Alkışın muhatabı — Slavoj Žižek

Stalinci ve Faşist ‘totalitarizm’lerin doğaları arasındaki temel fark küçük ama önemli bir detayda yakalanır:

Halka seslenişi bitip de kalabalık onu alkışladığı zaman Faşist Lider o alkışın muhatabı olduğunu kabullendiğini belirtir (gözünü uzaklara diker veya halka selam verir vb.), Stalinci lider ise (mesela Parti genel sekreterinin kongreye sunduğu rapor bitince) bizzat ayağa kalkıp alkışa katılır.

Bu ayrım iki söylemsel konumun temelden farklı olduğunu gösterir: Stalinci liderin kalkıp el çırparak alkışa katılması gerekir çünkü alkışın asıl muhatabı kendisi değildir, onun tevazuyla hizmet/aracılık ettiği Tarih anlamında büyük Ötekidir.

Büyük Ötekinin keyfiyetinin nesne-enstrümanı olmak –Lacan’a göre– sapkın ekonominin karakteri olduğuna göre, denebilir ki buradaki ayrım Faşist paranoyak ile Stalinci sapkın arasındadır.

Düşlemler Salgını’ndan

Türkçesi: Işık Barış Fidaner

Bkz “Saklı Yüksük Dünya: Hakikat sonrası yolcusu kalmasın!”, “Mama Yemdir, Alkışlamak ‘Al kışla!’maktır”