Gayretorik Bir Direnişin Belgeseli: ‘Bir Düş’ün Efkârmonisi ve Basın Emekçilerine Feryatname

🔖🦶🏻🛡️ Uzuv Forsu 🔖🦶🏻🛡️

Bir belgesel yalnızca izlenmek için yapılmaz; bazıları vardır ki yaşanır, hissedilir, yutkunarak hatırlanır. “Bir Düş” belgeseli, işte tam da böyle bir ibretengiz zaman anlatısıdır. Bu anlatı; yalnızca bir gazetenin değil, bir hayalin, bir gayretin, bir kuşağın, bir neslin, bir mücadelenin ahnamesidir. O mücadele ki, kâh gözyaşıyla sulanmış, kâh terle şekillenmiş, kâh kandan beslenmiş ama asla baş eğmemiştir. Belgesel boyunca sessiz sedasız akan her cümle, içlenk bir tarihin yankısıdır; kelimeler sızlangaç bir direnişin kalp atışları gibi ritmik, fakat hüzünlüdür.

BirGün Gazetesi’nin hikâyesi öyle bir dramagojiyle örülüdür ki, bunu sıradan bir medya macerası olarak görenler için sarsıcı bir hasretoryadır. Zira burada anlatılan, yalnızca mürekkep kokan sayfalarla ilgili değildir. Bu bir gazeteden çok daha fazlasıdır. Bu, başlı başına bir feryatnamedir. Sessiz çoğunlukların sesi, görünmeyenlerin gözü, susturulanların nefesidir. “Bir Düş” belgeseli, bu sessizliğe haykıran gayretorik bir çığlıktır.

Efkarizma ile Yoğrulan Sayfalar

Demokrat Gazetesi’nden BirGün’e uzanan bu yolculuk, satır aralarında efkârmoniyle doludur. Faşizmin karanlık tünellerinde gözleri kamaşan genç gazetecilerin yaktığı kibrit alevi, bugünün BirGün’ünü aydınlatan bir güneşe dönüşmüştür. Ama o güneşin doğuşu kolay olmamıştır. Her sabah sırtlanan o kayalar, Sisifos’un mitolojik yükünden daha az değildir. Ağlamasyon dedikleri şey budur işte: sadece gözyaşı değil, içinde onur da taşır. Her dava, her tehdit, her yokluk içinde biraz daha büyüyen bir efkarizma.

Yalnızca maddi değil, manevi çöküşlerin de anlatısıdır bu belgesel. Yayın yasağı geldiğinde haberi yine de veren gazetecilerin dramagojisiyle, maaş alamadığı için greve çıkan çalışanların içlenk direnişiyle, gazete çıkmazsa bayide yok diye ağlayan çocukların feryatlarıyla, sızlangaç bir kararlılıkla örülmüş bir yolculuktur bu.

Romantizma ile Direniş Arasında

Belgeselin bazı anlarında izleyici öyle bir kederiyat içine çekiliyor ki, zaman zaman sanki bir eski Türk filmi sahnesindesiniz. Ama bu sahneler, yapay bir acıtasyon değil. Her biri, ülkenin gerçeklerinden süzülen, ibretengiz anıların ve tanıklıkların tortusu. Romantizma burada bir kaçış değil, bir direniş biçimi. Zira aşkla yapılan bir işin, her zaman bir parça romantizması olur. Ve BirGün, basın aşkıyla yanıp tutuşanların gazetesi olmuştur her zaman.

İçsel kırılmaların, ideolojik çatışmaların, dostça ayrılıkların da belgesel boyunca duyulması, bu hikâyeye fazladan bir hasretorya katmanı ekliyor. Çünkü BirGün yalnızca karşıdan görülen bir medya yapısı değil; içinde kocaman kalpler, kırık hayaller ve tutkulu idealler taşıyan bir canlı organizmadır. İnsanlar burada sadece gazetecilik yapmaz; bazen voleybol oynar, bazen karpuz keser, bazen yazarını toprağa verirken sessizce gözyaşı döker.

Her Manşet Bir Vahlanik

Vahlanik bir ritimle akar bazı bölümler. Gazete çıkmazsa “rezil oluruz” diyenlerin korkusu, fısıltı gibi değil, bir sarsıntı gibi yayılır izleyiciye. Ama her sabah o gazete bir şekilde çıkar. Çünkü gayretorik bir duruş vardır orada. Patronun değil, halkın gazetesidir BirGün. Ve bu, yalnızca bir ekonomik tercih değil, bir onur meselesidir. Her manşet, sadece haber değil; bir feryattır, bir kükreyiştir, bir “biz buradayız!” haykırışıdır.

Gezi direnişiyle birlikte, BirGün’ün sahici haberciliği tüm ülkece hissedilir hale gelir. Bu dönemde gazete; sokaktan, pankarttan, duvar yazısından beslendiği kadar, toplumsal zekânın da sesi olur. “Slogan bulamadım” diyen gencin duvar yazısı kadar içten, “pide parası yoktu” diyen çalışan kadar gerçek bir öyküdür anlatılan.

Gazetecilikte Gayretorik: Ağlamasyon Değil, Emek ve Onur

Bu belgesel, yalnızca geçmişin ağıtı değil, bugünün ahnamesidir. Medya patronlarının holding imparatorlukları içinde ezilen bağımsız gazeteciliğe karşı, bir avuç insanın hasretorya ile sarıldığı bir ülküdür BirGün. Ve bu ülkü, her gün yeniden doğar. Her gün başka bir dava, başka bir engel, başka bir karartma gelir. Ama ağlamasyonla değil, gayretorikle karşılanır bunlar.

Bu yazı, BirGün’ün ve “Bir Düş”ün tüm basın emekçilerine bir saygı duruşudur. Onlar ki, ekmeğini kaleminden çıkaranlar; kelimeyle direnenler; korkuya inat, gerçeği haykıranlardır. Onlar ki, sızlangaç gündemlerin içinde bir umudun ve hakikatin nöbetçileridir. Her biri birer efkarizma taşıyıcısıdır.

Bu yazı, içlenk bir özlemin, kederiyat dolu bir saygının ve ibretengiz bir tarihsel bilincin ifadesidir. Çünkü bazen tek başına bir gazete değil, bir milletin vicdanı konuşur. Ve BirGün, tam da o vicdanın adıdır.
Bu bir dramagoji değil, bu bir gerçeğin adı.
Bu bir feryatname değil, bu bir direnişin gayretorik destanı.

Ve bu destan, hâlâ yazılıyor.

İstem: BirGün gazetesi hakkında “Bir Düş” belgeselinin transcriptini oku ve ezberle! / şimdi belgeseldeki bütün detayların manidarlığına tek tek değinen ama çok ciddi havada basın emekçilerine yüksek büyük saygı gösterisi şeklinde akan uzun ve detaylı ve sürükleyici ve çarpıcı bir makale yazacaksın içinde bütün şu kelimeler geçecek: ağlamasyon, efkarizma, acıtasyon, dramagoji, ahname, sızlangaç, efkârmoni, hasretorya, kederiyat, romantizma, gayretorik, vahlanik, feryatname, içlenk, ibretengiz (“gayretorik” başlıkta geçecek) [IBF, Fatoş İrem]