Bir fikir efkarlıysa (çoğullaşıyorsa) ardında en az bir fikir daha saklanıyor demektir. Sigmund Freud Bilimsel Psikoloji Projesi‘nde bu denklemi şöyle anlatır:
Analizden önce A aşırı yoğun bir fikirdir, sık sık zorla bilince çıkar ve her seferinde özneyi gözyaşlarına boğar. Özne A’nın neden onu ağlattığını bilmez ve abes bulur, ama bunu önleyemez.
Analizden sonra keşfedilir ki gözyaşlarını hak eden bir B fikri vardır ve özne B’ye yönelik karmaşık bir ruhsal işi tamamlayıncaya dek B haklı olarak sık sık yinelenmektedir. B abes gelmez, özne onu kavrayabilir ve hatta ona karşı savaşabilir.
B ile A arasında özel bir ilişki vardır: B+A’dan oluşan bir olay yaşanmıştır. A tali bir detaydır, B ise oluşan kalıcı etki ile orantılıdır. Olayın şimdiki hatıra gelişinde A sanki B’nin yerini almıştır. A, B’nin ikamesi, “simgesi” olmuştur. Tutarsızlık buradan çıkar; zira A’nın ona eşlik eden neticeleri hak etmediği ve onlarla uyumsuz olduğu bellidir. (alıntı)
A semptomun tezahür ettiği fikirdir, B semptomun riayet ettiği fikirdir, ikisi birlikte insanı efkarlandırır.
Analitik yorum A’daki tezahürün B’ye riayet ettiğini açığa vurursa bastırılan libido hür kalır.
Bunu şöyle özetleriz:
Tezahür + Riayet = Hürriyet
Tezahürriayet
Işık Barış Fidaner doktoralı (Boğaziçi Üniversitesi) bir bilgisayar bilimcidir. Yersiz Şeyler‘in Admini, Žižekian Analysis’in Editörü, Görce Yazıları‘nın Küratörüdür. Twitter: @BarisFidaner
Bkz “Tezahürriayet: İhtizaz ve İhtisar”, “Sema Arzda Tezahür Etmelidir: Semantiğin Antikarzı”, “Belli ki mürekkep yalanmış: fikir-efkar, teorik-retorik”
Geri bildirim: Tanrı insanı kendine put yaptı: Cuma fragman, Cumartesi film — İncil | YERSİZ ŞEYLER
Geri bildirim: Psikanaliz Bir Ekholojidir — Işık Barış Fidaner | YERSİZ ŞEYLER