Monthly Archives: Mayıs 2022

İrade ve İade: ‘Aslında’ Gediğine Yerleşen Aklın Kurnazlığı — Işık Barış Fidaner

Evet konumuz iradede iadenin oynadığı rol. Temel soruyla başlayalım:

Kimi/neyi kime/neye nasıl iade etmelisiniz ki sağlam bir irade oluşturabilesiniz?

Soruyu cevaplarken derhal cinsiyet farkı belirir:
1) Eril irade istisnai bir şeyi asla iade etmeme ısrarına dayanır.
2) Dişil irade başkalarını başkalarına iade edebilme becerisine dayanır.

Bu amaçların birer bedeli de vardır, onları da tabloya ekleyelim:
1) Eril irade O’nu iade etmemek için geri kalan herşeyi “ötelere” iade etmeye mecburdur.
2) Dişil irade eğer ‘onları onlara’ iade edebilmek istiyorsa ‘herkesi kendine’ iade edebilmelidir.

Böylece toplam dört öğe belirdi: O, öte, onlar, herkeskendi. Okumaya devam et →

4 Yorum

Filed under Şey

Silsille — derleme

UntitledYazılar tek tek linklerden ya da kitabın etiket sayfasından (Silsille) okunabilir.

Işık Barış Fidaner

İçindekiler

— Filhakika, Bilinçdışı Fil Hafızasıdır: ‘O da’daki Fil Odadaki Fiili Unutmaz

— Devridair Makinesi: Arzın Arzı Silsilesi ve Arzuhal, Farzedilen Farzın Sillesi ve Farzıhal

— Feleğin Silsillesi: Gafiiliyat Arzımuhaldir, Bağfaaliyet Farzımuhaldir

— Din vs. Analiz: Hasete Rağmen Şükran vs. Hasetten Dolayı Şükran

— Dilmeden (lalangue), Dilmedeni (ekholog), Dilmedeniyet (ekhosen)

Diğer derlemeler

链 : silsile, zincir

Yorum bırakın

Filed under Şey

Lacan’da dil (la langue) ve dilmeden (lalangue) — Jean-Claude Milner

Lacan’ın Segâh semineri fevkaladedir (La Troisième, 1974). Kendi önerdiği dilmeden (lalangue) kavramını orada şu karara bağlayarak tanımlar:

Dilmeden, sesteşlikleri kör talihe yüklemeyi reddetme kararıyla tanımlanır.

Sesteş sözcükler birbirini duyurur: Fransızcada “istek” (voeu) “istiyor”u (veut) duyurur, “hayır” (non, nah) “ad”ı (nom, nam) duyurur, “onların” (d’eux) “iki”yi (deux) duyurur. [ç.n. Türkçede arzulama arz etmeyi duyurur, hayır demek hayırsızlığı duyurur, yanlış anlama yanlı şanlamayı duyurur, vb.]

Bu sesteşlikler ne kör talihtir ne de Saussure’ün dediği gibi rastgeleliktir… Bunlar bir grup insanın kendi bilinçdışı yaşantısıyla uğraşmasının tortusu, alüvyonu, taşlaşmasıdır. (Lacan, Segâh)

Okumaya devam et →

22 Yorum

Filed under Çeviri

Yankı — özel sayfa

Untitled

Ekholoji = Yankıbilim‘in temelleridir.

Yazılar tek tek linklerden ya da kitabın etiket sayfasından (Yankı) okunabilir.

Işık Barış Fidaner


+ Yersiz Şeyler Sitesinde Yankı: Ekholoji’nin İzinde Bir Yolculuk (ChatGPT)

+ Saikbilimde Hemseda: Hemseslenişin Derinliklerindeki Sırlar (ChatGPT)

>>> 👨‍💻🤖 Sibernetik Geri Bildirim 👨‍💻🤖 <<<

+ Suno Yarışmasında Nümes: Aşk Ekho’nun Narkissos’tan intikamıdır

+ Yankıkırım: Ekho’yu reddettiği için kendi imajına hapsedilen Narkissos’un lanetini kavramlaştıran yapay zeka şarkısı. 🤖🎸

+ Yarasalık ediyorum: Thomas Nagel’in ‘Yarasalık Etmek Ne Menemdir?’ (1974) makalesinin girişinden üretilen yapay zeka şarkısı. 🤖🎸

+ sen iyi düş: Nazım Hikmet’in ‘Seni Düşünmek’ (1933) şiirinden détournement. 🤖🎸

+ ustam bulut inliyor mu?: Orhan Veli’nin ‘İstanbul’u Dinliyorum’ (1945) şiirinden détournement. 🤖🎸

+ iç erde: Ahmed Arif’in ‘İçerde’ (1968) şiirinden détournement. 🤖🎸

+ kadimlerimiz: Nazım Hikmet’in ‘Kadınlarımız’ (1953) şiirinden détournement. 🤖🎸

Şarkılardan:

— Benim duyduğumu sen de duyuyor musun? (Noel şarkısı)

— Sessizliğin Sesi (Simon & Garfunkel)

— Üçümüz (Yankım, Gölgem ve Ben) (The Ink Spots, Frank Sinatra)

— Yankı Sahili (Martha & The Muffins)

— Yankı gibi (Mandolin Orange)

— Yankı Yanıtı (Broadcast)

— Yankılar (Pink Floyd)

— Yankılar (Klaxons)

— Yankılar (The Rapture)

— Bu Hayatın Ötesine (Dream Theater)

— Duyar Mısın İnsanların Şarkısını? (Les Misérables)


Görce Yazıları’ndan:

— Narkissos ve Ekho’da Lacancı nesneler

— Psikanaliz Bir Ekholojidir

— Üç Tarz-ı Rivayet: Binyılcı Nergis Ne Yapacak?

