Her şey, Hershey, Xwerşey, Herşey — Işık Barış Fidaner

İngilizcede bütün şeylere işaret etmenin iki yolu vardır:
1) Every thing: Teker teker her şeyi sayıp kapsamınıza dahil edersiniz.
2) Everything: Saymadan tek seferde hepsini birden kapsayıverirsiniz.

Türkçede ise bir imla kuralıyla bu ayrımı yapmak yasaklanmıştır:

Her şey ayrı yazılır.

Yani herşey (everything) diye saymadan kapsamamız yasaklanmıştır; kapsanacak her şey (every thing) birer birer elden geçmelidir. Hershey aynı zamanda Amerikalı bir çikolata markası olduğuna göre denebilir ki biz Türkler “bilinmeyen öğeler içeren” kapsamların tadını çıkarmayı kendimize haram sayarız.

Mesela bir hediye sepeti aldıysak ve içindeki “her şeyin” ismi cismi belli değilse teşekkür etmemiz zorlaşır çünkü:
1) Bilgimiz yetersiz kaldığı için “Her şey için teşekkürler!” diyemeyiz.
2) İmla kuralı yüzünden “Herşey için teşekkürler!” de diyemeyiz.
Sonuçta aksayan her şükran haset atmosferine katkı yapar.

Peki Herşey/Hershey‘in tadını çıkarmamız neden yasaktır? Oburluktan dolayı!

1) Herşey Xwerşey‘dir (obur-şey).
2) Bu oburluk bizzat evrenin kendisine aittir (xwe: kendi) [1].
3) Evren her ne hazmederse hazmetsin ilkel sıfırtıyı yinelemeyi sürdürecektir.

Yani özetle Xwerşey’e Hershey’i yedirip sonuçta çıkan Herşey’i lugatımıza katsak hiç fena olmaz.

Işık Barış Fidaner doktoralı (Boğaziçi Üniversitesi) bir bilgisayar bilimcidir. Yersiz Şeyler‘in Admini, Žižekian Analysis’in Editörü, Görce Yazıları‘nın Küratörüdür. Twitter: @BarisFidaner

Notlar:

[1] Bkz “Evrendeki sıfırtının yankısı: xwe”