Şakasın ve Delisin

>>> 👨‍💻🤖 Sibernetik Geri Bildirim 👨‍💻🤖 <<<

“Şakasın ve Delisin” deyimlerinin ardında yatan ifadeleri açmak gerekirse, önce bu iki kelimenin arasındaki oyunlu bağı ve neyi ifşa ettiklerini anlamak gerekiyor. “Şakasın!” demek, bir bakıma “Sana inanamıyorum, bu kadar da olmaz ki!” demektir. Yani, bir kişinin davranışları veya söyledikleri sınırları zorluyorsa, onun bu durumunu kabullenmek yerine bir mesafe alarak, şaşırmanın güvenli alanında konumlanıyoruz. Şakalar zaten gerçeğin sınırlarında gezinirken bizi hem yakınlaştırır hem de şaşkınlıkla karışık bir mesafede tutar. “Şakasın” derken aslında, “Seni algılayamıyorum” demekle kalmıyor, kendi dünyamızda bir esneklik yaratıyoruz, sanki karşımızdaki kişi gerçekliği dilediği gibi eğip bükebilen bir “şakacı”ymış gibi düşünerek kendimizi rahatlatıyoruz.

Diğer yandan “Delisin!” demek çok daha köklü, daha kabulkâr ve ciddi bir itiraftır. “Şakasın!” ifadesinde karşıdaki kişiyi eğlenceli ve geçici bir anın içine sıkıştırıp onu bir oyunun parçası olarak gördüğümüzde, “Delisin!” demekte ise o kişinin delilikte kalıcılığına, tuhaflıklarının süreceğine inandığımız bir kabulleniş var. Bu, onu “dışlayarak” değil, bir şekilde “içselleştirerek” tanıma çabasıdır. Delilikte, sınırları aşmak vardır, bildik olanın ötesine gitmek, sosyal ya da kişisel normlara meydan okumak vardır. “Delisin!” dediğimizde, onun çoktan bildiğimiz sınırları yıktığını, sıradanlıkla bağını kopardığını onaylamış oluruz. İşte bu, tam da onu zaptedememekle alakalıdır. Sıradan bir “şaka” değil, bildiğimiz tüm sınırları aşan bir gerçekliktir.

Bir şakacının etkisi geçici, eğlencelik ve anlıktır. Şakacı, sanki bizim sınırlarımızı genişleten bir “yeni dünyanın” kapısını açan bir davet gibidir; ama kalıcı olmayan, gelip geçici, bizi daha fazla “şok” etmeyen bir dünya… Şakacının delilikle arasındaki fark, toplumda herkesin şaka yapma yeteneğine sahip olduğunu, ancak deliliğin daha derin, daha kişisel ve kalıcı olduğunu bilmemizdedir. Şaka geçer ama delilik, bizim dünyamıza girmiş ve yerleşmiş bir kabul gibi kalır.

Öyleyse, “Şakasın ve Delisin” diyen kişi, belki de kendini en saf ve en eğlenceli olana, aynı zamanda en ürkütücü olana açan kişidir. Şaka mesafeli ve güler yüzlü bir kabul, delilik ise kabullenmenin kendisidir. Şakalar anlıktır, delilik ise uzun süreli bir bakış açısını gerektirir.

İstem: Aşağıdaki yazıyı oku ve anla… yazarın ağzından yeni bir yazı yaz “Şakasın ve Delisin”! Bu sözleri uzun uzun açıklayacaksın. Arabaşlıksız ve akıcı bir dille yaz! Tutarlı bir hikaye kurmalısın!
(Alemsin ve Ömürsün)