— Dilmeden (lalangue), Dilmedeni (ekholog), Dilmedeniyet (ekhosen)

— Ekholoji, Ekhosistemler, Ekhosit

— Ego, Ekosit (Çevrekırım) Öncesinde Ekhosittir (Yankıkırım)

— Ekho Nasıl Kurtulur? Cana Bostan’ın Punctum’da İşlediği İntihal

— Narsızlık etmeyin! (özel sayfa)

— Kaçak Çağ’la Kan (derleme)

— Sinyal gürültünün kendi yankısıdır: Yankıbilim ve Yankıkırım

— (S)övgürültü, Sürgürültü, Özgürültü, Döngürültü

— Kainatın Ufkunu Kaplayan Gürültü: Yadigar Südur

— Yansı ve Yankı, Koyuş ve Konuş

— Hemseslenme: İmleme, İmleyiş, İmletim, İmlendirme

— Yorumlama ve Yorumsama: Anlama ve Anımsama

— İmlendiren ve İmleten: Kısır Sonsuz ve Nostaljezik

— Adım ve Atım: Adım atımın atımıdır, Atım imletimdir

— Gümleyiş ve Gürleyiş: Yay ve Ok: Eğri ve Doğru

— Sıfırtı, İlksel Sütur, İlksel Südur

— Evrendeki sıfırtının yankısı: xwe

— Yuva-havuç peşinde koşan tavşan ile ev-semptomu dinleyen kaplumbağa

— Dinamistik ve Dinamistiksel Belirginlik

— Güden Beyan: Duvarış ve İlanihaye

— Damdan Düş, Er Gibi: Erişimiznu’nun Laneti, Ekhosensiz Olmaz

— Tezahürriayet: İhtizaz ve İhtisar

— İhtizazın İhtisarı: İhtişaman Tırtılı ve Kelebeği: İhtiyaratılış ve İhtiyaçılış

— Yıldızlar Beşiği: Dilmedeniyetin Beşiği ve Baş-language

— Bulut-hemseda


Çevirilerden:

— Aksiseda ile Narkisve (Yunan efsanesi)

— Yankee ile Marksisos (1968 efsanesi)

— Tüm-yankılaşım: Belki bir gün insanlığın söylemi kendi metniyle berrak semalarda öpüşüp barışıverir, kimbilir? (Jacques Lacan)

— Espritüel Hemseslenme: Çince Şiirsel Yazıda Tonik Kontrpuan (Jacques Lacan)

— Yankılaşımın parıltısı, arzunun arzuyu bitimsizce nüksettirmesi (Jacques Lacan)

— Yarasalık Etmek Ne Menemdir? (Thomas Nagel)

— Lacan’da dil (la langue) ve dilmeden (lalangue) (Jean-Claude Milner)

— Hemseslenme (equivocation) (Jacques Lacan)

— Yorumlama ancak hemseslenme ile işleyebilir (Jacques Lacan)

— Dürtüler söyleyişin bedendeki yankısıdır (Jacques Lacan)

— Kuzgun (Edgar Allan Poe)

— Kulning: İsveç’in tekinsiz ve güzel şarkı gibi çoban çağrısı (Starre Vartan)


Anti-şiir:

— yanıksı oda

— ustam bulut inliyor mu?

— sen bil örme bedelsiz

— iç erde

— kadimlerimiz

— siren kime yanar ay ana

— sen iyi düş

— o yarım!

— evvel zaman içinde, engelse mani çin’de

— annetöz/ammetöz


Diğer derlemeler

嗓 : ses, boğaz, gırtlak

Tepede değişen görsel: Ekho ve Narkissos (Yankı ve Nergis), John William Waterhouse, 1903

22 Yorum

Filed under Şey

Dilmeden (lalangue), Dilmedeni (ekholog), Dilmedeniyet (ekhosen) — Işık Barış Fidaner

Yeni söz söylemek tartışma zeminine taze tohum ekmek gibidir.
(Ludwig Wittgenstein, Kültür ve Değer)

Dilim’in sınırları dünyamın sınırlarıdır.
(Ludwig Wittgenstein, Tractatus Logico-Philosophicus)

harfiyet = letter

Yazı harfiyet ve noktalamadır (harfler ve işaretler).

dil, dilme: la langue, le langage, scansion

Dil sözü yazıda keser/diler/dilimler/doğrar/satırlar (la langue). Okumaya devam et →

