Kontrbas Dörtlemesi — Işık Barış Fidaner

Geçen gün Sol Feminist Hareket imzasıyla Ülkemize Nefes Aldıracak Kadınlar Derlemesi hazırlandı [1]. Elbette derlemede yer verilen her kadın muhakkak benzersiz olmakla birlikte alfabetik listeye dizilen öğelerin bazı isimler etrafında öbekleşmesi enteresan bir fenomendir. Örneğin derlemede şu isimlere mensup üçer kadına yer verilmiş:

Deniz, Ebru, Ezgi, Gizem, Nuran, Selen, Sevda

Tabi bu isimler ‘nefes aldıran kadınlar’ı imlemiyor da olabilir, belki de sadece nefes almayı teşvik eden ailelerin tercih ettiği isimlerdir bunlar. Dörder mensuplu isimlerde ise belirgin bir örüntü dikkat çeker:

Arzu, Aslı, Ayşe, Zeynep, Eylem

Eylem hariç bu öbeklerin hepsinde 2 önbastırmalı 2 üstbenli meslek yanyana gelmiş, Eylem öbeğinde ise 1 önbastırmalı 3 üstbenli meslek yanyana gelmiş. Kategorileri anlamak için mesleklerin nasıl dağıldığına bakınız:

Önbastırmalı meslekler: Küratör, Müzisyen, Sanatçı, Yazar, Oyuncu
Üstbenli meslekler: Akademisyen, Gazeteci, Hukukçu, Sendikacı, Siyasetçi

Daha kolay anlaşılsın diye şöyle de tarif edilebilir: Enteldantel tabanlı meslekler üstbenlidir, sanatsepet tabanlı meslekler önbastırmalıdır. Bu iki kategorinin ‘iki kere iki dört eder!’ hesabına göre ‘yarımşardan dört’ ilkesi uyarınca eşit dağılması ise üstbenlerin önbastırmaları kontrbastırdığına işaret eder [2]. Dolayısıyla bu dörtlü desene Kontrbas Dörtlemesi adını verdim. Bu kadar bilim yeter, şimdi biraz müzik dinleyelim:

Işık Barış Fidaner doktoralı (Boğaziçi Üniversitesi) bir bilgisayar bilimcidir. Yersiz Şeyler‘in Admini, Žižekian Analysis’in Editörü, Görce Yazıları‘nın Küratörüdür. Twitter: @BarisFidaner

Notlar:

[1] Bkz “Kadın sanatçılardan ‘sandık’ çağrısı: Ya nefessiz kalacağız ya aydınlığa kavuşacağız” Duvar Reklamcılık A.Ş.

[2] Bkz “Matematik: İki Kere İki Dört Ulan!”, “Dört Yedi Sekiz Nefes Egzersizi”, “Dunganga oluyor insan”, “JAK LAKAN: Tibet Sığırı Muhabbeti”, “Alkımlara tutunur” Rainbow, “Dersiniz?”

Fikir alışverişi için Fatoş İrem’e teşekkürler.