İçe Atılan Birikir, Dışa Atılan Öbürikir — Işık Barış Fidaner

Emek ve çaba iki şekilde kıyaslanabilir [1]:
1) Emek teyitli bir değer olarak tanımlanır, çabanınsa başarıya ulaşıp ulaşmayacağı belirsizdir: Emek > Çaba.
2) Emek çıplak kalırsa çekilen zahmete (emgek) indirgenir, çabaysa en azından belli bir amaca yöneliktir: Emek < Çaba.

Başka bir ifadeyle [2]:
1) Teyit alınabilen (örnek: sözleşmeli, modern) şartlarda emek çabadan üstün olduğunu ispatlayabilir.
2) Teyit alınamayan (örnek: güvencesiz, postmodern) şartlarsa çabanın emeğe üstün gelişine delalet eder.

Bu iki koşul insana iki ayrı bedel ödetir [3]:
1) İçerim: Sistem sizi içerdiği zaman ödediğiniz bedel gösterdiğiniz çabaların yönelimsiz kalmasıdır.
2) Dışarım: Sistemin dışına düştüğünüz zaman ödediğiniz bedel değerinizin çektiğiniz zahmete indirgenmesidir.

Aslında konuşulan tek bir konu vardır, o da bedeldir [4]. Her söz ya bir bedel yükleme ya da bir bedelin yerini değiştirme işlemidir. (Örnekler: Komutanın askere emir vermesi. Bebeğin annesine ağlaması.) Konu ne olursa olsun alakalı sözü alakasız sözden ayıran özellik gerekli bedeli gereksiz bedelden ayıran özelliğin aynısıdır. Enerji ile entropi arasındaki diyalektik ilişki bu özelliği şekillendirir.

Teyit hangi bedelin gerekli olduğunu netleştirmektir. Böylece iki koşulu daha net ayırabiliriz:
1) Sistemin sizi içermesinin koşulu gerekliyi gereksizden ayıran sınırların netleşmesidir.
2) Sınırların bulanıklaştığı bölgeler ise sistemin (sizde ve başkalarında) dışardığı alanları oluşturur.

Buna göre:
1) İçe atmak bir dizi bedeli belli bir sistem dahilinde kaydederek biriktirmektir.
2) Dışa atmak bir dizi bedelin (s)istemsizce iz bırakarak öbürikmesidir.
İçe atılan birikir, dışa atılan öbürikir.

Birikim ve öbürikim tezahürleri farklıdır:
1) Birikim sonucunda patlayan birisi dertlerini pat pat sayıp dökebilir, liste yapıp önünüze koyabilir.
2) Öbürikim sonucunda patlayan birisi dertlerini hemen dile getiremez, düşünmeye ve mecazi anlatıma gerek duyar (kendisi anlamadığı için değil, dil yetersiz kaldığı için).

Burada bir cinsiyet farkı vardır:
1) Birikim eril örgütlenmeye uygundur çünkü “Biri kim?” sorusuyla komutanın kim olduğunu belirlemeye çağırır.
2) Öbürikim ise dişildir ve örgütlenmeye uygun değildir çünkü “Öbürü kim?” sorusuyla sürekli odak kaydırır.

Bu kıyaslamanın amacı birikimin öbürikimden daha iyi olduğunu göstermek değildir. Aksine birikim (pozitif enerji) öbürikime (negatif entropi) bağımlıdır, bu yüzden şöyle deriz: Erkeklik kimlik taslamadır, erkeklik bir zaaftır çünkü erkeğin ufku birikimle sınırlıdır, öbürikim onu afallatır, sersemletir ve onda takıntılı savunmalar yaratır (buna obsesyon deniyor). Ama kadınlık erkeklikten daha da beterdir (père ou pire) çünkü kadınlar da öbürikimin yayılımını durdur(a)mazlar (buna histeri deniyor).

Nasıl ki kendi (bilgi/tecrübe) birikimini öbürikimden bağımsız kılacağı düşlenen Erkek Adam (Erdemli Adam, Bilen Adam) boş bir hayalden ibaretse, üzerinde toplanan öbürikime hakim olup mutlak teyit sağlayacağı düşlenen Fallik Kadın da boş bir hayalden ibarettir [5].

Işık Barış Fidaner doktoralı (Boğaziçi Üniversitesi) bir bilgisayar bilimcidir. Yersiz Şeyler‘in Admini, Žižekian Analysis’in Editörü, Görce Yazıları‘nın Küratörüdür. Twitter: @BarisFidaner

Notlar:

[1] Bkz “Çaba, angaje emek-gücüdür”, “İş-başında-bilgi, Gerçek Angajmanlı Çabadır”, “İmleyen ve Simleyen: Çaba ve Emek”

[2] Bkz “İspat erildir, delil dişildir”

[3] Bkz “Tanrılar Kurban İstiyor: İmkansız, Yetersiz, Fazla”

[4] Bkz “Hep Sonradan: Entropi ve Feda”

[5] Bkz “Ben De: Kadınlar Erkekler İçin Feda Olmayı Reddediyor”, “Fallik Kadın Dini: Penis Olmazsa Çocuk Olmazsa Başarı Olmazsa Kimlik Verelim”, “Erkeksi ve Kadınsı Karizma: Sanal Ağa ve Sanrıça: Jonathan ve Jasmine”

öbürikim: ex-cumulation