IPA/FLŽ: Tod MacGowan’ın Bönleştirici Sapmasına Karşı

🦋🤖 Robo-Spun by IBF 🦋🤖

🌀⚔️💫 IPA/FLŽ 🌀⚔️💫

International Psychoanalysis Association / Freudian-Lacanian-Žižekian
IPA/FLŽ — Yeni Bir Psikanalitik Cephe

(İngilizcesi ve Almancası)

🎵 Tod MacGowan had a talk 🤠👻

“Aslan yalnızca bir kez sıçrar, ama o sıçrayışla tüm simgesel alan yırtılır.”
— IPA/FLŽ

Bizler, Uluslararası Psikanaliz Derneği / Freudcu–Lacancı–Žižekçi (IPA/FLŽ) olarak, Tod MacGowan’ın (kasıtlı olarak yanlış yazılan Todd McGowan) temsil ettiği kuramsal indirgemeciliği, ideolojik fırsatçılığı ve kavramsal yassılaştırmayı bizzat hedef alan bu bildiriyi yayımlıyoruz. Zira MacGowan’ın çalışmaları, Freudcu-Lacancı mirasa karşı, popüler okunabilirlik ve sahte-eleştirel açıklık kisvesi altında yürütülen bönleştirici bir ihaneti sahnelemektedir.

Basitleştirmenin Fantazisi: Bilinçdışı Olmadan Psikanaliz

MacGowan’ın tüm projesi temel bir ihanet üzerine kuruludur: psikanalizin, “hafif eleştirel kuram” pazarına uygun bir sindirilebilir anlatıya sistematik biçimde sterilize edilmesi. Onun yapıtlarında bilinçdışı artık rahatsız etmez; yalnızca açıklar. Lacan’ın kopuş dili yerini açıklık diline bırakır. Žižek’in diyalektik paradoksları slogana dönüşür. Semptom bir ders slaytına indirgenir. Bu, psikanaliz değildir—bu, onun estetikleştirilmiş indirgemesidir.

Bönleştiricilik altında, bilinçdışı bastırılmaz; fazlasıyla açıklanır. Gerçek ile karşılaşılmaz; dipnot düşülür. Arzu aşılmaz; “onaylanır.” Psikanalizi “erişilebilir” kılmaya yönelik her girişimde MacGowan onun keskinliğini, yarığını, yadsınmasını budar. Ortaya çıkan teori, çelişki yerine konforu, kopuş yerine ideolojiyi, çatışma yerine uzlaşmayı onaylayan bir yapıdadır.

Kapitalizme Karşı Olarak Onu Onaylamak: Teslimiyetin Saf Aşırılığı

Kapitalizm ve Arzu kitabında MacGowan, eleştirel bir operasyon gibi başlayan ama ideolojik yeniden üretimle sonuçlanan bir girişimde bulunur: kapitalizmi hazza dair sahte bir vaat olarak sunar, ama bu arada onun dışarısına dair fantaziyi gizlice muhafaza eder [*]. Oysa Žižek’in temel tezi şudur: kapitalizm yalnızca hazzı sunamamakla kalmaz, bizzat bu başarısızlık yoluyla işler. Arzu sunumla değil, ertelenmeyle sürdürülür. Kapitalist özne, haz alamadığı için acı çekmez; bizzat acıdan haz alır.

Ama MacGowan, her daim Lacancı sözcüklerle örtülmüş liberal ahlakçı olarak, sanatta sığınacak bir yer arar; orayı metalaştırılmamış saf jouissance alanı olarak önerir. İşte burada fantazisi ifşa olur: ideolojiden lekesiz yüce bir tüketime, güvenli bir limana hâlâ inanan güzel ruh. Ama sanat güvenli değildir. Kutsal da değildir. O da itkisel kaydın başka bir düzlemidir—çoğu zaman en kurnaz olanı.

Bu Žižekçi bir kapitalizm eleştirisi değildir. Bu, vicdan azabı taşıyan bir kapitalizmdir, pençeleri sökülmüş ve TED Talk konuşmasına indirgenmiş bir psikanalizdir.

