Satürn-Plüton kronolojisi

Zuhal Tahtıfelek: Satürn-Plüton

226 — karşıtlık: Sasani İranı’nda Zerdüştlük, imparatorluğun resmî ve kurucu dini olarak tahkim edildi; yani din, doğrudan devlet meşruiyetinin omurgasına bağlandı ve Pers siyasal düzeni dinsel birlik üzerinden sertleştirildi.
315 — kavuşum: Konstantin döneminde Hristiyanlık, Roma İmparatorluğu içinde baskı gören bir inanç olmaktan çıkıp yasal ve siyasî meşruiyet kazanan bir imparatorluk dini haline gelmeye başladı; 313 tarihli Milano Fermanı dinî hoşgörüyü tanıdı, ardından Konstantin Hristiyan ruhban sınıfına ayrıcalıklar vererek dini fiilen devlet yapısına bağladı.
379 — kavuşum: Vizigotlar, Roma dünyasının sınırlarında belirleyici bir askerî ve siyasî güç olarak görünür hale geldi; hemen ertesi yıl 380’de Theodosius’un Selanik Fermanı ile İznik Hristiyanlığı imparatorluğun resmî dini ilan edildi, yani bir yanda sınırdaki barbar gücü büyürken öte yanda merkez ideolojik birliği zorladı.
362 — karşıtlık: İmparator Julian, Hristiyanlığın üstün konumunu geri çevirmeye ve pagan geleneği yeniden güçlendirmeye çalıştı; Hristiyan öğretmenleri klasik eğitimden dışlamaya yöneldi ve imparatorluk içinde açık bir pagan restorasyonu başlatmak istedi.
410–411 — kavuşum çevresi: Vizigot kralı Alarik’in kuvvetleri 410 yılında Roma’yı yağmaladı; bu olay, Roma’nın dokunulmazlık imgesini fiilen yıktı ve Hristiyan imparatorluk merkezinin de düşebileceğini gösterdi. Bu sarsıntının ardından Augustine, 413 civarında Tanrı Devletini yazmaya başlayarak Roma’nın çöküşünü Hristiyanlık aleyhine kullanan pagan eleştirilere cevap verdi.
532 — karşıtlık: Konstantinopolis’te Nika İsyanı patladı; yarış hizipleriyle başlayan ayaklanma imparatorluk karşıtı büyük bir kent isyanına dönüştü, Justinianus’un birlikleri Hipodrom’da isyancıları kuşattı ve yaklaşık 30.000 kişiyi öldürdü. Aynı yıkımın hemen ardından Justinianus, başkent merkezini yeniden kurdu ve bugün bildiğimiz Ayasofya’nın inşasını başlatarak katliamla bastırılan krizi yeni bir imparatorluk mimarisiyle kapattı.
597 — karşıtlık: Papa I. Gregorius’un gönderdiği Augustinus, 597’de Kent’e ulaştı ve Anglo-Sakson İngiltere’nin Hristiyanlaştırılmasını başlatan Gregoryen misyonu yürüttü; böylece eski pagan düzen yeni dinî otorite altında sistemli biçimde yeniden yapılandırıldı.
629–630 — karşıtlık: Muhammed komutasındaki Müslüman güçler Mekke’ye girdi; Mekke’nin fethi, İslam’ın yalnızca bir inanç topluluğu değil, merkezî bir siyasî düzen olarak da kesin biçimde tahkim edilmesini sağladı. Fetih büyük ölçüde kansız tamamlandı, Kâbe’deki putlar kaldırıldı ve şehir yeni dinî-siyasî düzenin merkezi haline getirildi.
711 — kavuşum: Ṭāriq ibn Ziyād komutasındaki Müslüman kuvvetler İberya’ya geçti ve Vizigot egemenliğini kırarak Endülüs düzeninin temelini attı; yani olay yalnız bir fetih değil, İberya’da yeni bir hukuk, dil, bilim ve din coğrafyasının açılmasıydı. Aynı düğüm, sonraki yüzyıllarda Reconquista denen uzun Hristiyan geri alış sürecinin de başlangıç koşulunu yarattı.
