Halt Etmek Meselesi: Keskesin ve Basbariz — Işık Barış Fidaner

Bir kez başladıktan itibaren müdahale edilemeyen otomatik programlarda kodları önceden analiz edip sonsuz döngü ihtimallerini önlemek mecburidir. Bilgisayar biliminde buna Halting Problem (Sonlanma Problemi) adı verilir [1].

Spontan davranırken kısır döngülere garkolduğu algılanan bir şahsiyeti ise en gayretkeş çalışkanlık esnasında bile ‘İyi halt etmişsin!’ veya benzeri basbariz bir ünlemle kendine getirmek mümkündür. Biz de buna (Dinamistiksel Ekholoji adına [2]) Halt Etmek Meselesi adını verelim.

Makineyi insandan ayıran bu keskesin hudut çizgisi nedeniyle kendiliğinden işleyişlerin otomatik mi yoksa spontan mı olduğuna dikkat edilmelidir.

Çeşitli bürokratik fasit dairelerde ‘şu bu mudur?’luğu görevine başlayan insanların ‘iyi halt edip etmedikleri’ meselesi gündeme gelir, çünkü ‘obsesyonelizm’ adıyla da bilinen Fasit Daire Başkanlıklarının tamamı bütün il ve ilçelerde Kusura Bakanlığa bağlı çalışmaktadır [3].

Durumun özeti şöyleyken şöyledir:
1) ‘Kusurlusun!’ yazısı fasit daireden çıkarılır.
2) ‘İyi halt etmişsin!’ yazısı ise fasit daireye gönderilir.

Böylece ‘kusura bakma!’ sözünün kusura bakan bürokratik tedbirleri fasit daire tehlikesinden sakınabilecek anti-bürokratik bir tedbir olduğu anlaşılır.

Yalnızca yukarıdan aşağı yağdırılabilen bürokratik ‘Kusurlusun!’ yazısının aksine ‘İyi halt etmişsin!’ yazısı ister yukarıdan ister aşağıdan ve hatta etraftan yahut eşraftan isterse de içeriden yahut gaipten dahi yağdırılabilir [4].

İşte makineleşmeye özenen insanlar bu hudut tanımazlıktan ürkerek ikinci tip yazıları birinci tip yazılara indirgerler. Her medyanın bitmemesi de bu makineleşme arzusundan beslenir [5].

Işık Barış Fidaner doktoralı (Boğaziçi Üniversitesi) bir bilgisayar bilimcidir. Yersiz Şeyler‘in Admini, Žižekian Analysis’in Editörü, Görce Yazıları‘nın Küratörüdür. Twitter: @BarisFidaner

Notlar:

[1] Bkz “Turing Makinesi ve Lacan: Yazma ve Durma”

[2] Bkz “Dinamistik ve Dinamistiksel Belirginlik”, “Luhmann: İkinci-derece Sibernetik Analitik Söylemdir”, “Salımlı Uyumlanma Ölüm Dürtüsüdür”

[3] Bkz “Bürokratik sosyalizm çağrısı” Slavoj Žižek

[4] Halt etmeyi ‘bok yemek’ ile karıştırıp yine bir hiyerarşiye çöktürmemeye dikkat ediniz. Bkz “Boşbeleş işler dil gibi yapılanmıştır”, “Ne-densiz hediye: Nerede çokluk, orada… imleyen!”, “Turkish Halting Problem” ChatGPT

[5] Bkz “Şarlo Fabrikada ve Eylemde”, “Her Medya: Bitmemesi”, “Analitik/Eleştirel Öğrenç: Artık Bir Bitimli ve Artık Bir Bitimsiz Analiz”, “Bir Bitaraf… Bir Bit Araf, Bir Bit… Ar Affı!”, “İspat erildir, delil dişildir”, “‘Keyfine bak, aşılıyım’ maskelerinin dinamistiksel incelemesi”, “Kutsal Süpürge: Fazla meta vazı olmayın gerçek sanırlar”

hafif sikleten boksuluk ve ağır sikleten haltediş