Doğur-ussal lüzum: Matrix’in rahmini kapsayarak aşmak — Işık Barış Fidaner

Tek bir lüzum vardır, o da Matrix’in rahminden çıkmaktır (“Aş ağı!” [1]), Babanın-Adı ile konacak ensest yasağının güncel hali budur.

Matrix rahimdir. Matrix’teki arıza (glitch), görcül doğurganlığın (virtual fecundity) yolundan şaşmasıdır, histeridir, yorumlanamayan sinyallerdir, malumat fazlasıdır (surplus-information) [2].

Bir süreç eğer doğurusal (nonlinear) ise zaten yoldan şaşmamış olamaz, çünkü o yenilenen yinelemedir, şaşırtan tekrarlamadır. Onu doğrusal (linear) bir yola sokmanın standart yöntemi doğramaktır (linearize): satırlara dökmek, satırlamaktır [3].

Ama bu doğrayıcı müdahale geri tepecektir:
1) Siz süreci doğrulamak için doğrultmaya çabalarsınız.
2) Oysa doğuruldukça iyice doğurulanır.

Doğru yol, doğrusal olacak diye doğrayarak doğrultmak değildir, çünkü Matrix’in rahmini terk edemezsiniz (düz mantık), onu ancak kapsayarak aşabilirsiniz (diyalektik mantık) [4].

Doğru yol doğuru yoludur. Ama tersi söylenemez: Doğuru yolu doğru yol sayılamaz.

Başka ifadelerle:
1) Nicelik niteliği sayılara dökse de niteliğin kendisi niceliğe dökülemez.
2) Nazar keyfiyeti kemiyete çevirir ama kemiyet keyfiyete geri çevrilemez.
Bunların hepsinin nedeni zamanın ileri doğru akmasıdır, entropidir. O halde “niceliğin niteliğe dönüşümü kanunu” zamanın akışını durdurma hayalinden başka bir şey değildir, insanın hayatını alıp bir şişeye koyma ve şişenin kapağını kapatıp derin bir oh çekme düşüdür [5].

Özetle: Nicelik nitelikte bir tükürüktür diyebiliriz.
1) Yafta, niteliği dışarıdan gelip niceleyen tükürüktür.
2) Dürtüsel montaj, niteliğin kendi kendisini niceleyen tükürüğüdür.

Süreci doğrayarak doğrultma çabaları ister istemez yaftalamaya dönüşecektir, sonuçta herkes kendi yaftasını yelken gibi şişirebilmek için en yoğun hisleri dışavurma yarışına girer. Menfez (influencer) sisteminin dayandığı bu şairane kıstas politik alanda linç ve iptal kültürü şeklinde tezahür eder [6].

Doğuru yolu izlendiği takdirdeyse dürtüsel montajla bir doğurultu çizilebilir. Bu da matematiksel kıstastır. Matrix’in rahmini kapsayarak aştıracak doğur-ussal lüzum bundan ibarettir.

Matrix’te hepimiz muhafızlık ediyoruz. İnsanları rahme iyice gömen muhafızlardan mı olacağız yoksa rahmi kapsayarak aştıran muhafızlardan mı olacağız? İkrarımızla birbirimize sükut füzeleri mi atalım yoksa sükun mu bulalım? [7]

Işık Barış Fidaner doktoralı (Boğaziçi Üniversitesi) bir bilgisayar bilimcidir. Yersiz Şeyler‘in Admini, Žižekian Analysis’in Editörü, Görce Yazıları‘nın Küratörüdür. Twitter: @BarisFidaner

Notlar:

[1] Bkz “Farzet” John Lennon, “Zhuangzi düşünde kelebekken kimseye hitap etmez” Jacques Lacan, “annetöz/ammetöz”, “Başakrep: ♍︎ ♎︎ ♏︎ → ♍︎♏︎”

[2] Bkz “The Matrixial Capture: What is the Matrix? It is My-tricks!”, “Gelin Artık Şu Erillik Yasağını Kaldıralım”, “Medyada İçeriğin İçerilmesi: Alaycı Şaşırma ve İronik Şaşırma”, “Rast Şaşar Şaşa Rastlar”, “Psikanaliz yolundan şaşan şeylerle ilgilenir” Jacques Lacan, “Tikelsiz Tekil: Tekir”

[3] Bkz “Sosyal Medya ve Üç Nakış: Hayali, Simgesel, Gerçek”, “Kırk katır mı kırk satır mı?”, “Rastyönel Satırlama”, “Doğrusal modelin kayırılması ve doğurusal modelin doğranması (linear, nonlinear, linearize)” Manuel DeLanda, “Feda İlkesi ve Hayal İşlevi” Jacques Lacan,

[4] Bkz “Politik Doğurucunun Doğurultusu”, “Lacancı Özne: Kök Salma ve Uzanım: Sütur ve Südur”, “Düz Mantık ve Diyalektik Mantık: Yuva ve Semptom”

[5] Bkz “Keyfilik ve Keyfiyet: Sevgi İşareti Değildir”, Entropi (özel sayfa), “Niceliğin Niteliğe Dönüşümü Kanunu Hakkında” Friedrich Engels

[6] Bkz “Dürtüsel montaj” Jacques Lacan, “Arafta Türbülans ve Nüfuzculuk Oyunu: Tribüne Seslenenler ve Türbine Ses Verenler”, “İptal Kültürü: Sesli İptal (Eritme) ve Sessiz İptal (Buharlaştırma)”, “Büyükolizm: Baştan alalım ama bu kez daha duygulu olsun”, “Hiperego ve Sinema: Eski Kıstas Eski Hamam: Terleme”, “Dürtüsel Ettirgenlik (se faire)”

[7] Bkz “Ekholoji, Ekhosistemler, Ekhosit”, “Ummanda taşlar gibi dirensek” Kate Havnevik, “Duvar ve Eduvar: Kendindar Zayıf Halka”