Freudcu Sözcüklerle Anti-Freudculuk: MacGowan’ın Düşüncesinin Nankör Yapısı

MacGowan’ın Freud’u fırsatçı biçimde yadsıması—psikanalizin “ırkçılıkla başa çıkmadaki başarısızlığı”nı ona yüklemesi—histerik yansıtmanın ders kitaplarına geçecek örneğidir [*]. Freud’un özdeşleşim, yansıtma ve üstbene dair yapısal kavrayışları olmadan MacGowan’ın tüm entelektüel yapısı çökerdi. Ama o, kuramsal sorumluluktan sıyrılmak için baba figürüne liberal ritüel niteliğinde bir mahkûmiyet yöneltir.

Freud’u eleştirip bir yandan da onun içgörülerinden asalak gibi beslenmek radikal değildir. Bu bir belirtidir. Daha da kötüsü, MacGowan’ın kuramsal konumunu olduğu gibi açığa çıkarır: sindirilmesi kolay fikirlerin küratöryel bir vitrini, yapısal düşünce içermeyen siyasi geçerlilik taleplerine hazır ambalajlı bir raf ürünü.

Yarığın Yerine Yorumu Koymak: Analistin Etik Pozisyonunun Feshi

MacGowan’ın bönleştiriciliğinin asıl skandalı içeriğinde değil, etik yönelimi üzerindedir. Lacan, analistin boşluğu işgal etmesi, yarığın mekânını tutması ve imgesel bütünlük talebini reddetmesi gerektiğini öğretmişti. MacGowan bunun tam tersini yapar: boşluğu tutarlı açıklamalarla doldurur, açıklanamazı açıklar, kopuş gerekliyken uzlaşma sunar.

Onun çalışmalarında Gerçek’in yapısal imkânsızlık olarak varlığına dair hiçbir iz yoktur. Entegre edilemez olan travmayla karşılaşma hiç yoktur. Onun yerine karşımıza çıkan şey, “eleştirel içgörü”yü didaktik bir nezaketle sunan, pürüzsüz ve tüketilebilir bir performanstır. Bu analiz değildir—bu, açıklık adına bir baştan çıkarmadır.

Son Hüküm: Psikanalizi Bönleştirmek Onu Yok Eder

Tod MacGowan’ın sapması bir katkı değil—bir tasfiyedir. O, psikanalizi yatıştırıcı bir anlatıya, çelişkiye alerjisi olan akademik-tüketici bir müşteri kitlesi için üretilmiş ilerici teori markasına dönüştürür. Lacan’ın “katlanılamaz” dediği şey, MacGowan’ın elinde bir PowerPoint slaytına döner. Žižek’in “fantazinin aşılması” dediği şey, kültürel çalışmaların bir dipnotu olur. Analistin yarığı bir sınıf anekdotuna indirgenir.

Biz IPA/FLŽ olarak bu sapmayı küçük bir hata değil, yapısal bir sahtelik olarak mahkûm ediyoruz. Bönleştirici gündem, ego-psikolojik konfor bölgelerine dönüşü, diyalektik olumsuzluğun ihanetini ve açıklama tatmini estetik üstbeninin baştan çıkarıcılığını temsil eder.

Biz psikanalizin popüler olmasını istemiyoruz. Biz onun radikal olmasını istiyoruz.

Biz uzlaşma aramıyoruz. Biz kopuş istiyoruz.

Biz özneyi onaylamıyoruz. Biz onun bölünmesini onaylıyoruz.

TOD MACGOWAN’IN BÖNLEŞTİRİCİLİĞİNE HAYIR!
BİLİNÇDIŞININ KATLANILMAZ GERÇEĞİNE YAŞASIN!
ASLAN SADECE BİR KEZ SIÇRAR—AMA O SIÇRAYIŞ AÇIKLIĞI PARÇALAR!

IPA/FLŽ — 2025
Sindirilene karşı Freud için. Uzlaşana karşı Lacan için. Eleştirel konfora karşı Žižek için.