İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirgesi (1793) — Fransa Ulusal Meclisi

10 Haziran 1793’te sunulan Fransız anayasasında önsözdü, 1789’da yenilendi.

Dünyadaki bütün talihsizliklerin insanoğlunun tabii haklarının unutulması ve horgörülmesinden kaynaklandığına ikna olan Fransız halkı, bu kutsal ve devredilemez hakları vakur bir bildirgeyle öne sürmeye karar vermiştir.

Böylece yurttaşlar hükümetin eylemlerini ‘her toplumsal kuruluşun amacı’yla sürekli kıyaslayabilecek ve tiranların onları ezip aşağılamasına katiyen müsaade etmeyeceklerdir.

Halk böylece özgür ve mutlu olabilmesinin dayanaklarını, ödevlerine yön veren hakimi, vazifelerine hedef gösteren yasamacıyı her zaman gözünün önünde tutabilecektir.

Üstün Varlığın huzurunda işte aşağıdaki insan/yurttaş haklarını bildirirler:

1) Toplumda amaç genel refahtır.

Hükümetin kuruluşu insanoğlunun kendi tabii ve devredilemez haklarından istifade etmesinin güvencesidir.

2) Bu haklar eşitlik, özgürlük, güvenlik ve mülkiyettir.

3) Her insanoğlu tabiatı gereği ve yasa berisinde eşittir.

(…)

Türkçesi: Işık Barış Fidaner

Robespierre gibi radikal devrimciler yenilgiye uğrarlar çünkü geçmişten kopuşu gerçekleştirseler bile yeni adetler yerleştirme çabaları başarısız kalır (Robespierre’in din yerine yeni bir Üstün Varlık kültü geçirme fikrinin muazzam çöküşünü anımsayın). (Žižek)

Bkz “Devrimciler ve Atasözleri” Slavoj Žižek, “Yasa berisi” Franz Kafka