Kova Çağı Başlamadı, Bardak Çağı Başladı: Balık Tutmayı Öğretmeyi Öğretmek — Işık Barış Fidaner

21 Aralık 2020’de Kova’nın sıfırıncı derecesinde Jüpiter-Satürn kavuşumu yaşandı:

20 yılda bir yaşanan bu “Büyük Kavuşum”un devamcılarının 200 yıl boyunca hava burçlarını katedeceği “Büyük Mutasyon” hasebiyle ve ayrıca küresel salgında eve kapanan insanların ağır can sıkıntıları nedeniyle “Kova Çağı başlıyor, başladı!” diye bir galeyan çıktı.

Oysa Balık Çağı Hristiyan miladıyla başladıysa Kova Çağının 2160 civarında başlayacağı biliniyor; daha bir asırdan fazla zaman varken nedir şimdi bu heyecan?

Müstakbel çağ değişimini kurgulamak için ünlü atasözünü anımsayalım:

İnsana balık verirsen bir gün doyurmuş olursun,
Balık tutmayı öğretirsen ömür boyu doyurmuş olursun.

Balık kısmet simgesi olduğuna göre Balık Çağı insanının ömrü kısmet beklemekle geçer, Kova Çağı insanı ise kendi kısmetini kendisi oluşturmasını bilir.

Balık Çağında “evren” (veya onun adına hareket eden birileri) size kısmet sunar, fırsat tanır, şans verir, siz de (ister istemez) “umduğunu değil bulduğunu yiyen misafir” rolüne sokulursunuz: En büyük hayaliniz “gerçek” bir Mesih/Peygamberin gelip size duyuracağı “Mutlu Son”dur, en hümanist talebiniz ise “herkese fırsat eşitliği” (?) sağlanmasıdır.

İşte 2020’de “Kova Çağının eli kulağında gözünüz aydın!” duyurusu yapanlar, Balık Çağı insanının hayallerini süsleyen Mesih/Kurtarıcı kılığına bürünmüş oldular, yani Balık Çağını tanımlayan “kısmet alıcı/verici” karşıtlığını hiç aksatmadan kendilerini “kısmet verici” kutbuna geçirmiş oldular.

Eğer gözleriniz her yerde balık arıyorsa “balık tutmayı öğreten hoca”nın kendisini de bir tür “balık” zannedebilirsiniz. Oysa hiçbir hoca kendi kendisinin nasıl tutulacağını öğretemez, ikinci derece mecazi balığın tutulabilmesi için atasözünü genişletmeliyiz:

İnsana balık verirsen bir gün doyurmuş olursun,
Balık tutmayı öğretirsen ömür boyu doyurmuş olursun,
Balık tutmayı öğretmeyi öğretirsen bütün ahalisini doyurmuş olursun.

İşte şu an yaşadığımız Bardak Çağında tek tük “balık tutması öğretilmiş” kişilere rastlayabilirsiniz ama onların hiçbiri “balık tutmayı öğretmesi öğretilmiş” değildir, onun için Kova Çağını beklemeniz gerekecek. Karl Marx’ın 27 yaşında dediği gibi: “yetiştirenler de yetişmelidir” [1].

Işık Barış Fidaner doktoralı (Boğaziçi Üniversitesi) bir bilgisayar bilimcidir. Yersiz Şeyler‘in Admini, Žižekian Analysis’in Editörü, Görce Yazıları‘nın Küratörüdür. Twitter: @BarisFidaner

Notlar:

[1] Bkz “Feuerbach üzerine tezler” Karl Marx

Bkz “Jean Piaget ve Hava Burçları”