Aracımı Sür: Filmimizi Seyret — Işık Barış Fidaner

Aracımı Sür (Drive My Car, 2021) filmindeki çağrışım zincirini takip edelim. Yusuke’nin kaybettiği eşinin adı filmdeki temel düğümü oluşturur ve şu çağrışımları içerir:

Oto:
1) Eşinin adıdır.
2) Japoncada ses demektir.
3) Otomobilin kısaltmasıdır.
4) Kızı varken oyuncuydu.
5) Ama kızı zatürreden öldü.

Filmin adı “Aracımı Sür”ün ilk anlamı yukarıdaki beş çağrışımı bileştirir:
6) Ses kaydımla Çehov provası yap: Yusuke araba sürerken eşinin hazırladığı ses kaydını “sürmektedir”. Burada ses, otomobil, oyunculuk (2, 3, 4) bağlamında eşin varlığı kızın yokluğunun üzerine bindirilmiştir (1/5).

Sonra tek tek çağrışımlardan kaynaklanan alternatif “Aracımı Sür” yorumları devreye girerek işleri karıştırır:
7) Eşimle seviş: Yusuke uçuş iptal edilip eve geldiğinde Koji eşini “sürmektedir” (1’inci çağrışımdan).
8) Otomobilimi sür: Yusuke’nin yönettiği projenin kuralı gereği Misaki onun aracını “sürmektedir” (3’üncü çağrışımdan).
9) Rolümü oyna: Yusuke’den beklenen Vanya Dayı rolünü (Yusuke’nin kararıyla) Koji “sürmektedir” (4’üncü çağrışımdan).
10) Kızım gibi ol: Yusuke’nin kızı yaşındaki sürücüsü Misaki’yi kızı gibi sevdiğine dair bir ima “sürmektedir” (5’inci çağrışımdan).

Sonunda senaryoyu toparlamak için “Aracımı Sür”ün ilk anlamına (6’ya) ikinci kat “Aracımı Sür” uygulanır:
11) Çehov’u ses kaydı yerine işaret diliyle sahnele: Sürücü Misaki’nin otomobili devralması gibi, Lee Yoon-a’nın işaret dili jestleri de Oto’nun ses kaydının işlevini devralmıştır (Misaki de bunu seyreder).

Lee Yoon-a eşi Yoon-su’yla birlikte “mutlu aile”yi simgeliyordu. Finalde son bir yer değiştirme ile bu “mutluluk” Yusuke’den Misaki’ye aktarılır. Misaki:
12) Yusuke ile aynı model (plakası farklı) bir araba sürmektedir.
13) “Mutlu aile” evinde gördüğü gibi bir köpek sahibidir.
14) COVID-19’un yaşandığı gerçek dünyaya dönmüştür, böylece Yusuke dahil filmin tamamı “hayal” parantezine sokulur ve Covid-öncesine dönük bir nostalji olduğu vurgulanmış olur.

Bu finale bakarak “zatürreden ölen kız”ın filmi izlerken geçici olarak hatırımızdan çıkardığımız 6 milyon COVID-19 kurbanını simgelediği sonucuna varabiliriz. “Aracımı Sür”ün son anlamı budur: Üç saat boyunca sanki Covid hiç olmamış gibi filmimizi seyret (Co-vid: birlikte seyretmek [1]).

Işık Barış Fidaner doktoralı (Boğaziçi Üniversitesi) bir bilgisayar bilimcidir. Yersiz Şeyler‘in Admini, Žižekian Analysis’in Editörü, Görce Yazıları‘nın Küratörüdür. Twitter: @BarisFidaner

Notlar:

[1] Bkz “Co-vid: Seeing Together”