Entelektüel öcü nasıl mı olur — Işık Barış Fidaner

Atakan Yavuz’un yazısından iki alıntıya bakalım, biri şöyle [1]:

Bize bir ses, bir vücut, bir ideal bahşetmesini ümit ettiğimiz kavramlar bir müze estetiği içinde sıraya dizilmiş hayranlığımızı dileniyorlar… İstediği etkiyi yaratabilmek için yepyeni bir koleksiyon düzenleyen küratör gibi entelektüel de metnini galeri misali düzenleyerek akıştan koparıp alabileceği birkaç aylak ziyaretçiyi boş yere bekleyip duruyor.

Açıkça belirtilmemiş olsa da bu cümlelerde “Görce Yazıları’nın Küratörü” diye imzaladığım yazı ve derlemelerin “birkaç aylak ziyaretçiden hayranlık dilendiği” söylenmiş. Benden başka kimleri içerdiği meçhul kalan bir entelektüel kümesine had bildirilmiş, şöyle bir tavırla: “Siz ve kavramlarınız ölmüşsünüz, anlamdan mahrumsunuz, bense edebiyat ve şiirlerimle yaşıyorum, anlam sahibiyim.”

Şimdi diğer alıntıya bakalım:

Ölü entelektüel unutulup gitmenin öcünü yaşayan entelektüelin aklına kavramlarıyla musallat olarak alıyor. Yaşayan entelektüel ise kendisine musallat olan ölü kavramlardan intikamını onları bağlamından kopararak alıyor.

Bu cümlelerdeki anti-entelektüel mantık şöyle özetlenir: “Bir kavram ya öldükten sonra hortlamıştır ya da bağlamından koparak bütün muhtemel anlamlarını yitirmiştir ve her iki ihtimal de aynı kapıya çıkar.”

Fakat yazar aynı cümlelerde bir şey daha söylediğini fark etmemiş:

Had bildirdiğim entelektüel kavramlarıyla benim yazıma musallat oldu, onun öcü buydu. Ama ben de onun kavramlarını bağlamından kopardım, bu da benim öcüm oldu (hem öc’üm hem de öcü’m oldu).

Sonuçta ne olur? Bağlamsız bırakılmaktan şikayet edermiş gibi gözüken yazarın (tam bir memnunsuz müşteri edasıyla!) tam da bu şikayet esnasında kavramları bağlamlarından koparmakla meşgul olduğu anlaşılır.

Kimseyi açıkça muhatap almayarak öcü veya korkuluk veya kum torbası dövmenin (“ölmüşsün işte ölmüşsün küratör entelektüel!” nidalarıyla) ne kadar “yaşam dolu!” bir meşgale olduğu da okurların takdirine kalsın [2].

Işık Barış Fidaner doktoralı (Boğaziçi Üniversitesi) bir bilgisayar bilimcidir. Yersiz Şeyler‘in Admini, Žižekian Analysis’in Editörü, Görce Yazıları‘nın Küratörüdür. Twitter: @BarisFidaner

Notlar:

[1] Bkz “Bir Kavram Küratörü Olarak Entelektüel Portresi” Atakan Yavuz

[2] Bkz “Jaklakanya Seyrüseferi 2: Sizi Öcüleştiren Domuzcuklara (Yerliş Eleştirmenlere) Yem Olmayın”