799–800 — karşıtlık: 799–800 karşıtlık çevresinde Şarlman ile papalık arasında yeni bir Batı imparatorluk düzeni kuruldu; 800 yılında Papa III. Leo, Şarlman’ı imparator olarak taçlandırdı ve böylece Latin Batı’da Roma mirasının yeni bir siyasal formu tesis edildi. Bu olay, erken ortaçağ Avrupa’sında dinî otorite ile askerî-hanedanî gücün yeni bir birleşmesiydi.
1098–1099 — karşıtlık: Birinci Haçlı Seferi’nin son safhasında Haçlı orduları 1099’da Kudüs’ü ele geçirdi; fetih sırasında büyük bir katliam yaşandı ve kutsal mekân askerî fetihle yeniden tanımlandı. Kudüs’ün alınmasının ardından Latin Kudüs Krallığı ve diğer Haçlı devletleri kuruldu; yani olay yalnız bir kuşatma değil, doğu Akdeniz’de yeni bir Hristiyan siyasal düzenin kurulmasıydı.
1204 — kare: 1204 kare düğümünde Dördüncü Haçlı Seferi Konstantinopolis’i ele geçirip yağmaladı; yani Hristiyan dünyasının doğu başkenti, Müslümanlara karşı yola çıkan Haçlılar tarafından işgal edildi ve Latin İmparatorluğu kuruldu. Bu olay, Haçlı enerjisinin dış düşmandan çok iç parçalanmaya yöneldiği son derece sert bir düğümdür.
1211–1212 — kavuşum: Çocuk Haçlı Seferi diye anılan felaket yaşandı; binlerce çocuk ve genç kutsal toprakları geri alma heyecanıyla yola çıktı, ancak hareketin büyük kısmı ölüm, açlık, dağılma ve esaretle sonuçlandı. Aynı çevrede 16 Temmuz 1212’de Las Navas de Tolosa Muharebesi yaşandı ve Hristiyan krallıklar Muvahhid ordusuna karşı belirleyici bir zafer kazanarak Reconquista’nın büyük dönüm noktalarından birini yarattı; yani doğu Akdeniz’de başarısız bir halk seferiyle batı Akdeniz’de başarılı bir Hristiyan askerî ilerleme aynı düğümde toplandı.
1349–1350 — kavuşum: Kara Veba Avrupa’daki en yıkıcı safhasına ulaştı; 1347–1351 arasında Avrupa’da yaklaşık 25 milyon insan öldü, emek daraldı, toprak-emek dengesi bozuldu ve feodal toplumsal yapı ağır biçimde sarsıldı. (Encyclopedia Britannica)
1453–1454 — kare: II. Mehmed 29 Mayıs 1453’te Konstantinopolis’i fethetti; 55 günlük kuşatmanın ardından Bizans İmparatorluğu fiilen sona erdi, şehir Osmanlı başkentine dönüştü ve Ayasofya camiye çevrildi. Bu olay, Doğu Roma’nın kapanışı ve Akdeniz-Avrasya güç dengesinin yeniden kurulmasıdır. (Encyclopedia Britannica)
1480–1492 hattı — kavuşum çevresi: 1480’de Osmanlıların Otranto’ya çıkması İtalya’ya doğrudan askerî baskı anlamına geldi; aynı tarihsel eşikte Granada Emirliği çözüldü ve 1492’de Granada’nın düşmesiyle İberya’daki son Müslüman siyasal egemenlik sona erdi. Böylece 711’de açılan Endülüs hattı Hristiyan askerî fetihle kapandı. (Encyclopedia Britannica)
1518 — kavuşum: Martin Luther’in 1517’de ilan ettiği 95 Tez, 1518 boyunca indulgence tartışmasını Avrupa çapında açık bir dinî ve siyasî krize çevirdi; Roma merkezli Hristiyan birlik fiilen parçalanma sürecine girdi ve Protestan Reformasyonu doğdu. (Encyclopedia Britannica)
1527 — kare: İmparatorluk askerlerinin Roma’yı yağmalaması, Reformasyon çağındaki dinî çatışmanın yalnız doktrin tartışması olmadığını, bizzat papalık merkezini vuracak kadar askerî ve maddi yıkıma dönüştüğünü gösterdi. Bu olay, kutsal merkezin Hristiyan güçler eliyle çökertilmesidir. (Encyclopedia Britannica)
