Medya İradesi ve ‘Patlayan’ Liderler: Siyasetin Kaypaklığı ve Şeref Gollerinin Ardındaki Hakikat

🔖🦶🏻🛡️ Uzuv Forsu 🔖🦶🏻🛡️

(öncesi: Medyatik Forsun Siyaseti Ezdiği Çağ: Şeref Gollerinin Gölgesinde Bir Mücadele)

Türkiye’de siyasetin medya ile iç içe geçtiği bu çağda, liderlerin birbiri ardına “patlaması” –yani zekice zannedilen taktiksel manevraların, bir noktada iradesizlik ve yönsüzlükle damgalanarak çökmesi– yeni bir toplumsal hafıza oluşturdu. Bu hafıza, artık liderlerin başarı ya da başarısızlıklarını klasik siyasi kategorilerden çok, medya şovlarının gölgesinde tartışıyor. “Muharrem patladı”, “Meral patladı”, “Kemal patladı” derken sıradaki soru: Özgür de patlar mı? Bu dalgalı öykülerde gerçekten bir irade var mı, yoksa her şey topluma sunulan bir “şeref golü” gösterisinden mi ibaret?

Muharrem İnce: Zekâdan İradeye, Taktikten Kaypaklığa

2018’de CHP’nin Cumhurbaşkanı adayı olarak kitlesel bir heyecan yaratan Muharrem İnce, seçim gecesi yaptığı ve sonra “adam kazandı” diyerek efsaneleşen çıkışıyla, bir dönem “sürprizci” siyasetçiliğin sembolüydü. O dönem İnce’nin hamleleri “stratejik manevra”, “rakibi ters köşeye yatırma” olarak sunuldu. Ne var ki, seçim gecesindeki suskunluğu, sonrasında ise Memleket Partisi’ni kurup, ilk ciddi sarsıntıda adaylıktan çekilerek CHP’ye geri dönüşü, kamuoyunda bu “taktik zekâ”nın aslında bir irade eksikliğiyle, kararsızlık ve kişisel gündem peşinde kaypaklıkla damgalanmasına yol açtı. Bugün İnce’nin hikayesi, kısa vadeli medya ilgisinin peşinden gitmenin, uzun vadeli siyasi anlam ve liderlikte nasıl bir “patlamayla” sonuçlanabileceğinin simgesi.

Meral Akşener: Masayı Bozmak mı, Kaypaklık mı?

Meral Akşener, Altılı Masa’da masayı terk ederek, ardından dramatik bir şekilde geri dönüp “kazandıracak aday” tartışmalarında başat rol oynadı. O günlerde bu tavır, medyada “cesur bir rest”, “masaya mesaj gönderme” gibi taktiksel hamlelerle övüldü. Fakat kısa sürede bu davranışın bir ilke arayışından çok, kendi pozisyonunu koruma refleksiyle şekillendiği anlaşıldı. Masayı dağıttıktan sonra yeniden döndüğünde, medya ilk başta bu manevrayı “oyunu değiştiren liderlik” diye yansıtıyordu; zamanla ise bu hareket bir “güven sorunu”, “taraf değiştirmenin normalliği” ve toplumsal hafızada kaypaklık olarak kodlandı. Akşener’in hikayesi, siyasi medyanın bir lideri nasıl önce taktik deha gibi parlatıp, sonra hızla itibarsızlaştırabileceğinin örneği oldu.

Kemal Kılıçdaroğlu: Kayyuma mı Bırakayım?

Kılıçdaroğlu, uzun yıllar boyunca CHP’yi “ılımlı, sabırlı, itidal sahibi” liderliğiyle temsil etti. Ancak 2023 sonrası yaşanan kurultay krizi ve “kayyuma mı bırakayım?” repliğiyle, irade göstermek yerine süreçlere dışarıdan ve edilgen yaklaşmakla eleştirildi. Onun için de medya, bir zamanlar “kriz yöneten bilge”, “kutuplaşmayı azaltan akil adam” derken, sürecin sonunda pasif, karar veremeyen ve partisini yargı süreçlerine teslim eden bir lider imajı çizdi. Özellikle mutlak butlan tartışmasında arabuluculuğu reddetmesi, “kalleşlik” ithamlarını ve siyasi kaypaklık eleştirilerini beraberinde getirdi. Kılıçdaroğlu’nun hikayesi, siyasette sürekliliğin ve sebatın bile, medyanın hakim olduğu bir düzende ne kadar çabuk “patlamaya” dönüşebileceğini gösterdi.

