Dünya’nın Gelini Ay’ın Kayınvalidesi Venüs ve Kayınpederi Mars — Işık Barış Fidaner

Eröz ile Saike efsanesinde kadınlar etkin, erkekler edilgen roller oynar [1]:
1) Saike Ares ve Afrodit’in oğlu Eröz’e aşık olan saf ve masum genç kızdır.
2) Afrodit zavallı gelin Saike’ye eziyetler çektiren kayınvalide rolündedir.
3) Eröz adamlık tasladığı ifşa olan zayıf oğlan rolündedir (Saike lamba tutunca).
4) Ares ise koskoca savaş tanrısı olduğu halde kadın kavgasından özenle uzak duran vurdumduymaz kayınpeder rolündedir.

Eröz’ün Saike’yi yörüngesine sokması gibi Dünya da Ay’ı yörüngesinde çevirmektedir. Nasıl ki Eröz Saike’nin onun yüzüne bakmasını yasakladıysa Ay da karanlık yüzünü çevirip bir kez olsun Dünya’ya bakamaz (yörünge senkronu nedeniyle [2]). Buna göre dört karakter dört gezegenle eşleşir:
1) Saike Ay’dır.
2) Eröz Dünya’dır.
3) Afrodit Venüs’tür.
4) Ares Mars’tır.

Varılan sonuçlar şunlardır:
1) Dünya Mars ile Venüs’ün çocuğudur.
2) Ay Dünya’nın aşığıdır.
3) Dünya Ay’dan utanır.
4) Ay Venüs’ten çekinir.
5) Venüs Dünya’yı Ay’dan kıskanır.

Güneş ve Merkür ise bu dinamiğe şöyle katılır:
1) Venüs Ay’a “Güneş adına” eziyet etmektedir.
2) Dünya ile Mars Venüs’ün hışmından “Güneş’e sığınırlar.”
3) Merkür “Güneş’in elçisi” sıfatıyla işlere karışır.

Mars ve Dünya (erkekler) ne kadar kenara çekilirse Venüs ile Ay (kadınlar) arasındaki çatışma o kadar şiddetlenir, “Güneş adına” dolaplar çeviren Merkür’ün eli (ve dili) de o kadar serbest kalır.

Eğer Mars ve özellikle Dünya kendilerini ortaya koyabilseydi “Güneş’in rızası” bu kadar umursanmazdı ve Merkür “Güneş adına” bunca dolap çeviremezdi.

☉: ♈︎ ♉︎ ♊︎ ♋︎ ♌︎ ♍︎ ♎︎ ♏︎ ♐︎ ♑︎ ♒︎ ♓︎

Işık Barış Fidaner doktoralı (Boğaziçi Üniversitesi) bir bilgisayar bilimcidir. Yersiz Şeyler‘in Admini, Žižekian Analysis’in Editörü, Görce Yazıları‘nın Küratörüdür. Twitter: @BarisFidaner

Notlar:

[1] Bkz “Eröz ile Saike” Yunan efsanesi, “Hançerli Psykhe ve solgu (aphanisis)” Jacques Lacan, “Yedi Felek Alkımı”

[2] Bkz “Ay yarıktır: Kapsam, Saklam, Bağlam”

ay: yengeç (dişil) → engelin : saike (psykhe)
venüs: yenge (kadınsı) → kayınvalidasyon : afrodit