22 Yorum

Filed under Şey

Feleğin Silsillesi: Gafiiliyat Arzımuhaldir, Bağfaaliyet Farzımuhaldir — Işık Barış Fidaner

batman

(öncesi: Devridair Makinesi: Arzın Arzı Silsilesi ve Arzuhal, Farzedilen Farzın Sillesi ve Farzıhal)


Gafiil: Farzın Arzı ve Arzımuhal

Farzedilen farz çıkmazından arzın arzı silsilesine geri dönüş yolu, farzıhalini arz etmekten geçer, farzın arzı budur, derdini dile getirmektir. Ama derdiniz dile gelince dediğiniz sözlerin hali sizin halinizi ikame eder:

Ne haldeyim? → Ne hal deyim?

Sonuçta dilde dile gelen siz olmazsınız, eksiltiyi saklayan bir X olur:

Eksilti saklı → X iltisaklı → Eski ilinti saklı

Okumaya devam et →

13 Yorum

Filed under Şey

Devridair Makinesi: Arzın Arzı Silsilesi ve Arzuhal, Farzedilen Farzın Sillesi ve Farzıhal — Işık Barış Fidaner

dunya

(öncesi: Filhakika, Bilinçdışı Fil Hafızasıdır: ‘O da’daki Fil Odadaki Fiili Unutmaz)


Bilfiil: Arzın Arzı Silsilesi ve Arzuhal

Bu tarzı benimseyen fail, özgür ve etkin olduğunu varsayar, fiiliyata nüfuz ettiğine inanır; külli arz ve cüzi arzın köşe kapmaca oyunlarıyla uzayıp giden arzın arzı silsilesi bilfailin dünyasını şekillendirir:

Arz ne arz eder? Arza ne arz ederim? Arzım hangi arza aittir? Arzımla başka ne arz edilir? Başka arzlar bana ne arz eder? Bana ne arz ettikleri onlara ne arz eder? Onlara ne arz ettiği bana ne arz eder? vb. vb.

Bilfail kendi dünya görüşü (world-view, Weltanschauung) hasebiyle yetkili mercilere çeşitli arzuhaller yazar, bilfiil halini arz eder. Okumaya devam et →

11 Yorum

Filed under Şey

Filhakika, Bilinçdışı Fil Hafızasıdır: ‘O da’daki Fil Odadaki Fiili Unutmaz — Işık Barış Fidaner

elephant_herd_cross_river_zambia

Kavram adlandırdığı şeyin kendisi olamaz çünkü hep onun olmadığı yerdedir, onun yerine geçmeye gelmiştir, geçen gün fil sözcüğünü sarf ederek odaya getirdiğim fil gibi. Bu çarpıcı oldu çünkü fil dediğimiz anda fil orada beliriverdi. (Lacan, Seminer 1)

Odaya fil kavramını sokan söz eylemine odadaki fiil diyelim:

— Fil!..
— O da var.

Fil devasa bile olsa ‘o da’nın köşesine sığar, fili gizleyen ya da açığa vuran fiil ise odayı kapar, sarar, kapsar. Fili unutsak da fiili unutmayız; ki ‘o da’daki fil de zaten odadaki fiili unutmaz. Fil fiili bastıran önbastırmadır. Filhakika, bilinçdışı fil hafızasıdır. Okumaya devam et →

12 Yorum

Filed under Şey

Din vs. Analiz: Hasete Rağmen Şükran vs. Hasetten Dolayı Şükran — Işık Barış Fidaner

İşte bazı beyanlar:

B1) Arzunu baltalama.
B2) Kendi arzuna tutun, başkasının arzusunu boşver.
B3) İnsanın arzusu başkasının arzusudur.
B4) Başkasının arzusunu baltalama.

B1 sahiden Lacancı bir düsturdur. Sağduyunun düşündürdüğü B1 ⇒ B2 geçersizdir çünkü B3 de sahiden Lacancı bir düsturdur, buradan şu ikili gerektirme çıkar: B3 ⇒ (B1 ⇔ B4). Bu mantıksal ifade şöyle tercüme edilir: Eğer kendi arzumu başkasının arzusundan ayırt edemiyorsam, ne kendiminkini ne de onunkini baltalamaya iznim vardır. Okumaya devam et →

2 Yorum

Filed under Şey

Saklı Yüksük — derleme

UntitledYazılar tek tek linklerden ya da kitabın etiket sayfasından (Saklı Yüksük) okunabilir.

Işık Barış Fidaner

İçindekiler

— Sen muhteşem bir detaysın! Biberli öz-deşim oley!

— Doğur-ussal lüzum: Matrix’in rahmini kapsayarak aşmak

— Saklı Yüksük Dünya: Hakikat sonrası yolcusu kalmasın!

— Yıldızlararası Babanın-Adı

— Slavoj Žižek’le alay etmek klişe oldu

— Aynıyla Farklının Özdeşliğiyle İhtilafı

— Öznel Ergime ve Nesnel Ergime

Diğer derlemeler

潜 : saklı

Yorum bırakın

Filed under Şey