Tag Archives: Doğru

Mantıksal Sahilik — Işık Barış Fidaner

En Hakiki Mürşit kitabında Cem Say inanmanın ilk anlamını şöyle tanımlar [1]:

İnanmak: Bir şeyin doğruluğunu benimsemek

Doğruluğun ‘sayısal’ anlamı mantıksal bir önermenin geçerli sayılmasıdır, ‘sözel’ anlamı ise bir şeyin politik olarak savunulmasıdır. 

Okumaya devam et →

2 Yorum

Filed under Şey

Slavoj Žižek: Žižek Ünlem

Astra Taylor’ın 2005 tarihli Žižek Ünlem (Žižek!) belgeselidir. Altyazı: Işık Barış Fidaner

ASS (EN, +), Döküm 📜, “Slavoj Žižek: Görcül Gerçek”, “Slavoj Žižek: Sapkın Kılavuz Sinema”, “Slavoj Žižek: Sapkın Kılavuz İdeoloji”, “Lacan Televizyonda: Gerçeğin yamuluşu/sırıtışı (grimace)”, “Özgürlük bilmezliğin öbür yüzüdür” Slavoj Žižek, “Devrimci politik eylemin bünyevi kıstası sahnelenen ütopyadır” Slavoj Žižek, “Marx Bugün: Son Yakındır… Ancak Bizim Hayal Ettiğimiz Gibi Değil” Slavoj Žižek, “Alkışın muhatabı” Slavoj Žižek, “Bir Leninist gözüyle işaretler” Slavoj Žižek, “Yaşayan Ölü Lenin. Ekim’in 90. yıldönümü” Slavoj Žižek, “İstihzamane: Alay ve İroni” Slavoj Žižek, “Alaycılık vs. İroni/Dalga” Slavoj Žižek, “Hülya Espri Nesnel İronidir/Dalgadır” Slavoj Žižek, “Komik Somutlama: Ciddi Dalga Geçmek Nedir?”, “Anayurt neler doğuruyor! Kırmızı mürekkep hariç!” Slavoj Žižek, “Üstben Hilesi: Babuşka seni görmeyi çok ister” Slavoj Žižek, “Şifa dilerim: Lenin’den Gorki’ye, Stalin’den Stalin’e” Slavoj Žižek, “Lenin ve Stalin’de ‘nesnel anlam’” Slavoj Žižek, “Lakant: Hesap Günü yaklaşımı ve tam etik özerklik” Slavoj Žižek, “Iraklık Açısı: Yaklaşımsal Yamultunun Hakikati” Slavoj Žižek, “Iraklık Açısı: Yukarı Winnebago, Aşağı Winnebago” Slavoj Žižek, “Düyek Asrın Afetengiz No Fütur Çağında Felsefe Güneşi Slavoj Žižek’in Yeni Filmi Yolda: Sapkın Kılavuz Ütopyalar”, “Asteroid Named after Philosopher Žižek Bears Symbol of Clown Making Grimaces” ChatGPT, “Doğru Haklı Olandır, Sahi Hakkını Verendir”, “Çevirmenler, False’a Yanlış demeyelim, Fol diyelim”, Slovenya TV programı.

5 Mart Tekirego günü hediyesi: “Tekirego’yu örnek al ve öğren” ~ Çin türküsü, Tekirego (muhaberat derlemesi), “Haziran’da doğmak kolay” ~ Grup Yorum, “Sadece purodur bazen puro” ~ Çin türküsü, “Önderliğimiz Maho Chatung” ~ Çin türküsü, “Maho Chatung’dan Alıntılar 🐈‍”, “Aşkın Astronomik” Klaxons

21 Yorum

Filed under Filmler

Slavoj Žižek: Sapkın Kılavuz İdeoloji

Slavoj Žižek ve Sophie Fiennes’in 2012 tarihli Sapkın Kılavuz İdeoloji filmidir (Pervert’s Guide to Ideology). Altyazı: Işık Barış Fidaner (Žižek bir standardı devirdiği için biz, ben cinsinden konuşuyor, ben o devrilişe jenerik ifade kazandırmak için siz cinsinden tercüme ettim)