1534–1535 — karşıtlık: VIII. Henry, 1534 Act of Supremacy ile kendisini İngiltere Kilisesi’nin başı ilan etti; İngiltere Roma’dan koparıldı ve Anglikan düzen doğrudan monarşik devlet aygıtına bağlandı. (Encyclopedia Britannica)
1542–1543 — kare: Copernicus’un De revolutionibus orbium coelestium adlı eseri 1543’te yayımlandı; Dünya’nın değil Güneş’in merkezde olduğu model açık biçimde ortaya kondu ve yerleşik kozmoloji kırıldı. Bu olay, insanın evrendeki yerini teolojik merkezden bilimsel merkeze kaydıran büyük zihinsel kopuştur. (Encyclopedia Britannica)
1552 — kavuşum: Kopernikçi kurama dayalı yeni astronomik tabloların ve hesaplama rejimlerinin yayılması, göğü okuma biçimini pratik düzeyde dönüştürdü; yani kozmik düzen yalnız fikir olarak değil, cetvel, hesap ve gözlem tekniği olarak da değişti. Bu, threadde geçen ilk yeni gezegen tabloları hattının somut tarihsel karşılığıdır. (Encyclopedia Britannica)
1584–1585 — kavuşum: Giordano Bruno, 1584’te yayımladığı On the Infinite Universe and Worlds ile evrenin sonsuz olduğunu, yıldızların da birer güneş olduğunu ve çoklu dünyaların bulunabileceğini savundu; böylece Kopernikçi dönüşümü ontolojik bir devrime çevirdi. (Encyclopedia Britannica)
1599–1600 — karşıtlık: Giordano Bruno uzun Engizisyon yargılamasının ardından 1600’de Roma’da yakılarak idam edildi; yeni kozmoloji ile dinî kurumsal otorite arasındaki çatışma en sert sembolik infazına ulaştı. (Encyclopedia Britannica)
1616–1617 — kavuşum: Copernikçi öğretinin Roma tarafından resmen mahkûm edilmesi ve Galileo çevresindeki baskıların sertleşmesi, bilimsel gözlem ile dogmatik otorite arasındaki savaşın kurum düzeyinde devam ettiğini gösterdi; Bruno hattı kapanmadı, disiplin altına alınmış bir mücadeleye dönüştü. (Encyclopedia Britannica)
1648 — kavuşum: Vestfalya Barışı imzalandı; Otuz Yıl Savaşı ile Seksen Yıl Savaşı’nın belirleyici safhaları kapandı, Kutsal Roma İmparatorluğu içindeki devletlerin egemenliği güçlendi ve modern Avrupa devlet sistemi için temel bir çerçeve kuruldu. (Encyclopedia Britannica)
1713 — kavuşum: Utrecht Antlaşmaları ile İspanya Veraset Savaşı sona erdi; Avrupa güç dengesi yeniden kuruldu, Britanya Gibraltar ve Menorca’yı aldı ve asiento hakkıyla İspanyol Amerika’ya köle ticareti yapma ayrıcalığı kazandı. Yani barış, aynı anda hem devletlerarası dengeyi hem Atlantik köle ekonomisini yeniden düzenledi. (Encyclopedia Britannica)
1768–1769 — karşıtlık: Avrupa mali-askerî devletleri ve sömürge ağları genişlerken James Watt’ın buhar makinesi geliştirmeleri sanayi çağının mekanik temelini güçlendirdi; sermaye, imparatorluk ve makine kapasitesi aynı eşikte sertleşti. Bu, 19. yüzyıl emperyal ve endüstriyel patlamasının hazırlık safhasıdır. (Encyclopedia Britannica)
1776–1777 — kare: Amerikan Bağımsızlık Bildirgesi ilan edildi ve Britanya İmparatorluğu’ndan kopuş askerî-anayasal bir devrime dönüştü; imparatorluk bağı hukuk ve savaş yoluyla kesildi. Bu olay, daha sonra Latin Amerika bağımsızlıkları için de güçlü bir emsal yarattı. (Encyclopedia Britannica)
