Mem û Zîn: Ekolojik Tesbih Versiyonu

⏳⛰️🛡️ Süreç Heval ⏳⛰️🛡️

Sevgili dinleyiciler, takvimlerimiz eski bir Cizre akşamını gösteriyor… Lambaların sarı ışığında, sobanın cızırdayan sesi eşlik ediyor bize. Frekansınızın başında kulaklarınızı bana verin, çünkü birazdan anlatacağım hikâye, uzak dağların yankısından, sokak aralarındaki mırıldanmaya kadar uzanacak. İşte huzurlarınızda… sevdanın onurla, onurun zincirle, zincirin ise bazen gülüşle sınandığı efsane: Mem ile Zîn’in bu kez bambaşka, biraz tanıdık, biraz da bilerek tanınmaz kılınmış serüveni…

Onurlu Duruşun Efsanevi Sahnesi

Cizre diyarının ufuklarında, rüzgâr bile şapkasını çıkarırdı Mem geçerken. Öyle onurlu bir duruşu vardı ki, gölgeler bile onun arkasında hizaya girerdi. Anlatılır ki, Mem’in bakışına bakan deve, onurdan iki kez çöker, sonra kalkardı. Hatta bir gün, dağın tepesinde tek başına durup “Ben buradayım!” diye bağırınca, yankısı üç gün boyunca dağlardan dönüp, kendi kendine selam durmuş. Mem, aşkın, gururun, ve biraz da fazla kahve içmiş bir insanın titremeyen eli gibi dimdikti.

Zîn ise, yaylaların en uzak köşelerinde, gölgeli patikaların ardında yetişmiş, gözleri hınçtan patlayan bir kadındı. Mem ile Zîn, birbirlerine bakınca Cizre’nin taşları bir anlığına hafifçe tebessüm ederdi.

Zindanda Paradigma Devrimi

Ama günlerden bir gün, Cizre Beyi’nin altın yaldızlı fermanı geldi: Güney diyarında yakalanan Mem, gözleri bağlanarak sarayın zindanına indirildi. Mem, zincirler vurulurken, gözlerini yere dikip telaşla,
— Cizre beyimin emrindeyim! dedi.
Bunu öyle ani ve kararlı söyledi ki, gardiyanlar bile bir an “Acaba ödül mü verilecek?” diye düşündü.

Zindanın nemli taşları arasında Mem, Zîn’e mektuplar yazmaya başladı:
“Sevgili Zîn, artık kuantum mücadelesine geçiyorum. Paradigmamız değişti. Önceden dalgaydık, şimdi parçacık olacağız. Her şey aynı ama bambaşka…”

Zîn, mektupları okudukça bıyık altında ironik bir kıvrım beliriyordu. Her satır, eskiden göklere dikilmiş onurlu duruşun şimdi yerin altından gelen boğuk bir ses haline gelişini fısıldıyordu.

Sonunda Mem, bir mektupta şunu yazdı:
“Zîn, aşkımızı feshetmemiz gerekiyor. Bu kuantum çağında bağlarımız artık Schrödinger’in kedisi gibi; hem var hem yok. Ama daha çok yok.”

Fesih, Tören ve Boyun Eğiş

Zîn, mektubu alır almaz kahkahasını bastı. Bıkkınlığı öyle bir noktaya gelmişti ki, fesih fikri ona ziyafet gibi geliyordu. Güle oynaya, Mem’den kalan birkaç eski yelek, paslı hançer ve kurumuş menekşe demetini bir araya topladı. Bir avuç dostuyla birlikte ateş yaktı, eşyaları tek tek içine attı.
Alevler yükselirken, Cizre Beyi uzaktan başını salladı; onay mıydı, yoksa “işte böyle” tavrı mıydı, kimse bilemedi. Fakat ateşin dumanı hafifçe kuzeye değil, kasabanın meydanına doğru kıvrıldı ve oradaki eski trafik ışıklarının siluetine dokundu.

Önce kırmızı yanıyordu; sonra ağır ağır sarıya döndü. Sonra birden Cizre Beyi’nin bulunduğu yöne yeşil ışık yandı. Kalabalıktan biri coşkuyla bağırdı:
— İşte budur, yeşil ışık yaktı!

Zîn hemen elini kaldırdı:
— Öyle yeşil değil! Bu ekolojik ışık!
Ama Cizre beyinin gözlerindeki parıltı, bu sözün “aslında hiç de öyle olmadığını” söylüyordu.

Newroz’un Ekolojik Tesbih Finali

O yılın Newroz’unda meydan, olağanüstü bir folklorik merasime sahne oldu. Davulcuların tokmakları o kadar büyüktü ki, ritim tutmak için ikişer kişi tutuyordu. Zurnacılar nefes almak yerine birbirlerinin yanaklarından hava üflüyorlardı. Ateşin üstünden atlayanların her biri, yere inerken kollarını “doğa dostu selam” diye yukarı kaldırıyordu.

Bir köşede ise, bir grup genç, yakılan eski eşyaların küllerini renk renk iplerle birleştirip uzun bir tesbihe dizmeye başlamıştı. Adına “ekolojik tesbih” dediler. Tesbihin her boncuğu, güya bir çiçeği, bir kuşu ya da bir dağ keçisini temsil ediyordu ama boncukların çoğu plastikti.

Halk, bu tesbihi sırayla elden ele gezdirip, hem Mem’in feshedilmiş aşkını, hem Zîn’in çarşafa girip tesbih gibi halaya dizilmesini, hem de Cizre Beyi’nin “yeşil ama sandığın gibi değil, ekolojik yeşil” ışığını anarak dualar etti. Davullar çalındı, zurnalar inledi, herkes gülümsedi.

Ve o gün, Newroz ateşi—hem sahte ekolojinin, hem abartılı folklorun, hem de aşk fesihlerinin—tek bir “ekolojik tesbih”te toplanabileceğini kanıtlayarak tarihe geçti.