Monthly Archives: Eylül 2020

Yersiz Şeyler Neden Yersiz Şeyler? — Işık Barış Fidaner

12 yıl önce 2008’in Eylül ayında açtığım Yersiz Şeyler blogunda ilk yayınladığım şey, Karl Marx’tan bir “détournement” idi. Ünlü “Din halkın afyonudur” sözünü içeren alıntıyı “fütursuzca uyarlamış” ve “Aşk insanların afyonudur” şekline sokmuştum [1]. Uyguladığım bu işleme “yersizleştirme” de denebilir. Bu blogun herşeyi tasnif edip yerli yerine oturtmaya dayanan bir mecra olmayacağını biliyordum ve koyduğum adla bunu kesinleştirmiştim. Şimdi geriye dönük olarak o gün koyduğum Yersiz Şeyler adının anlam ve önemini tespit edebiliriz.

Türkçede “yersiz” kelimesi sık sık dışlama amacıyla kullanılır. Bu bir kontrol dürtüsüdür: Bir şey yersizse, yerli yerinde değilse, tehdit sayılmalı ve ortadan kaldırılmalıdır. Hatta bir şeyin “yerli yersiz” yapılması, yani yersiz duruma düşmenin sadece ihtimali bile tehdit sayılır. Bloguma “Yersiz Şeyler” adını vermemin nedenlerinden birisi, blogu okumaya gelenlerin kontrol takıntılarını terk etmiş veya kapının dışındaki askıya asmış kişiler olmasıdır. Yerli yerinde nesneler arayanlar, herşeyi yerli yerine oturtmak isteyenler, başka herhangi bir kaynaktan faydalanmakta özgürdürler [2].

Okumaya devam et →

3 Yorum

Filed under Şey

One-sided Coin — compilation

resim_2021-05-28_225517The texts can be read from the individual links or from the compilation’s tag page (One-sided Coin).

Işık Barış Fidaner

Contents

— One-sided Coin is the Unary Trait

— The Chimera

— A real monster operates on desire and malfunction

— The Dialectic of Castration and Jouissance

— Polaris and the Hiss in Control

— The Möbius Strip is an Island

— All Success is a Success of the Repression of Sacrifice

— The better bets the better bet, the bitter bit bites the bidder’s bid

(Turkish)

Other compilations

面 : side

1 Yorum

Filed under Kitap

Tek-yüzlü Bozuk Para — derleme

resim_2021-05-28_225517Yazılar tek tek linklerden ya da kitabın etiket sayfasından (Tek-yüzlü Bozuk Para) okunabilir.

Işık Barış Fidaner

İçindekiler

— Tek-yüzlü Bozuk Para Özgül Unsurdur

— Kimera

— Yetki, Beden, İrade, Sistem, Arzu, Arıza ve Koronavirüs

— İğdiş ve Jouissance Diyalektiği

— Muhataplık ve Dört Söylem

— Tovariş, Comrade, Yoldaş

— Dünkü kuzu bugün kurt olmuşsa diyalektik işliyor demektir

— Hep Sonradan: Entropi ve Feda

— Cinsiyetsiz Ödül ve Ataerki

— Möbius Şeridi Bir Adadır

— Ignorance’a Cehalet Değil Bilmezlik Denmelidir

(İngilizcesi)

Diğer derlemeler

面 : yüzey

1 Yorum

Filed under Kitap

Tek-yüzlü Bozuk Para Özgül Unsurdur — Işık Barış Fidaner

Tek-yüzlü bozuk para, çeşitliliğin zıttı gibi görünür. Çeşitlilik çok sayıda çeşitli olasılığı gerektirir. Çeşitliliğin zıttı, tek bir olasılıktır, buna da tek-yüzlü bozuk para denir.

Mesela “monoton ve sıkıcı” sayılan biri “tek-yüzlü bozuk para” denerek aşağılanabilir (İngilizcede bu deyim var). Başka bir örnek: Çeşitlilik taraftarı birisi, tek bir davaya bağlı olan birisini “tek-yüzlü bozuk para” diye yaftalayabilir, hatta ona “fazla ideolojik” diyebilir. Aslında ideolojinin en saf hali, kendini ideolojilerin üstünde tutmaktır (post-ideolojik saymaktır) ve “çeşitlilik” bu anlamda gayet ideolojik işlev gösteren bir mefhumdur.

