Uluslararası müze topluluğumuz, arkeolojik, sanatsal ve etnik nesneleri alıp satan kaçakçıların kesinlikle caydırılması gerektiğinde hemfikirdir. Öte yandan, eski zamanlarda edinilmiş nesneleri o zamanlara uygun hassasiyet ve değerler ışığında görmemiz gerektiği de kabul/ikrar edilmelidir. Onlarca hatta yüzlerce sene önce Avrupa ve Amerika’nın her yerinde müzelere yerleştirilmiş nesnelerin ve şaheserlerin edinildiği o zamanki şartlar, şu anki şartlarla kıyaslanamaz.
Ticaret, bağış veya üleşim gibi yöntemlerle edinilen bu nesneler zamanla onlarla ilgilenen müzelere dahil oldular, böylece onlara evsahipliği yapan ulusların mirasına katıldılar. Günümüzde her eserin özgün bağlamının öznelerine büyük hassasiyet göstersek de, uzun zaman önce özgün kaynaklarından koparılmış bu nesneler için halihazırda bulundukları müzelerin de geçerli ve değerli bir bağlam sağladığı gerçeğini gözden kaçırmamalıyız.
Antik medeniyetlere duyulan evrensel hayranlık eğer günümüzde bu kadar derinleşmişse, bu kültürlere ait tesirli eserleri uluslararası kamuoyunun huzuruna sunan büyük müzelerin de bunda payı vardır. Örneğin klasik Yunan heykellerini anımsatmamız, kamusal koleksiyonların önemi meselesini mükemmelen aydınlatacaktır. Yunan sanatının yüzyıllar boyunca takdir edildiği sanat tarihi, antik çağda başladı, Rönesans İtalya’sında yenilendi, ardından Avrupa’nın geri kalanına ve Amerikalara yayıldı. Bu eserlerin dünyanın her yerinde kamusal müze koleksiyonlarına girmesi, Yunan heykellerinin hem bütün insanlık adına anlam ve önem taşımasını hem de çağdaş dünyada değerlenmeye devam etmesini sağladı. Hatta bu eserlerin Yunan estetiğindeki ayrıksı özgünlük, diğer büyük medeniyetlere ait eserlerle yan yana görülüp çalışıldığı zaman daha çok dikkat çekebilmiştir.
Yıllardır müze koleksiyonlarında bulunan nesnelerin kaynaklandıkları ülkelere iade edilmesi çağrıları müzelerin önemli bir derdidir. Her vakayı ayrı ayrı muhakeme etmek gerekir ama müzelerin tek bir ulusun yurttaşlarına değil bütün ulusların yurttaşlarına hizmet verdiğini kabul/ikrar etmeliyiz. Müzeler kültürü geliştiren öznelerdir, onların görevi sürekli yeniden yorumlama süreciyle bilgiyi beslemektir. Her nesne bu sürece katkı yapar. Dolayısıyla, çok çeşitli ve çok yönlü koleksiyonları olan müzelerin odağını daraltmak bütün ziyaretçilerin zararına olur.
Türkçesi: Işık Barış Fidaner
Bu manifestoyu 2002’de aşağıdaki müzelerin müdürleri imzalamıştır:
The Art Institute of Chicago
Bavarian State Museum, Munich (Alte Pinakothek, Neue Pinakothek)
State Museums, Berlin
Cleveland Museum of Art
J. Paul Getty Museum, Los Angeles
Solomon R. Guggenheim Museum, New York
Los Angeles County Museum of Art
Louvre Museum, Paris
The Metropolitan Museum of Art, New York
The Museum of Fine Arts, Boston
The Museum of Modern Art, New York
Opificio delle Pietre Dure, Florence
Philadelphia Museum of Art
Prado Museum, Madrid
Rijksmuseum, Amsterdam
State Hermitage Museum, St. Petersburg
Thyssen-Bornemisza Museum, Madrid
Whitney Museum of American Art, New York
Geri bildirim: Kontrpuan — çeviri derlemesi | YERSİZ ŞEYLER