Terabitya Köprüsü: Kişilik Sahibi Olmak Kova’ya Tekmeyi Vurmakla Eşdeğerdir — Işık Barış Fidaner

(Dikkat: Spoiler)

Terabitya Köprüsü (Bridge to Terabithia, 2007) filminde Piagetci üç evrenin münasebeti sahnelenir [1]:
1) Kızkardeş May Belle dil öğrenilen işlem öncesi evreyi sahneler (İkizler).
2) Kız arkadaş Leslie şemaları tözlendiren somut işlem evresini sahneler (Kova).
3) Esas oğlan Jess değerlenme sağlayan soyut işlem evresini sahneler (Terazi).

Terabitya elbette ki Leslie’nin (Kova) tözlendirdiği şemadır. Fakat Leslie’nin kendisi Terabitya yolunda şehit düşmekten kendini alamaz, çünkü “kaybolan aracı” (vanishing mediator) rolünü oynamaktadır.

İşte bu nedenle filme adını veren “Terabitya Köprüsü”nün resmen inşa edilmesi ancak gizemli kız Leslie’yi kaybettiren “talihsiz hadise” ardından mümkün olabilir. Böylece Kova (Leslie) kurban edilerek Terazi (Jess) İkizler’le (May Belle) barıştırılmış olur.

Terazi eğer İkizler’le dolaysızca karşılaşırsa, onun “boş” konuşmalarına anlam veremez ve onları “değerlendiremez” yani kafasında ölçüp tartamaz (filmin başında “geveze” kızkardeş Jess’in canını sıkıyordu). Nevi şahsına münhasır Kova’nın İkizler-Terazi arasında kurduğu dolayım, yapılan konuşmaları “dolu” ve “anlamlı” kılan tözlenmiş şemalardır (su dolu kovalar gibi), işte “dünya = Terabitya” budur.

Ammavelakin dildeki bütün sözler ancak mecaz yoluyla anlamlı olabilirler, yani kovadaki suyu boşaltacaksınız ki kovanın kendisi bir işe yaramış olsun. İşte bu yüzden Terabitya ancak kurgusal bir dünya olabilir, Leslie ancak “gizemli ve çok özgün” bir kız olabilir ve eninde sonunda ister istemez bir kazaya kurban gitmelidir ki “asıl hikaye” ilerleyebilsin.

Filmin amacı Jess ile May Belle’i “aile” dahilinde barıştırmaktır, bunun arketipik anlamıysa Terazi ile İkizler’i “kişilik/ego” dahilinde barıştırmaktır. İşte bu yüzden “kişilik sahibi olmak” Kova’ya tekmeyi vurmakla eşdeğerdir (kick the bucket = simgesel anlamda ölmüşlük).

☉: ♈︎ ♉︎ ♊︎ ♋︎ ♌︎ ♍︎ ♎︎ ♏︎ ♐︎ ♑︎ ♒︎ ♓︎

Işık Barış Fidaner doktoralı (Boğaziçi Üniversitesi) bir bilgisayar bilimcidir. Yersiz Şeyler‘in Admini, Žižekian Analysis’in Editörü, Görce Yazıları‘nın Küratörüdür. Twitter: @BarisFidaner

Notlar:

[1] Bkz “Jean Piaget ve Hava Burçları”