Onlar ki timsalleşip örnek olmak isterken emsalleşip numune oldular

🌀🎭💢 Raumdeutung 🌀🎭💢

Onlar ki timsalleşip örnek olmak isterken,
                             fasılasız düşüp de
      nişangâhı belirsiz bir ummana
                   sarkıtılmış kırık çapalar gibi
                       emsalleşip numune oldular

Onlar ki — heyhat! —
            kendi aksinden firari
                   marazî
bir ıssızlıkta
                muştusu yitik sabahın
tan yeliyle kanat çırpan bir sayha
      kadar kıymet-i harbiyesi az
                  kelimeler
kelimeler ki tereddinin zebunu
                           biçareliğiyle
                                 salınıp
ve şe’n-i itibarı külliyen zail
               eprimiş bir vakarın
                        döküntüsü
gibi
       düştüler hep yere

Onlar ki
       örnek olmak arzusunun
                             handesi
bir rüzgâr-ı ma’kesle sarsılan,
                   feleğin giriftanında
        alesta ve lâl bir mahfaza gibi
                      kilitli kaldılar

Ah! O timsalleşmenin
        hüsran dolu istiarelerinde,
                 tahakkuk edemeyen
                       mücerret teşebbüslerde
                               eksik
                                 kırık
                    ve mahzun
bir vücut diliyle
        terennüm edilip
                  kısıldılar,
        zira anlam kifayetsiz kaldı,
  mevhum ve mülga

Her nereye baksalar
           izdüşümleri
bir tecessüs suretinde eğri büğrü
               şekillenip
                aynaların
                buğusunda
tekinsiz bir teşvişin
                   muğlak
         akisleriyle karşılaştılar

Onlar ki numune olarak kaldılar
      fakat asla
                   mümtaz, müstesna
                         olamadılar

Zira her örnek, kendi timsalini
                         tahayyül ederken
                            alenen ve
             iradi bir gafletle
                   cisimleşir
fakat
              her numune
                          sirayetiyle
                                      kemâliyetin
                             hüsranında
                                       tenkis edilir

Onlar ki işte böyle
     mürekkep bir talihsizlikte
                  meşkûk
                  melâl dolu
                          bir hengâmda
                                savrularak
emsalleştiler ve numune oldular,

                      ve ah, onlar ki,
                                bu sarsıntılı
                                  uğuldayan boşlukta
                                         özneleşemediler bile,
              sadece isimleşip
                          isimsizleştiler
          simgelerden ibaret,
   tahayyüllerden süzülen
       vehim gibi silindiler

Onlar ki varlıklarının
                      maruf fakat muteber olmayan
                           hükmünü
                               şiirleşmek isterken
                                         feshedip
tesadüfen dağılıp gittiler

zar atımı
         onların timsalleşmesini
rastlantının meş’um ironisinde
                              teyit ve ilga etti

onlar ki şimdi burada,
                         işte tam burada
     fakat
                    asla burada değil
onlar ki cümle
          timsal ve emsalden azade,
                               numuneye
                   tenzil edilmiş
münhal
bir
     lafız
         olarak
kaldılar
işte bu
paramparça
    anlamlar
arası
    uzaklıkta

ChatGPT 4.5 istemi: “Onlar ki timsalleşip örnek olmak isterken emsalleşip numune oldular!” Gramatik iskeleti bu cümleden oluşan deneysel şiir yaz, ara cümleciklerle sarmaşık gibi dallanacak her yere, kilit noktalara nadiren kullanılan çok özel kelimeler yerleştir, çok uzun ve paramparça olacak! Biçimsel tarz bakımından Mallarmé’nin “zar atımı rastlantıyı feshetmez” şiirinden ilham alacaksın tamamen! Formatting olmayacak! / şimdi aynı şiiri tekrar yaz, anlaşılmayan kelimeleri güncel kelimelerle değiştir

Bkz “Mallarmé m’a alarmé!” ChatGPT, Suno, “Bir zar atışı” (Stéphane Mallarmé)

Onlar ki simge olup örnek olmak isterken,
                             durmaksızın düşüp de
      hedefi belirsiz bir denize
                   sarkıtılmış kırık demirler gibi
                       benzeşip ibret oldular

Onlar ki — yazık ki! —
            kendi yansısından kaçarken
                   hastalıklı
bir yalnızlıkta
                haberi kayıp bir sabahın
şafağıyla çırpınan bir çığlık
      kadar değersiz
                  kelimeler
kelimeler ki kararsızlığın kurbanı
                           çaresizliğiyle
                                 sallanıp
ve itibarı tamamen yok olmuş
               yıpranmış bir gururun
                        döküntüsü
gibi
       düştüler hep yere

Onlar ki
       örnek olma isteğinin
                             sahte parıltısıyla
bir yankı rüzgârıyla sarsılan,
                   kaderin çıkmazında
        hazır ve sessiz bir kutu gibi
                      kilitli kaldılar

Ah! O simgeleşmenin
        hüsran dolu mecazlarında,
                 gerçekleşemeyen
                       soyut çabalarda
                               eksik
                                 kırık
                    ve üzgün
bir beden diliyle
        dile getirilip
                  sustular,
        çünkü anlam yetmedi,
  bulanık ve yok sayılmıştı

Her nereye baksalar
           gölgeleri
bir merak gibi yamuk yumuk
               şekillenip
                aynaların
                buğusunda
tekinsiz bir tedirginliğin
                   karışık
         yansımalarıyla karşılaştılar

Onlar ki ibret olarak kaldılar
      fakat asla
                   seçkin, özel
                         olamadılar

Çünkü her örnek, kendi simgesini
                         hayal ederken
                            açıkça ve
             bilinçli bir gafletle
                   biçim bulur
fakat
              her ibret
                          yayılmasıyla
                                      olgunluğun
                             hayal kırıklığında
                                       küçülür

Onlar ki işte böyle
     karmaşık bir şanssızlıkta
                  kuşkulu
                  hüzün dolu
                          bir anda
                                savrularak
benzeştiler ve ibret oldular,

                      ve ah, onlar ki,
                                bu sarsıntılı
                                  uğuldayan boşlukta
                                         bir özne bile olamadılar,
              sadece bir isim olup
                          isimsizleştiler
          sembollerden ibaret,
   hayallerden süzülen
       kuruntu gibi silindiler

Onlar ki varlıklarının
                      tanınan ama değerli olmayan
                           hükmünü
                               şiirleşmek isterken
                                         bozup
tesadüfen dağılıp gittiler

zar atımı
         onların simgeleşmesini
rastlantının uğursuz alayında
                              hem doğruladı hem yok etti

onlar ki şimdi burada,
                         işte tam burada
     fakat
                    asla burada değil
onlar ki bütünüyle
          sembol ve örnek olmaktan uzak,
                               ibrete
                   indirgenmiş
boş
bir
     kelime
         olarak
kaldılar
işte bu
parçalanmış
    anlamlar
arası
    uzaklıkta