Polis, Hekim, Hakim, Avukat — Işık Barış Fidaner

Aynı gün içinde mesleki faaliyetleri nedeniyle bir hekim (hasta yakını tarafından) ve bir avukat (müvekkilin davalısı tarafından) öldürüldü. Mesleki faaliyetlere karşı saldırganlığın önceden beri tırmanması ve bu cinayetlerin münferit vakalar olmaması nedeniyle hekimler ve avukatlar beraberce eylem düzenlediler ve polis müdahalesiyle karşılaştılar, bunun ardından da savcı savları ve hakim hükümlerinin gelmesi şaşırtıcı olmayacaktır.

Şimdi bu vesileyle dört mesleği şemalaştıralım: Polis, Hekim, Hakim, Avukat [1].

Kaynak bakımından:
— Polis ve Hakim sistem tarafında durur; Polis kanunu yerine getirir, Hakim hukuku yerine getirir.
— Hekim ve Avukat beden tarafında durur; Hekim hastayla ilgilenir, Avukat müvekkile vekalet eder.

İşlev bakımından:
— Polis ve Hekim yetki uygulayan işlevdedir; Polis vatandaşa karşı yetkilidir, Hekim hastaya karşı yetkilidir.
— Hakim ve Avukat irade oluşturan işlevdedir; Hakim hukuki iradeyi oluşturur, Avukat müvekkilin iradesini oluşturur.

Buna göre dört meslek şöyle özetlenir:
1) Polis: Sistemin yetkilisi
2) Hekim: Bedenin yetkilisi
3) Hakim: Sistemin iradesi
4) Avukat: Bedenin iradesi

Hukuk irade oluşturma ve yetkilenme alanıdır, bu alanda Hakimler sistem adına ve Avukatlar bedenler adına irade oluşturma ve yetkilenme yaparlar.

Halihazırda kabul görmüş ve onaylanmış yetkilerin uygulandığı toplumsal alanda ise Hekimler bedenler üzerinde ve Polisler vatandaşlar üzerinde geçerli yetkilerinin gereğini yerine getirirler.

Elbette bu meslekler haricinde de her yerde yetkilenme ve yetki uygulama yapılır ama bu işlevlerle ilgili derinleşen sorunların bu meslekler etrafında semptomlaşması ve yine aynı meslekler etrafında çözüm beklemesi olağandır. Bu yazıdaki şemalaştırmanın amacı da bu çözümü kolaylaştırmaktır.

Işık Barış Fidaner doktoralı (Boğaziçi Üniversitesi) bir bilgisayar bilimcidir. Yersiz Şeyler‘in Admini, Žižekian Analysis’in Editörü, Görce Yazıları‘nın Küratörüdür. Twitter: @BarisFidaner

Notlar:

[1] Temel aldığım şema: “Postmodern Yabancılaşma Modeli”; ayrıca bkz “Hakim ve Hekim”