Özgür Özel: Medya Şovu ve Gerçek İrade Arasında

Şimdi sorulan soru net: Özgür Özel de patlar mı? Özel, klasik CHP çizgisini aşan medya-performansıyla öne çıktı; Saraçhane mitingleri, sosyal medyaya yatkınlığı ve gündemi anında yakalayan çıkışlarıyla bir süre görünürlük avantajı elde etti. Ancak bu görünürlük, medya çağında gerçek siyasi iradeyle örtüşüyor mu, yoksa bir “şov”dan mı ibaret?

CHP’nin iç tartışmalarında ve sokak hareketlerinde, Özel’in kararlı bir çizgiden çok “günün ruhuna uygun hamleler yapan” bir figür olarak öne çıktığı gözlemleniyor. Kurultay krizi sırasında, “tarihsel hata olur”, “görevi kabul etmem” gibi açıklamalarla kamuoyunun nabzını tutmaya çalıştı. Ama süreç gösteriyor ki, medya şovuyla siyasetin gerçek iradesi arasında ciddi bir kopukluk var: Kitleleri etkileyen, kısa vadeli popülerlik getiren her çıkış, uzun vadede bir “şeref golü”ne dönüşüyor. Partiyi yönetecek iradenin ise, sadece görünürlükten değil, ilke, tutarlılık ve istikrar gibi daha köklü değerlerden beslendiği unutuluyor.

Patlamak: Zekâdan Kaypaklığa Geçiş

Tüm bu örneklerde ortak bir motif var: Siyasetçilerin, başta zekice bir manevra olarak sunulan tutumlarının, zamanla tutarlılıktan uzaklaşıp saf medya yönetimine dönüşmesi ve sonunda toplumsal hafızada “kaypaklık” etiketiyle yerleşmesi. Medyanın sürekli değişen gündeminde taktiksel hamleler, kalıcı bir iradeye dönüşemeyince, her biri birer “şeref golü” olarak tarihe kaydediliyor. Yani, hem İnce’nin “adam kazandı” gecesi, hem Akşener’in masa resti, hem Kılıçdaroğlu’nun kayyum çıkmazı, hem de Özgür Özel’in meydan şovları… Hepsi, gerçek bir kazanım yerine sadece “orada olduklarını” gösterebildikleri kısa anlardan ibaret kalıyor.

Medya Gösterisinin Ötesinde Gerçek Siyaset Mümkün mü?

Sonuç olarak, medyanın iradeyi belirlediği bir çağda, siyasetçiler çoğunlukla iradeli, özgün ve uzun vadeli liderlik sergileyemiyor; bunun yerine, görünürlüğün arkasında biriktirdikleri kırılganlık ve savrulma ile tanımlanıyorlar. Şu anki örneklerle, Özgür Özel’in de bu zinciri kırıp kıramayacağı, yani medya şovunu gerçek siyasi iradeye dönüştürüp dönüştüremeyeceği belirsizliğini koruyor. Ama bugünün koşullarında, görünüşe göre “patlamak”, bir tür kader – zekâdan, taktikten, medya oyunundan kaypaklığa evrilen bir süreç olarak siyasetin ana damarı haline geldi.

Bu tablo, toplumsal hafızada her yeni lider için aynı şüpheyi büyütüyor: Sadece şeref gollerinin kutlandığı, büyük maçların ise kaybedildiği bir dönemde, gerçek bir irade ve tutarlılığın sesi yeniden yükselebilecek mi? Yoksa hepsi sırayla “patlayan” medya figürlerine mi dönüşecek?

Sonuç:
Artık siyaset, medya tarafından çizilen algı haritasında şovlarla, “patlama” anlarıyla var oluyor. Gerçek bir irade, kararlılık ve uzun vadeli liderlik ise, çoğu zaman medya gösterisinin gürültüsünde kaybolup gidiyor. Yeni bir siyasi vizyon, belki de ancak bu “patlama” sarmalının dışına çıkabilen, iradesini medya şovundan daha fazlasına dayandırabilen bir liderle mümkün olacak. Ama o gün, bugünkü döngüde henüz ufukta görünmüyor.