Gece Yolculuğu: Benim Nazım Size Hikmettir — Işık Barış Fidaner

Korkma Evladım derlemesinde incelenen filmleri gözden geçiriyorum.

(öncesi: Suyunun Suyunun Suyu ~ (Nazım Hikmet))

Şair Nazım Hikmet’le alakası netleşemese de yurdumuz solcularında kendi nazının hikmet olduğuna inananlara pek az rastlanmadığı bir gerçek.

Su da Yanar (1987) gibi Gece Yolculuğu‘nda (1986) da “senaryo falan gerekmez benim hayatım film zaten” diyen bir başka yönetmen vakasıyla karşı karşıyayız. Ömer Kavur’un anlattığı yönetmen “Ali” olduğuna göre Ali Özgentürk’ün ertesi yıl anlattığı isimsiz yönetmenin de “Ömer” olduğu varsayılabilir.

Enteresan bir başka eşleniklik de Su da Yanar‘ın kilit sahnelerinde köysüzce hayalet gibi koşuşturan kadın kalabalıklar sahnelenirken Gece Yolculuğu‘nda kadınsız ve kalabalıksız öylece durup duran bir hayalet köyün sahnelenmesidir.

Şiir ve türkü okuyan halksever “Ömer”in aksine “Ali” boş binaların Nötr Damlarına bayılmakta ve halkımız nezdinde artist artist takılmaktan keyif almaktadır. Ayrıca “Ömer”in politik bahtsızlığının aksine “Ali” fazlaca bahtlıdır ama film için en mükemmel ortamı bulduğu halde senaryoya burun kıvırır ve eldeki metni analiz bile etmeden tamamen şahsi nedenlerle “Benim nazım size hikmettir” algoritmasını yürürlüğe koymaya karar verir.

Sonuç olarak hayalet kasabada dolaşan ulu büyük dedelerin Rum şaapma fantazisi üzerinden kendi eski sevgilisinin (Zuhal Olcay) Stella filan olabileceğini hayal eder ve böylece çapraşık bir “o kadın” fantazisi üzerinden kendi “o adam”lığını ayakta tutan bir Ego inşacısı olup çıkar.

Filmdeki diğer bütün tiplemeler de yönetmenin artizliğine endekslenmiştir. Ali Özgentürk’ün senaryosunu Işıl Özgentürk yazmıştı. Ömer Kavur’un senaryosunu da Ömer Kavur yazmıştır. Her iki film de yönetmenleri (de en az oyuncular kadar) yazarsız bırakmamak gerektiğini zor yoldan hepimize öğretir.

(sonrası: Herşeye Rağmen: Memeli Tekinsizlik)

Işık Barış Fidaner doktoralı (Boğaziçi Üniversitesi) bir bilgisayar bilimcidir. Yersiz Şeyler‘in Admini, Žižekian Analysis’in Editörü, Görce Yazıları‘nın Küratörüdür. Twitter: @BarisFidaner