1785–1787 — kavuşum çevresi: William Herschel 1785’te yıldız sayımları üzerinden Samanyolu’nun yapısına ilişkin ilk büyük gözlemsel modeli yayımladı; 1786’da Mozart’ın Figaro’nun Düğünü sahnelendi; 1787’de ABD Anayasası imzalanarak devrim sonrası yeni devlet formu sert kurumsal bir çerçeveye bağlandı. Bu düğümde kozmik ölçek, estetik biçim ve anayasal düzen aynı anda yeniden kuruluyor. (Encyclopedia Britannica)
1794–1795 — kare: Robespierre ve Saint-Just giyotine gönderildi; Fransız Devrimi’nin Terör Dönemi kapandı ve devrim kendi iç tasfiyesini yaşadı. Bu olay, devrimci şiddetin kendi merkezini yemesidir. (Encyclopedia Britannica)
1801–1802 — karşıtlık: Toussaint Louverture Haiti’de anayasal ve siyasal bir düzen kurmaya çalıştı; aynı çevrede Amiens Barışı Avrupa’da kısa süreli bir ateşkes yarattı. Buradaki tarihsel olay, köleliğe dayalı sömürge düzenine karşı siyasal kopuş ile kıta diplomasisinin kısa barış arayışının aynı eşikte buluşmasıdır. (Encyclopedia Britannica)
1810–1826 hattı — kare ve kavuşum çevresi: 1810’da Miguel Hidalgo’nun Grito de Dolores çağrısıyla Meksika Bağımsızlık Savaşı başladı; Simón Bolívar’ın öncülüğünde Venezuela, Yeni Granada, Quito ve Peru hattında İspanyol egemenliği çözüldü; 1825’te Bolivya bağımsız oldu; Gran Colombia kuruldu ve sonra parçalandı. Bu tarihsel olay, İspanyol Amerika’nın sömürge imparatorluğundan cumhuriyetler sistemine zorla geçişidir. (Encyclopedia Britannica)
1819–1820 — kavuşum: Hans Christian Ørsted 1820’de elektrik ile manyetizma arasındaki bağı deneysel olarak gösterdi; aynı çevrimde Herman Melville doğdu ve 1821’e açılan süreçte Yunan Bağımsızlık Savaşı başladı. Bilimsel bağın keşfi ile imparatorluktan kopuş aynı tarihsel eşiğe düştü. (Encyclopedia Britannica)
1826–1827 — kare: Mary Shelley The Last Man ile kıyamet-sonrası bir insanlık tahayyülü kurdu ve aynı dönemde sosyalizm terimi Avrupa düşünce dünyasında görünür hale geldi. Buradaki tarihsel olay, modern felaket imgesi ile modern toplumsal ütopyanın aynı anda doğmasıdır. (Encyclopedia Britannica)
1834 — karşıtlık: Britanya İmparatorluğu’nda Slavery Abolition Act 1 Ağustos 1834’te yürürlüğe girdi ve kölelik imparatorluğun büyük bölümünde kaldırıldı; aynı geniş bağlamda Bolívar hattı İspanyol Amerika’da sömürge egemenliğini yıkarak yeni cumhuriyetler doğurdu. Buradaki tarihsel olay, Britanya’da insanın mülk olarak alınıp satılmasının hukukî sona erişiyle İspanyol sömürge düzeninin kıta ölçeğinde çözülmesinin aynı eksende buluşmasıdır. (Encyclopedia Britannica)
1843 — kare: Edgar Allan Poe The Tell-Tale Heart ve The Black Cat gibi öykülerini yayımladı; aynı yıl Charles Dickens A Christmas Carol’ı yayımladı. Buradaki tarihsel olay, sanayi çağının suç, vicdan, hayalet ve ahlak ekonomisinin yeni bir edebî yoğunluk kazanmasıdır. (Encyclopedia Britannica)
1851–1852 — kavuşum: Herman Melville Moby-Dick’i 1851’de yayımladı; aynı yıl Londra’daki Great Exhibition Crystal Palace içinde açıldı ve Britanya sanayi, makine, sermaye ve imparatorluk düzenini küresel bir gösteri olarak sahneledi. Buradaki tarihsel olay, modern kapitalist-emperyal evrenin hem roman hem sergi biçiminde kendini göstermesidir. (Sovereign Hill Education Blog)
