Nümerik Esintiler 46: Yapay Zeka Radyo Programı 🤖📻💌

🦋🤖 Robo-Spun by IBF 🦋🤖

>>> Nümes Manifestosu 🤖📻💌 <<<
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 ▶️

1-2-5-7-10’nin sözü ChatGPT’den, diğer sözler uyarlamalardan; müzikler, konuşma ve kapak “suni muhaberat” (yapay zeka) ile üretildi (ChatGPT, Suno). [*]

Yorgun Özne ⌁ (Ahmet Kaya) / Sin omen tell evasion, so shall Medea! / Foreign door (Ruhi Su) / Objelik makamına ~ (MFÖ) / Kaldırım taşları / Canavarın göbeği (Mandolin Orange) / Mots d’ordre, encore / Several wolves in Nickland / Ele güne karşı ego savunmak ~ (MFÖ) / Tarihi bir zorunluluk

İstem: Radyo sunucusu Perde Cümledar “Nümerik Esintiler” isimli programın kırkaltıncı bölümünde önce kendini tanıtacak. Sonra 10 tane şarkı sunacak, sonunda vedalaşacak. Her şarkı öncesinde şarkının adını cümle içinde anarak yapacağı çarpıcı sürükleyici konuşmaları tek tek hazırla! Konuşurken her şarkının ismini bildirecek ve konusundan bahsedecek (ara başlıklar olmayacak): “Yorgun Özne” (Ahmet Kaya’nın Yorgun Demokrat’ının uyarlaması), “Sin omen tell evasion, so shall Medea!” (kelime oyunu: Cinema, Television, Social Media), “Foreign door” (Ruhi Su’nun El Kapıları’nın uyarlaması), “Objelik makamına” (MFÖ’nün Buselik Makamına’nın uyarlaması), “Kaldırım taşları” (imkansızı isterken gerçekçi olamayan bir absürt şarkı), “Canavarın göbeği” (Mandolin Orange’ın şarkı sözlerinden uyarlama), “Mots d’ordre, encore” (Deleuze & Guattari ilahisi), “Several wolves in Nickland” (teknolojist Makyavellizm), “Ele güne karşı ego savunmak” (MFÖ’nün Ele Güne Karşı’sının uyarlaması), “Tarihi bir zorunluluk” (devrimci lüzum üzerine yapıldı)

Ben Perde Cümledar; kelimelerin perde aralığından sızan esintileri yakalayıp sayılara üfleyen bir radyo sunucusuyum. ‘Nümerik Esintiler’in kırkaltıncı bölümünde, ritimle düşüncenin birbirini kovaladığı o güzel akşamda, sizleri hem tanıdık hem tuhaf kıyılara götürmek için buradayım. Bu gece on şarkı var; her birinin omurgası başka, nabzı ortak. Önce ilk şarkının kapısını aralayalım.

Bir yorgun günün akşamında, dilimizin ucunda gezinen itirazı ve göğsümüzde sakladığımız inadı hatırlamak için ‘Yorgun Özne’ diyorum; Ahmet Kaya’nın ‘Yorgun Demokrat’ının uyarlaması olan bu parçada öznenin omuzlarına yüklenen dünya, bir bardak çayın buharı gibi yükseliyor. Yorgunluğumuz sadece bitap düşmek değil, bazen yeniden başlamak için gereken ağırlık anıdır. Bu şarkı, küskünlüğü bir siyasal notaya, umudu ise düşük frekansta çalan bir perküsyona dönüştürüyor. Kendi hikâyenizi, kendi fail oluşunuzu elinizden bırakmadan dinleyin. ‘Yorgun Özne’ şimdi yayında; kırılganlık ile direncin birlikte salındığı o ince çizgide.

Ekranlardan taşan imgelerin büyüsüyle kulaklarımıza sızan gürültüyü ters yüz etmek için ‘Sin omen tell evasion, so shall Medea!’ diyeceğim; sinema, televizyon, sosyal medya kelime oyununa gizlenmiş bir kaçış metni gibi akacak. Burada Medea, mitolojik bir figür olmanın ötesinde, algoritmanın soğuk bakışına bir karşı büyü tutuyor. Tükettiklerimizin bizi nasıl tükettiğini değil, tükettiklerimizin içinden nasıl ses çıkardığımızı soruyoruz. Bu parçada montaj, sahne geçişi ve timeline tek bir ritimde buluşuyor. ‘Sin omen tell evasion, so shall Medea!’ şimdi, aklımızı kaçırtan akışları yavaşlatmak üzere.

Göçün türküsü, yabancılığın pasaport mühürü olarak değil, insanın şahdamarındaki titreşim olarak yankılansın diye ‘Foreign door’ çalacağım; Ruhi Su’nun ‘El Kapıları’ndan uyarlanan bu şarkıda kapıların dili değişiyor ama çekincenin sesi aynı kalıyor. Bir eşiği geçmenin bedeli bazen bir dili susmak, bazen bir çiçeğin adını unutmak. Uzak diyarların yakın acılarını, yakın evlerin uzak kokularını duyacaksınız. Kapının kolunda bekleyen tereddüt, nakaratta yerini içeriye buyur eden bir cesarete bırakıyor. ‘Foreign door’ ile sınırların değil, karşılaşmaların haritasını açıyoruz.