>>> Toplantı 1, Toplantı 2, Toplantı 3 <<<

ASS (EN), Sorular 📺, Cevaplar 🤖, Döküm 📜, Bir kısmı bilinen tabirler: ‘Güncel durum’ anlamında ahval. ‘Kendiliğinden ama otomatik değil’ anlamında spontan. ‘Paradoks’ anlamında saçmantık. ‘Zor bir şeyi kabullenme’ anlamında ikrar. ‘Jouissance/enjoyment’ anlamında keyfiyet. ‘Sinik’ anlamında alaycı. ‘İronik’ anlamında dalgacı. ‘Müstehçen’ anlamında ayıpçıl. ‘Namevcut’ anlamında yoğul. ‘Pozitif özellik’ anlamında müspet vasıf. ‘Turn to shit’ anlamında bokolmak. ‘Sweatshop’ anlamında terhane. ‘Kap’ anlamında konteyner. ‘Tarafsız çatı’ anlamında nötr dam. ‘Delinquent’ anlamında mücrim. ‘Constellation’ anlamında kümeleniş. ‘Gap’ anlamında ayırı. ‘Humanitarian’ anlamında insansever. ‘Cognitive mapping’ anlamında bilişsel harita. ‘Bedel ödemeden avantaj kazanmak’ anlamında hem kek olması hem karnın doyması. ‘Okyanus’ anlamında umman. ‘Grimace’ anlamında sırıtış. ‘Görüntü’ anlamında zevahir. ‘Virtüel’ anlamında görcül. ‘Sonsuza dek’ anlamında ilanihaye. ‘Tanrı baba’ anlamında pir. ‘True/false’ anlamında sahi/fol. ‘Uçurum’ anlamında obruk. ‘Kutsal Ruh’ anlamında Hülya Espri. ‘Hristiyanlık/Yahudilik’ anlamında İsevilik/Musevilik. ‘Transgressive’ anlamında çiğneyici. ‘Paternal’ anlamında pederane. ‘Süperego’ anlamında üstben. ‘Wishful thinking’ anlamında hüsnükuruntu. ‘Asteroid’ anlamında yıldıztaşı.

Yönetmenle Söyleşi, “Slavoj Žižek: Görcül Gerçek”, “Slavoj Žižek: Sapkın Kılavuz Sinema”, “Slavoj Žižek: Žižek Ünlem”, “Meryem” Sound of Music, “Tırman & Yemişiz” Sound of Music, “Sisifos: dürtüde hedef ve amaç” Slavoj Žižek, “Dürtüde fol hedef ve sahi amaç” Slavoj Žižek, “İstihzamane: Alay ve İroni” Slavoj Žižek, “Alaycılık vs. İroni/Dalga” Slavoj Žižek, “Hülya Espri Nesnel İronidir/Dalgadır” Slavoj Žižek, “Komik Somutlama: Ciddi Dalga Geçmek Nedir?”, “Adam Aklı Böyle Adamaklı Beyler: Bahane Mazeret/Vesile İkilemidir” Slavoj Žižek, “Yerçek” Rammstein, “An ne isterse” Rammstein, “Anne” Rammstein, “İstiyorum” Rammstein, “Büyük Öteki: suçu üstlenilen, anlam güvencesi, keyfiyete tehdit, zevahiri kurtarılacak” Slavoj Žižek, “Yahuda ve Hamas” Işık Barış Fidaner, “İsevi Hipnoz Ne İsevidir Ne De Hipnozdur”, “Angelus Novus” Walter Benjamin, Slavoj Žižek, “Travmanın tesirini simgesel suretlerle perdelemek” Slavoj Žižek, “Nevmelek, Bir Nevi Melek? Nüve Melek ve Neon Melek”, “Eyüp’ün Gözleri” Far, “Hülya Espri: Pir, Anka, Zenci”, “Hippilerin İronisi: Kova Çağı gelince haber verin!”, “Kova: Günışığını Gönder Gelsin” The 5th Dimension, “Tahtıfeleğin Mevcedarla asırlık sittin esnasından evreler”, “Sema Arzda Tezahür Eder: Arap Baharı Henüz Noktalanmamış Olabilir Mi?”, “Düyek Asrın Afetengiz No Fütur Çağında Felsefe Güneşi Slavoj Žižek’in Yeni Filmi Yolda: Sapkın Kılavuz Ütopyalar”, “Žižek and Robespierre” ChatGPT

Plüton-Kova hediyesi: “No Fütur: Üçüncü Kova Klişesi”, “Plüton Kova’ya tekrar geçiyor: Bilgi İnşasında Mekanikleşme”, “Plüton Kova’ya geçiyor: Id-Entity Poly-Tickle Co-Erectness ve Bön Vivantlığın Nefis Egzorsizi”

32 Yorum

Filed under Çeviri, Filmler

Makulleştirme, Öteleme, Tezahür, Hayalet — Işık Barış Fidaner

Sahi/fol (true/false) ikilemi varlık/yokluk meselesiyle ilgilidir. 

Doğru/yanlış (right/wrong) ikilemi ise varolan bir şeyin yararlı/zararlı olmasıyla ilgilidir. 

Yani doğru/yanlış ikileminin inkar ettiği varlık/yokluk meselesini sahi/fol ikilemi ikrar eder.

Okumaya devam et →

2 Yorum

Filed under Şey

Tersinir ve Tersinmez Yas — Işık Barış Fidaner

Histeri tarihin (history) sonradan kararlaşması meselesini gündeme getirir [1].

Tarihin kararlaşması ancak tersinmez olduğu zaman ‘geçmiş hakikatler’ bellidir.

Histeri ile geriye dönük hesaplar açılıp kapandığı zaman tarih tersinir hale gelir.

Tersinmez sanılan sonuç histeride tersinir kılınarak sonradan yeniden kararlaşır.

