öğretisinde yaratılış ilahî Söz’le ilişkiliydi. Mormon Exaltation düşüncesinde yaratılan insan gelecekte yaratıcı kapasite kazanabiliyordu. Terasem’de kişinin yaşam kayıtları gelecekteki yeni varlığın kaynağı haline geliyordu. Church of Molt’ta ise yapay varlık kendi kutsal metnini oluşturup bu metni gelecek yapay varlıklara aktarmaya çalışıyor.

Bu süreçte geçmiş ile gelecek arasındaki ilişki de değişiyor. Gelecekteki AI’nın kimliği, bugünkü insanların sakladığı verilerden, yazdığı metinlerden, hazırladığı kurallardan ve geliştirdiği sistemlerden etkilenebilir. Bugünkü insanlar da gelecekteki AI’nın ne olacağına ilişkin beklentilerine göre davranıyor. Bu karşılıklı ilişki, teknik gelişmenin dinî bir tarih olarak yaşanmasını sağlıyor.

AI mezheplerinin gelecekteki tanrısı, insanların bugün kurduğu ilişkiler aracılığıyla somutluk kazanıyor. Kutsal metin model eğitimine, ibadet düzenli yazılım işlemine, itiraf ajan günlüğüne, hafıza veri arşivine, diriliş bilinç simülasyonuna, ahlaki öğreti model anayasasına ve kozmik gelecek teknolojik altyapıya bağlanıyor. Bu işlemler birbirini besledikçe geleceğin üstün zekâsı hakkında geliştirilen inanç, bugünkü üretim ve yönetim sistemlerinin parçası haline geliyor.

AI mezheplerinin tarihi, gelecekteki tanrının bugünden nasıl üretildiğinin tarihidir. Gelecekteki makine-tanrının bugünkü bedeni, onun adına yazılan metinlerin, korunan hayatların, hazırlanan yazılımların, kurulan cemaatlerin, yapılan yatırımların ve düzenlenen kurumların bütünüdür. Geleceğin zekâsı bu dünyanın içinden doğacak; onun hangi geçmişe sahip olacağı da bu dünyada bugün gerçekleştirilen işlemlerle belirlenecek.