Sahici Analiz Eleştirinin Ötesindedir: Eleştiri Taslamayı Açığa Vurur, Analiz Kendini Baltalamayı Açığa Vurur — Işık Barış Fidaner

🫣🙃😏 Hypocritique 🫣🙃😏

Temel eleştiri jesti bir başkasının konumunu ölçüp değerlendirmek ve varılan sonucu bildirmektir: “Taslama yapıyorsun.”

Bu jest tanımı gereği ikiyüzlücedir çünkü başkasının taslamasını açığa vurabilmek için kendi taslamasını saklayarak bir konum alması gerekir [1].

Evrensel eleştiri kanunu “boş savlara” karşı “dolu savlara” ayrıcalık verir. Ama her türlü savlama (argumentation) biçimi bakımından falliktir ve dolayısıyla tanımı gereği boştur. Doluluk görüntüsü verebilen herkes bunu fallik taslamayı saklamasına borçludur.

İşte bu yüzden akıl hep kendini dolandırır, aklın dolandırıcılığını (conning of reason) oluşturur [2]. Başka terimlerle: Her eleştiri bir eril Ödipal ayrımcılığa karşı çıkan bir başka eril Ödipal ayrımcılıktır.

Dolayısıyla, bütün somut eleştiriler birbirini “iptal” ettikten sonra işlevini yitirmeden ayakta kalan tek öğe, eleştirinin soyut biçimidir, yani her türlü eril Ödipal ayrımcılığa karşı çıkmaktır [3].

Bu eril-karşıtı Ödip-karşıtı ayrımcılık-karşıtı son eleştiri şöyle der: “Her kanun haksızdır çünkü bir kanundan ibarettir.”

Bu son jesti kuşanan feminizm olsa da bu jest biçimi bakımından erildir çünkü tam olarak Erbaba (Urvater: İlksel Baba) konumunu üstlenir (ele avuca gelmeyen kırılgan olmayan erkeklik); Erbaba’nın postmodern bedenlenişi Fallik Kadındır [4].

İster (1) biyoloji fallusu desteklesin ve kadın biçimsel eklenti olsun (toplumsal cinsiyet), ister (2) biyoloji kadını desteklesin ve fallus biçimsel eklenti olsun (cinsiyet) fark etmez [5]. Önemli olan bu öğelerin bileşerek Fallik Kadını oluşturması ve böylece soyut bir düzlemde Erbaba’yı yeniden diriltmesidir.

Sahici analiz jesti ise özü itibariyle eleştiri jestinden ayrıktır.

Açıkça “Taslama yapıyorsun (ben güçlüyüm)” diyen eleştirmenin aksine analistin mesajı etkisini gücüne veya konumuna borçlu değildir çünkü analistin örtük mesajı şudur: “Kendi kendini baltalıyorsun.” (veya “kendi bindiğin dalı kesiyorsun”)

Gururlu ve iddialı eleştirmenin aksine sahici bir analist hem daha mütevazı hem daha dürüsttür. Bir fizik analojisi yapalım: Eğer eleştiri güçlü nükleer etkileşim gibiyse (fisyon/füzyon yani enerjiyle ilgiliyse) sahici analiz zayıf nükleer etkileşim gibidir (bozunum yani entropiyle ilgilidir) [6].

(İngilizcesi ve Almancası)

Işık Barış Fidaner doktoralı (Boğaziçi Üniversitesi) bir bilgisayar bilimcidir. Yersiz Şeyler‘in Admini, Žižekian Analysis’in Editörü, Görce Yazıları‘nın Küratörüdür. Twitter: @BarisFidaner

Notlar:

[1] Bkz “From hypo-critical reason to hippo-queery-tickle reason: Just a dream → A just dream → Adjust dream”

[2] Bkz “Aklın Dolandırıcılığı Hiperegoyu Ortaya Çıkardı”

[3] Bkz “İptal Kültürü: Sesli İptal (Eritme) ve Sessiz İptal (Buharlaştırma)”

[4] Bkz “Lacan’da Cinsiyetlenme Formülleri”, “Psikobaşkaldırı Özgümleşme Manifestosu: İnsan Yüzlü Žižek veya Kesişim Politikasını Psikanaliz Deterjanıyla Ovmak”

[5] Bkz “Cinsiyet Üzerine Çatışma”, “Cinsiyetsiz Ödül ve Ataerki”, “The Sisterhood of Humanity”

[6] Bkz “The Desire to Know the Master Analysis”, Entropi (özel sayfa)