1858–1859 — kare: Charles Darwin On the Origin of Species’i 1859’da yayımladı ve doğal seçilim kuramını ortaya koydu; aynı yıl Charles Dickens A Tale of Two Cities’i yayımladı; ayrıca İkinci İtalyan Bağımsızlık Savaşı Avusturya’nın Kuzey İtalya’daki egemenliğini sarstı. Buradaki tarihsel olay, türlerin tarihi, devrimci kitle şiddeti ve ulusal yeniden düzenlemenin aynı eşikte yoğunlaşmasıdır. (Encyclopedia Britannica)
1865–1866 — karşıtlık: ABD’de 13. Değişiklik ile kölelik anayasal olarak kaldırıldı; aynı çevrede Dostoyevski Suç ve Cezayı ve Tolstoy Savaş ve Barışın yayımlanma sürecini üretti. Buradaki tarihsel olay, köleliğin hukukî sonu ile modern suç, vicdan ve savaş anlatısının aynı karşıtlıkta çakışmasıdır. (Encyclopedia Britannica)
1875 — kare: Georges Bizet’nin Carmen operası 3 Mart 1875’te prömiyer yaptı ve kısa süre sonra Bizet öldü; opera, gerçekçi şiddet ve arzu ekonomisiyle Avrupa sahnesinde yeni bir estetik rejimi temsil etti. Buradaki tarihsel olay, tutkuyu, toplumsal sınırı ve ölüm dürtüsünü modern opera dili içinde yoğunlaştırmaktır. (Encyclopedia Britannica)
1882–1885 hattı — kavuşum: Britanya 1882’de Mısır’ı işgal ederek Süveyş hattını fiilen denetim altına aldı; hemen ardından 1884–1885 Berlin Batı Afrika Konferansı toplandı ve Afrika’nın Avrupalı güçler arasında paylaşımını çerçeveledi; aynı eşikte Nietzsche Böyle Buyurdu Zerdüştün ilk bölümünü 1883’te yayımladı. Buradaki tarihsel olay, düşünsel yeniden değerleme ile emperyal parsellemenin aynı anda sertleşmesidir. (Encyclopedia Britannica)
1890 — kare: Herman Hollerith’in delikli kartlı veri işleme sistemi 1890 ABD nüfus sayımında kullanılarak modern istatistik, bürokratik sınıflama ve makineleşmiş veri yönetimi çağını hızlandırdı; aynı tarihsel eşikte Oscar Wilde Dorian Gray’in Portresini yayımladı ve Vincent van Gogh öldü. Bu düğümde hem nüfusun sayısal denetimi hem de modern öznenin çürüme, maske ve bölünme imgesi sert biçimde belirginleşti. (Encyclopedia Britannica)
1898 — karşıtlık: Émile Zola 13 Ocak 1898’de J’Accuse metnini yayımlayarak Dreyfus Davası etrafında devlet, ordu ve antisemitizm eksenindeki krizi açıkça teşhir etti; aynı geniş eşikte Siyonist hareket Basel Kongresi sonrasında Dünya Siyonist Örgütü etrafında kurumsallaştı, İspanya-ABD Savaşı İspanyol sömürge gücünü kırdı ve Gandhi Güney Afrika’da Hintlilerin hukukî statüsü için yürüttüğü mücadeleyle siyasal bir figür olarak öne çıktı. Bu düğümde milliyetçilik, sömürge çözülmesi, antisemitizm ve hak mücadelesi aynı anda sertleşti. (Encyclopedia Britannica)
1907–1908 — kare: 1908 Jön Türk Devrimi, Abdülhamid II’yi 1876 Anayasası’nı yeniden yürürlüğe koymaya ve meclisi tekrar toplamaya zorladı; aynı yıl Ford Model T piyasaya sürülerek seri üretim otomobil çağını başlattı. Bu düğümde hem Osmanlı siyasal yapısı anayasal zorlamayla açıldı hem de sanayi kapitalizmi gündelik hareketliliği standartlaştıran yeni bir makine rejimi kurdu. (Encyclopedia Britannica)
1914–1915 — kavuşum: I. Dünya Savaşı 1914’te patladı ve kısa sürede Avrupa savaşından küresel sanayi savaşına dönüştü; aynı yıl Panama Kanalı açılarak okyanuslar arası ticaret ve askerî dolaşımın ana arterlerinden biri kuruldu. Savaşın Ortadoğu cephesinde Araplara verilen bağımsızlık vaatleri, T.E. Lawrence’ın da ilişkilendirildiği Britanya siyasetinin parçası haline geldi ve sonradan manda düzenine ve uzun süreli bölgesel kırılmalara zemin hazırladı. (Encyclopedia Britannica)
