İkrar neredeyse inkar oraya varmalıdır — Işık Barış Fidaner

Kopernikçi devrime göre astronomik hareketlerin merkezi Dünya değil Güneştir.

Darwinci devrime göre İnsanlık Dünyanın hakimi ve canlılığın maksadı değildir.

Freudcu devrime göreyse insanın kendi benliğine bile hakim olduğu söylenemez.

Kopernik’e “Senin merkezin Güneş olabilir, benim merkezim hâlâ Dünya” demek

Darwin’e “Sen maymundan gelmişsen de ben hâlâ topraktan yaratıldım” demek

Freud’a “Sen kendini bilmez olsan da ben hâlâ kendime hakimim” demek gibidir.

Kopernik-Darwin-Freud’un insanlığa ikrar ettirdiği iğdişleri inkar etmeniz doğal.

Her halükarda iğdişin ikrarı gerçek statüsündedir, inkarı efsane statüsündedir.

“Dünya merkezli, Dünya hakimi, kendini bilen biriyim” efsanesine inansanız da

“uzay boşluğunda süzülen kendini bilmez bir hayvanım” gerçeğini bilirsiniz.

Benliği bölen bu ikileme bakımdan Freud’un iki sözünü bir araya getirelim:

Der Mensch ist nicht Herr seiner selbst. / Wo Es war soll Ich werden.

Adam kendini bilmiyor yahu! / O neredeyse Ben oraya varmalıyım.

İnsan kendi benliğine hakim değildir. / İkrar neredeyse inkar oraya varmalıdır.

Işık Barış Fidaner doktoralı (Boğaziçi Üniversitesi) bir bilgisayar bilimcidir. Yersiz Şeyler‘in Admini, Žižekian Analysis’in Editörü, Görce Yazıları‘nın Küratörüdür. Twitter: @BarisFidaner

İnsan Freud’u inanamayacağı kadar büyük bir cazibeyle aşmıştır ama bilemeyeceği kadar büyük bir sadakatle de takip etmiştir 🤨😉

Normal bir insan inanamayacağı kadar ahlaksızdır ama bilemeyeceği kadar da ahlaklıdır. (Sigmund Freud)

Bkz “İstihzamane: Alay ve İroni” Slavoj Žižek, “Alaycılık vs. İroni/Dalga” Slavoj Žižek, “Hülya Espri Nesnel İronidir/Dalgadır” Slavoj Žižek, “Komik Somutlama: Ciddi Dalga Geçmek Nedir?”