Okumaya devam et →

12 Yorum

Filed under Şey

Dünkü kuzu bugün kurt olmuşsa diyalektik işliyor demektir — Işık Barış Fidaner

db3d16c5091bf7aad26451f5669b2f31-1024x460-1

İnsan olmayan hayvanlar, içgüdü dediğimiz bilgilerle donatılmıştır, indirgeyici bir mecaza başvurursak, adeta “doğa” onları programlamış gibidir; böylece onlar doğduktan hemen sonra kalkıp yürümeye başlayabilirler. İnsanın diğer hayvanlardan ayırt edici farkı ise bilmesinden çok bilmezliğidir (ignorance [1]). Bilmezlik bilginin ufkunda sahiliğin (truth [2]) alanını açar ve insan bilmezliği sayesinde öğrenir. İnsan olmayan hayvanların da bir miktar öğrenme kapasiteleri vardır ama hiçbirinde insan gibi tamamen dönüşme yeteneği yoktur.

Okumaya devam et →

1 Yorum

Filed under Şey

Troubled Wheel — Ruhi Su compilation

AdsızI compiled this e-booklet because of the 35th anniversary of the death of Ruhi Su. He died on 20 September 1985. See Wikipedia and Vikipedi.

The texts can be read from individual links or the book’s tag page (Troubled Wheel).

English: Işık Barış Fidaner

Contents

— O poet I have a word for you

— Austerity is in the head

— O wheel why do you wail

— Fish mouth

— Foreign door

— Mürselekian women

Other books

车: wheeled machine

Yorum bırakın

Filed under Çeviri, Kitap, Şiir

Muhataplık ve Dört Söylem — Işık Barış Fidaner

浪🧩📞 LACAN DERSLERİ 浪🧩📞

(Lacan: Muhataplık ve Dört Söylem)

Birinin bize söylediği bir şeyi iyi duyamadığımızda “Ne?” diyerek tekrarlanmasını istersek kabalık etmiş oluruz, nezaket icabı “Efendim?” diyerek tekrarlanmasını istememiz gerekir. Türkçeye özgü bu detay, muhataplığın yetkilenme ile ilişkisini gösteriyor. “Muhatap” kavramının Türkçede özel bir yeri olması da bununla ilgilidir.

Okumaya devam et →

28 Yorum

Filed under Şey

Tovariş, Comrade, Yoldaş — Işık Barış Fidaner

Nazım Hikmet “Kosmosun Kardeşliği Adına” şiirinde şöyle der:

Kosmosda bizden başka düşünen var mı
var
…
hangi dilde bilmiyorum
yıldızlardan birinde konuşacak elçimiz onunla
Tovariş diyecek
söze bu sözle başlayacak biliyorum
Tovariş diyecek
…
selamlamaya geldim seni yeryüzü umutları adına,
…
ve kosmosun kardeşliği adına

Tovariş kelimesi Sovyetler Birliği’nde yoldaş anlamında kullanıldığı için eskiden Marksist çevrelerde iyi bilinirdi. Ama bu kelimenin Türkçeden geldiğini herkes bilmez.

Okumaya devam et →

3 Yorum

Filed under Şey

Yetki, Beden, İrade, Sistem, Arzu, Arıza ve Koronavirüs — Işık Barış Fidaner

Marx ve Engels’in Komünist Parti Manifestosu‘nda (1848) dile getirdiği enternasyonal komünist ideal, şu sözlerle özetlenir: “Dünyanın işçileri birleşin! Kazanacağınız bir dünya var!” (“Workers of the world unite! You have a world to win!”) Avustralyalı düşünür McKenzie Wark (2015) bu bilindik sloganı bozundurarak farklı bir slogan elde eder: “Dünyanın işleyişleri bozunun! Dünyalandıracağınız bir kazanım var!” (“Workings of the world untie! You have a win to world!”). Kazanımları dünyalandırabilmek için dünyadaki işleyişlerin öznel-nesnel yapısına ifade verebilmemiz gerekir. Bu yazıdaki savım şöyle: Öznellik-nesnellik iki sürece dayanır: yetkilenme ile bedenlenme. Yetkilenmenin zemini iradedir. Bedenlenmenin zemini sistemdir (Fidaner, 2020, 8 Temmuz).
Okumaya devam et →

14 Yorum

Filed under Şey

Hep Sonradan: Entropi ve Feda — Işık Barış Fidaner

浪🧩📞 LACAN DERSLERİ 浪🧩📞

(Robot şarkı)

tdworld_20573_lightbulb_getty

Bir ampul düşünün. Ampule verdiğiniz elektrik enerjisinin bir kısmı aydınlanma için kullanılır. Bu kısım, enerjinin “işe yarar” bölümüdür. Verilen enerjinin başka bir kısmı ise ısı halinde ampulün çevresine yayılarak kaybedilir. Bu ikinci kısım, enerjinin “işe yaramaz” bölümüdür. Her ampulde ve her sistemde bu ikinci kısmın ister istemez kaybedilmesi, “entropi” kelimesi ile belirtilir.

Okumaya devam et →

27 Yorum

Filed under Şey