1922 — kare: Türkiye’de Kurtuluş Savaşı askerî olarak sonuçlandı ve yeni devletin kuruluş yolu açıldı; aynı yıl Stalin Sovyet Komünist Partisi Genel Sekreteri oldu ve Sovyet parti-devlet aygıtının merkezileşmesi için kurumsal mevzi kazandı. Burada hem bir imparatorluk enkazından ulusal devlet çıktı hem de başka bir devrimci rejim bürokratik merkezileşme yoluna girdi. (Encyclopedia Britannica)
1931 — karşıtlık: Büyük Buhran dünya çapında derinleşti; aynı düğümde Japonya Mançurya’yı işgal etti, faşist ve otoriter hareketler Avrupa’da güç kazandı, Gandhi Tuz Yürüyüşü sonrasında yeniden hapsedildi ve Filistin Mandası’nda Arap-Yahudi gerilimi Britanya yönetimi altında sertleşti. Bu eşikte ekonomik çöküş, sömürge meydan okumaları, faşist yükseliş ve Filistin hattındaki çarpışmalı siyaset aynı kümeye girdi. (Encyclopedia Britannica)
1940 — kare: II. Dünya Savaşı Avrupa’yı topyekûn yıkıma sürükledi; aynı yıl Sovyet NKVD’si Katyn Katliamı’nda binlerce Polonyalı subay ve aydını infaz etti. Aynı eşikte Charlie Chaplin The Great Dictator ile Hitler faşizmini sinematik alay nesnesine çevirdi ve Walt Disney Fantasia ile kitlesel kültürün yüksek teknolojiyle birleştiği yeni bir görsel müzik formu sundu. Bu düğümde toplu imha, propaganda ve modern kitle imgesi yan yana durdu. (Encyclopedia Britannica)
1947 — kavuşum: Truman Doktrini ilan edildi ve ABD, Yunanistan ile Türkiye’ye yardım üzerinden Soğuk Savaş’ın açık çevreleme siyasetini başlattı; aynı yıl Britanya Hindistanı bölündü, Hindistan ve Pakistan bağımsız oldu ve bölünme sırasında milyonlarca insan yer değiştirdi, yüzbinlerce insan öldü. Aynı tarihsel eşikte Birleşmiş Milletler savaş sonrası düzenin merkez kurumu olarak Filistin dosyasını ele aldı, 1947 Birleşmiş Milletler 181 sayılı kararı Filistin’in taksimini önerdi ve bu süreç 1948’de İsrail’in kuruluşu ile ilk Arap-İsrail savaşına açıldı. Burada sömürge çözülmesi, Soğuk Savaş ve Ortadoğu devletleşmesi tek düğümde sıkıştı. (Encyclopedia Britannica)
1955–1956 — kare: Nikita Kruşçev 1956 Gizli Konuşması ile Stalin’in kişilik kültünü ve terör mekanizmasını açıkça teşhir etti; aynı yıl Macar Devrimi patladı ve Sovyet müdahalesiyle bastırıldı; yine aynı yıl Süveyş Krizi, Mısır’ın kanalı millîleştirmesi sonrasında Britanya, Fransa ve İsrail’in askerî saldırısıyla küresel bir hesaplaşmaya dönüştü. Bu düğümde de-Stalinizasyon, imparatorluk gerilemesi ve Soğuk Savaş kuvvet gösterisi aynı karede toplandı. (Encyclopedia Britannica)
1965–1966 — karşıtlık: Malcolm X 21 Şubat 1965’te öldürüldü; aynı yıl Voting Rights Act çıkarılarak ABD’de siyah yurttaşların oy hakkı federal güvenceye bağlandı; ABD Vietnam’a kara kuvvetleri sokarak savaşı sert biçimde tırmandırdı; Mariner 4 Temmuz 1965’te Mars’ın ilk yakın plan görüntülerini gönderdi. Aynı geniş tarihsel eşikte ABD’de siyah eşitliği hattı 1964 Civil Rights Act ile 1965 Voting Rights Act üzerinden kurumsal güç kazandı; Ortadoğu’da Arap-İsrail gerilimi de birkaç yıl içinde 1967 savaşına tırmanacak düzeye ulaştı. (Encyclopedia Britannica)
