Eko Eko Eko = Ego-Eko-Ekho: Düğün Dernek Yerine Düğüm Dermek — Işık Barış Fidaner

Güneş Dil Teorisi: Türk medeniyet getirdi.
Güneş Diil Teorisi: Tüm medeniyet getürkt idi. [*]

Ülkemizde tabiatın içine medeniyet saçılmasını anlatan Eko Eko Eko (2023) belgeselinin ismi Ego-Eko-Ekho diye okunmalı [1]:
1) Ego insanın hakim olduğunu zannettiği benliğidir.
2) Eko benliğinden soyutlayarak algıladığı çevresidir.
3) Ekho bu ikili yansıtma çökünce beliren yankılardır.

Her documentary‘nin konusu ister istemez nesnelliğin sınırlarını çizen Ego/Eko soyutlamasıdır. Ama bu sınır bozunup yıprandığında trajikomik gürültüler belirir ve medyatik aktarım biçimi yamularak shockumentary veya mockumentary öğelerle lekelenir.

‘Eko Eko…’ ikilemesi ‘Biz varsak Onlar da var’ diyerek insanı çevresiyle ‘evlendirmeye’ meyletse de (halkımızın şiveli yakınmalarıyla derin derin hislenen jilet gibi uzmanların haklı bildirilerini sunmak suretiyle cehaletimizle mücadele edip bilinçlerimizi yükseltmesi budur [2]) üçüncü ‘…Eko’nun ‘Peki ya Siz?’ diyen nazarı ilk bakışta temiz görünen o suları bulandırıverir.

Seyircilere geniş ufuklar açması beklenen mis gibi documentary sonuçta docking vasfını yitirerek (yolcuların beklediği iskeleye yanaşamayarak) cankurtaran simitleriyle tamponlanamayan shocking-mocking unsurlarla lekelenir: ‘ver duyguyu’ tarzında her sahneye müzik dayamak, ‘suskun iyi kadın vs. vırvırcı kötü kadın’ kurgusu, havayı şişeleyip satan reklam mizanseni (bkz Şekil 1), vb. [3]

Sonuç olarak bölüm başlarında beliren ‘ak gelinlikle düğün dernek’ yerine seyircinin elinde kalan ‘kara görümlükle düğüm dermek’ olur, yani parayı veren ‘sipsi’yi çalmıştır, her uzman kendini hislendirecek halkları özenle seçmiştir, ‘dağ çileği toplamak = cherry picking’ budur [4].

Işık Barış Fidaner doktoralı (Boğaziçi Üniversitesi) bir bilgisayar bilimcidir. Yersiz Şeyler‘in Admini, Žižekian Analysis’in Editörü, Görce Yazıları‘nın Küratörüdür. Twitter: @BarisFidaner

Notlar:

[1] Bkz “Ego, Ekosit (Çevrekırım) Öncesinde Ekhosittir (Yankıkırım)”, “Ekholoji, Ekhosistemler, Ekhosit”, “Çift Kabuklu Yavşakça Familyası Nedir?”

[2] Bkz Beş Amel (derleme)

[3] Bkz “Dırdırcı Özne ile Kar Tanesi Egolar”

[4] Bkz “Dağ Çileklerini İştahla Yeme Meşgalesine Şahit Olan Meşgulpesent Arzunun Düşlemsel Duygulu Doygusu” Slavoj Žižek

Cennete girebilen her kula 72 huni veriliyormuş. Her gün farklı bir huni takabilsin diye.