İyi haber öyledir ki onu sağa sola çekiştirenler kendileri yere düşerler — Işık Barış Fidaner

(öncesi: Balık Çağından Kova Çağına)

Haydin Balık Çağından Kova Çağına geçiyoruz!

Bu sözü duyan bir Žižekçinin zihninde canlanacak sahne bellidir:

1) Balık tutmaya gideriz hayaller kurup elimizde dolacak kovayla → Balık Çağı

2) Balık malık tutamayıp kös kös eve dönülür elde boş kovayla → Kova Çağı

Balık tutamayınca “Biz” de kaybedilir. “Bizim kovamız dolacak!” düşüncesi Balık Çağına aittir. Yeni Çağcı (New Age) ütopyaların kör noktası budur: Kova Çağının kovası bomboş ve sahipsizdir çünkü balık hayalinden feragat edilmiştir. İşin esprisi bu boşluk ve sahipsizliği iyi habere çevirebilmektir (dikkat: “aslında iyi haber olduğunu anlamak” demiyorum!):

Bir özne engellenir, simgeselde kendini dile getiremez, öyle ki bu başarısızlık o özne olur, yani özne kendi olamayışının bir neticesidir. (Slavoj Žižek, Cinsiyet ve Başarısız Mutlak)

Olamayış “Ol ama!”yış diye de yazılabilir:

Ol ama!..
Olamadı.

Kelimelerin maddesi harflerdir. Hepimizin ortaklaştığı tek kova/konteyner harfiyettir (letter), o da boş ve sahipsiz kalmaya mecburdur, çünkü jenerik olmak zorundadır.

Balık Çağının anlayış ilkesi “sözleri iyi niyetle dinlemek”ti [1], Kova Çağının anlayış ilkesiyse “sözleri iyi habere çevirebilmek”tir, eğer bu işi kotaracaksanız duyduğunuz sözleri “iyi niyet” kapasitesinin çok daha üstünde bir kulakla dinlemelisiniz.

Çünkü dilin jenerik bir maddeden oluşması sarfettiğiniz sözlerin her tarafa çekilebilmesi demektir. Sahipsizlik kendi başına iyi haber değildir, onu iyi habere siz çevireceksiniz.

İyi haber öyledir ki onu sağa sola çekiştirenler kendileri yere düşerler [2]. Ancak iyi haberin bu gücü idrak ve ikrar edildiği zaman bomboş ve sahipsiz kalmanın acısı dinebilir.

(sonrası: Hippilerin İronisi: Kova Çağı gelince haber verin!)

☉: ♈︎ ♉︎ ♊︎ ♋︎ ♌︎ ♍︎ ♎︎ ♏︎ ♐︎ ♑︎ ♒︎ ♓︎

Işık Barış Fidaner doktoralı (Boğaziçi Üniversitesi) bir bilgisayar bilimcidir. Yersiz Şeyler‘in Admini, Žižekian Analysis’in Editörü, Görce Yazıları‘nın Küratörüdür. Twitter: @BarisFidaner

Notlar:

[1] Bkz “Anlayış İlkesi (principle of charity)” Slavoj Žižek

[2] Slavoj Žižek: “Hegel’in ünlü kelime oyunlarından bir tanesi: Almanca zugrundegehen ifadesi parçalanma, dağılma demektir ama zu Grunde gehen harfiyen kendi zeminine ulaşma anlamına da gelir.” (Hiçten Az) Bir şeyin asıl zeminine ulaşmak için onu yerle bir etmek gerekir çünkü “Üst-dil yoktur.”

(Behiç Ak, Ben Yapmadım Öğretmenim, 1990)