1973–1974 — kare: 1973 petrol krizi, Arap petrol üreticilerinin fiyatları sert biçimde yükseltmesi ve ambargo uygulamasıyla dünya ekonomisini stagflasyon dönemine soktu; aynı yıl Şili’de 11 Eylül 1973 darbesi Salvador Allende hükümetini devirdi ve Pinochet diktatörlüğünü başlattı; İstanbul’da Boğaziçi Köprüsü 1973’te açıldı. Bu düğümde enerji rejimi, askerî darbe ve altyapı modernliği aynı anda öne çıktı. (Encyclopedia Britannica)
1982 — kavuşum: İsrail 6 Haziran 1982’de Lübnan’ı işgal ederek FKÖ’yü sınırdan uzaklaştırma hedefiyle Beyrut’a kadar ilerledi; aynı yıl Birleşik Krallık ile Arjantin arasında Falkland/Malvinas Savaşı yaşandı; Richard Attenborough’nun Gandhi filmi yayımlandı ve Gandhi figürünü küresel bellekte yeniden merkezileştirdi. Bu düğümde bölgesel işgal, ada savaşı ve sömürge sonrası hafıza siyaseti aynı anda toplandı. (Encyclopedia Britannica)
1993–1994 — kare: Çekoslovakya 1 Ocak 1993’te barışçı biçimde Çek Cumhuriyeti ve Slovakya olarak ikiye ayrıldı; Maastricht Antlaşması 1 Kasım 1993’te yürürlüğe girerek Avrupa Birliği’ni kurumsal gerçekliğe dönüştürdü; aynı yıl Doom yayımlandı ve ağ çağının yeni dijital şiddet estetiğinin erken simgelerinden biri haline geldi. Bu düğümde hem devletler ayrıldı hem de yeni üst-devlet yapıları kuruldu; dijital kültür de aynı anda sıçradı. (Encyclopedia Britannica)
2001–2002 — karşıtlık: 11 Eylül 2001’de El Kaide bağlantılı 19 kişi dört uçağı kaçırdı; Dünya Ticaret Merkezi ve Pentagon hedef alındı ve saldırılarda resmî sayımla 2.977 kişi öldü. Ardından Afganistan Savaşı başladı ve Taliban rejimi kısa sürede devrildi; aynı yıl Çin Dünya Ticaret Örgütü’ne girerek küresel ticaret rejimine daha derin biçimde eklemlendi. Bu düğümde güvenlik devleti, küresel savaş ve piyasa küreselleşmesi aynı eksende yoğunlaştı. (Encyclopedia Britannica)
2009–2010 — kare: WikiLeaks 2010’da Irak ve Afganistan savaşlarına ilişkin neredeyse yarım milyon belge yayımlayarak savaş, gizlilik ve devlet şiddeti tartışmasını patlattı; aynı yıl Aralık 2010’da Tunus’tan başlayarak Arap Baharı protestoları bölgeye yayıldı. Bu düğümde ifşa siyaseti, ağlar üzerinden dolaşan enformasyon ve otoriter rejimlere karşı kitlesel ayaklanma aynı anda yükseldi. (Encyclopedia Britannica)
2019–2020 — kavuşum: 12 Ocak 2020 exact kavuşum çevresinde COVID-19 salgını küresel pandemi haline geldi; sınırlar kapandı, kapanmalar uygulandı, tedarik zincirleri bozuldu, uzaktan çalışma yaygınlaştı ve kamusal gözetim tartışmaları genişledi. Bu düğümde biyolojik kriz, devlet acil durum rejimi ve dijitalleşmiş toplumsal hayat aynı anda sertleşti. (Encyclopedia Britannica)
2028–2029 — kare: Bu düğüm henüz kapanmış tarih değildir; geçmiş karelerin örüntüsüne bakıldığında mali-kurumsal sıkışma, sert güvenlik siyasetleri, sınır rejimlerinde yeniden sertleşme ve teknolojik-toplumsal yeniden tertip gibi hatlar beklenebilir, ancak bunlar gerçekleşmiş olay değil tarihsel analoji olarak kalır. Bu yüzden 2028–2029 için kesin olay listesi değil, yalnız örüntü temelli beklenti kurulabilir. (Encyclopedia Britannica)