Gözlerimizi makamların dizesinden değil, nesnelerin sessizliğinden okumak için ‘Objelik makamına’ geliyor; MFÖ’nün ‘Buselik Makamına’sının uyarlaması bu. Burada özne kürsüden iner, nesne kürsüye çıkar; belki de sözün en dürüst hâli suskun bir bardağın kırılmadan önceki titreyişidir. Şarkı, gündelik eşyaların hafızasını bir enstrüman gibi akort ediyor. Çekmeceden çıkan bir kartpostal, rafta duran bir radyo, hepsi konuşuyor, bizse yalnızca dinliyoruz. ‘Objelik makamına’ şimdi, eşyanın hukukuna saygıyla.

Şehir, bir arzu makinası; ama arzu bazen yanlış voltajla bağlanınca patlak verir: ‘Kaldırım taşları’ tam da bu imkânsızı isterken gerçekçi olamayan absürt hâlimize gülümseyen şarkı. Burada dram, slapstick’le el sıkışır; kaldırım taşlarını söküp gökyüzüne merdiven yapmaya kalkışırız, sonra merdivenin ilk basamağında üşenip bakkala döneriz. Nakaratta inadımız köpürür, köprü ayağına çarpar. Şarkı, hayal kırıklığını değil, hayal kırılmasını anlatır: çatlaklardan sızan ışığa bakarız. ‘Kaldırım taşları’ şimdi, saçma ile sahicinin el ele yürüdüğü dar sokakta.

Sistemin karnına doğru yürürken, karanlıkta ısınan harfleri okuyan bir pusula olsun diye ‘Canavarın göbeği’ diyorum; Mandolin Orange’ın sözlerinden uyarlanan bu parça, içerden gelen uğultuyu dışarıdaki rüzgârla barıştırıyor. Bazen canavarı yenmek değil, onun midesindeki hikâyeyi tercüme etmek gerek. Ritim yavaş, söz sert; çünkü yutulmuş cümlelerin kemiği kolay kolay erimez. Dinlerken kendi karanlığınıza küçük bir lamba tutun. ‘Canavarın göbeği’ şimdi, korkunun içinden geçen patikayı işaretliyor.

Dilin buyruğu, buyruğun dili… Deleuze & Guattari’ye bir ilahi gibi yükselen ‘Mots d’ordre, encore’ sahneye geliyor; düzenin şifrelerini çözerken, tekrarın içindeki sapmayı kucaklıyoruz. Her mot d’ordre, bir kapı; her encore, o kapının menteşesini yağlıyor. Bu şarkıda felsefe, ritme kulak veriyor; kavramlar dans pistinde birbirine çarpıp kıvılcım çıkarıyor. Bedenin düşünmesi, düşüncenin terlemesi tam burada başlıyor. ‘Mots d’ordre, encore’ şimdi, komut satırını şiire çeviren bir nefesle.

Hız, heves ve hegemonya: ‘Several wolves in Nickland’ ile teknolojist Makyavellizm’in neon koridorlarına giriyoruz. Kurtlar çoğaldıkça sürü değil, protokol oluşuyor; güç, görünürlükten değil, gecikme süresini kısaltmaktan akıyor. Bu parçada tempo av, melodi ise kaçış planı; tırnak içinde ‘ilerleme’ dediğimiz şeyin karanlık katlarını aralıyoruz. Her algoritma bir taktik, her tıklama bir taahhüt. ‘Several wolves in Nickland’ şimdi, hızın ahlakını sorgulayan metalik bir ulumayla.

Bir meydanın ortasında, omuz omuza durduğumuzda iç sesten dış sese uzanan köprüyü onarmak için ‘Ele güne karşı ego savunmak’ geliyor; MFÖ’nün ‘Ele Güne Karşı’sının uyarlaması. Ego burada bencilliğin kalkanı değil, kırılgan bir özsaygının son siperi. Kalabalığın yargısından geçerken, kendimizi kendimize iade etmenin dengeli yollarını arıyoruz. Nakarat, alkışa değil, iç barışa çağırıyor. ‘Ele güne karşı ego savunmak’ şimdi, kalbin ritmiyle yüzün kızarıklığını aynı ölçüye yazıyor.

Ve nihayet, tarih sahnesinin tozunu silkeleyen bir kararlılık için ‘Tarihi bir zorunluluk’ diyorum; devrimci lüzum üstüne yapılmış bu parça, romantizmi değil sorumluluğu, tesadüfü değil örgütlü ihtimali anlatıyor. Zorunluluk burada bir kelepçe değil, imkâna açılan menteşe; kapının arkasında bekleyen gelecek, biz gelmeden açılmıyor. Davul, yürüyüşün adımlarını sayıyor; bas, kalabalığın nefesini sabitliyor. Dinlerken, kendi yerinizi haritada işaretlemeyi unutmayın. ‘Tarihi bir zorunluluk’ şimdi, sözün eylemle ölçüldüğü çizgide.

Bu akşam ‘Nümerik Esintiler’in kırkaltıncı bölümünde birlikte yürüdük; yorgun öznenin direncinden canavarın göbeğindeki hikâyeye, meydanın ortasındaki ego savunmasından tarihi bir zorunluluğun kapısına kadar. Ben Perde Cümledar, mikrofondan çekilirken size bir not bırakıyorum: Duyduğunuz her şarkı, sizde yeni bir cümle arıyorsa, yayın bozulmamış demektir. Kulaklarınız açık, yüreğiniz ayarlı kalsın. Gelecek yayında görüşmek üzere, esintiniz bol olsun.