Herşeye Rağmen: Memeli Tekinsizlik — Işık Barış Fidaner

Korkma Evladım derlemesinde incelenen filmleri gözden geçiriyorum.

(öncesi: Gece Yolculuğu: Benim Nazım Size Hikmettir)

Nuray Oğuz’un yazıp Orhan Oğuz’un yönettiği Herşeye Rağmen (1987) filmine ‘kadın eli değdiği’ (!) her halinden bellidir: Standart fallik ego inşalarının tam aksi yönünde ilerleyen film daha afişinden itibaren jenerik memeli tekinsizliklerle kaplanmıştır.

Filmde işlenen dişil huzursuzluğun Hristiyanlıkla yoğurularak İsa’nın acısıyla özdeştirilmesi de oldukça isabetli olmuştur: Fallus mağlup edilebilir, gömülebilir, fakat memeler gömülemez, whack-a-mole oyunundaki köstebekler gibidir, siz birini gömerken ‘öteki’ geri fırlayacaktır, ve erkek açısından bu süreç ‘kadınsı entrika’dır: ‘Annen değilim’ şuaları altında erkeksilik ‘erkek silik’ oluverir.

Film kahramanı Hasan’ın ‘annem değil’ zincirleri şöyle kurulmuştur: Mamillar tarafta ‘anne ikamesi abla ikamesi komşu kadın’ vardır, fallik tarafta ise ‘özbenlik ikamesi komşu kadının çocuğu’ vardır. Bu ‘anne+çocuk’ (Nasıralı Meryem+İsa) hayali bir süreliğine devam etse de ‘eninde sonunda’ Hasan memelerden birini gözüne kestirmişken ‘öteki’ memeyle iletişim kuran ‘(Baba ikamesi) Öteki Erkek’ gündeme gelir ve önceki sevgi tabikide nefrete dönüşür (Mecdelli Meryem).

Sevgi uyandıran ‘güzel birliktelik hayali’ (kadının çok iyi bildiği gibi) aslında (bizzaten kendisinin ifa ettiği) üstben şantajından ibarettir: ‘Kilisenin cenaze sürücüsü olarak elalemi gömerken kendi öz ablanı bile gömemedin!’ mesajını bastırmak üzere devreye girdiği bilinen ego savunmasıdır [1].

Gömülemeyen İsa’nın çarmıhtaki ızdırabı boşbeleş bir ‘kara kedi’nin asılsız bir ‘tatminsizlik performansı’ olarak kodlandıktan itibaren (tekinsiz memelerin ‘yapma’ oldukları anlaşıldıktan itibaren) nihayet şişedeki gemiye Türk bayrağı asılır, sonuç olarak ‘çocukla özdeşim’ gider ve onun yerine ‘çocuğu sevmek’ gelir.

(sonrası: Kagemusha: Çöküşü Geciktirmek)

Işık Barış Fidaner doktoralı (Boğaziçi Üniversitesi) bir bilgisayar bilimcidir. Yersiz Şeyler‘in Admini, Žižekian Analysis’in Editörü, Görce Yazıları‘nın Küratörüdür. Twitter: @BarisFidaner

Notlar:

[1] Bkz “Öldüğünü Bilen Anne veya Doğa Hayaleti”