Okumaya devam et →

3 Yorum

Filed under Şey

Güzel Can: gönderilen mesajı tersyüz edilmiş sahi haliyle gerisingeri iade almak — Slavoj Žižek

🎭♟️🕹️ Kukla Rejimi 🎭♟️🕹️

1) Mektup/harfiyet her zaman istikametine varır.
2)
Gönderilen her mesaj tersyüz edilmiş halde gerisingeri iade olunur.
3)
Bastırılan her zaman geri döner.
4)
Çerçeve içerdiği parça ile çerçevelenmiştir (zarf mazrufunca zarflanmıştır).
5)
Simgesel borçtan kaçamayız, onun her zaman kararlaşması gerekir.
6) Üst-dil yoktur.

Birinci cümle simgesel seviyede diğer cümleler zincirini yoğuştursa da (Wittgensteincı bir ‘aile’ olarak) zincirin tamamı altıncı (öncül) cümlenin varyasyonlarından ibarettir. O halde gelin üst-dilin imkansızlığını Hegelci ‘Güzel Can’ figürü bağlamında açıklayalım.

Okumaya devam et →

12 Yorum

Filed under Çeviri

Standart ve Jenerik: Teori ve Eylem — Işık Barış Fidaner

Jenerik teori-eylemi standart teori-eylemden dört cümleyle ayırt edelim:

1) Standart teori lineer doğrulara tabidir.

2) Jenerik teori doğuruları ebeleme işidir.

3) Standart eylem kurallı yanlışlara tabidir.

4) Jenerik eylem yanılışları sobeleme işidir.

Şimdi bunları tek tek açıklayalım: Okumaya devam et →

2 Yorum

Filed under Şey

Eppur si muove: Bir teori çevirdim hâlâ dönüyor — Slavoj Žižek

Efsaneye göre Galileo Galilei Dünya’nın Güneş etrafında döndüğüne dair teorisini 1633’te Engizisyon huzurunda cebren inkar ederken şöyle mırıldanmıştı: Eppur si muove (yine/hâlâ dönüyor). İşkence yapmaları gerekmedi, işkencehanede turistik bir gezinti onu ikna etmeye yetti…

Onun bu sözü sarfettiğine dair elde hiçbir delil olmasa da zamanla deyimleşen bu tabir cebren inkar edilen sahi/true bilgilerin yine/hâlâ sahilikten düşmediklerini belirtir. Bu deyimin en soraklı/ilginç özelliği ise tam aksi mesajı da iletebilmesidir: harfiyen fol/false bir şeyde iletilen ‘daha derin’ simgesel hakikati öne sürebilmesidir.

Okumaya devam et →

4 Yorum

Filed under Çeviri

Kafası karışık (mental disorder)

Uyandırdığı tepkinin ölçüsüne göre ‘kafası karışık, ruh hastası, deli, daha deli, ayrı manyak, iyice manyak’ gibi tabirlerle dilegelen bu mefhum, ‘yaramazlık yapan büyük insan’ demektir, yani yetişkinlere ‘çocuk muamelesi’ yapılmasıdır.

Freud psikanalizi kurmadan önce insanlar Ego inşaları üzerinden birbirlerini kullanamadıkları zaman (yaygın hüsnütabirle: ‘iletişim aksadığı’ zaman) bu ‘arızaya’ sebep olduğunu varsaydıkları çeşitli ‘davranışsal veya zihinsel desenler’ kurguladılar ve böylece ‘renkten renge giren’ etiket veya damgalarla kişilik yapılarını sınıflandırma ve ‘kurumlara bağlama’ (commit to institution) yoluna gittiler. Yani özetle ‘bilinen teknik arıza’ların ruh tamircileri (?) oldular [1].

Okumaya devam et →

7 Yorum

Filed under Şey

Türk-matik ve Analitik Motor — Martin V. Butz, Esther F. Kutter

🎭♟️🕹️ Kukla Rejimi 🎭♟️🕹️

turkmatik

Kendi zekasıyla düşünürmüş gibi görünen ilk makine 18’inci asırda dünya sahnesine çıktı. Mucit Wolfgang von Kempelen (1734–1804) Türk-matik diye bir satranç robotuyla çıkageldi: İnsan boyunda bir kukla kendi kendine satranç taşlarını oynatabiliyordu, hata yaparsa da kafasını sallayıp düzeltiyordu. İnsanları satrançta yenebildiği görülünce Türk-matik sosyetik ortamlarda fenomenleşti.

Lakin aygıtı oluşturan mekanizmalar ne kadar incelikli ve karmaşık olursa olsun sonradan anlaşıldı ki dışarıdaki kuklayı hareket ettiren ve satranç hamlelerini yapan bir insan aygıtın iç haznesine saklanmıştı. İşte Almanca ‘Das ist bestimmt getürkt! = Bu işte bir Türklük var!’ deyimi Kempelen’in icadından türemiştir, Almanca ‘Getürkt = Türklenmiş’ demek ‘bir sahtekarlık kokusu alıyorum’ demektir [1].

Okumaya devam et →

11 Yorum

Filed under Çeviri