Kagemusha: Çöküşü Geciktirmek — Işık Barış Fidaner

Korkma Evladım derlemesinde incelenen filmleri gözden geçiriyorum.

(öncesi: Herşeye Rağmen: Memeli Tekinsizlik)

Japonya’da birkaç yüzyıl ayakta kalan Takeda boyu 1575’te ağır bir yenilgi alıp çöküşe sürüklendi çünkü ölen babasından ağalığı devralan hırslı oğul Takeda ordusunu ölüme gönderdi.

Bu tarihsel yenilgi Kagemusha (Kurosawa, 1980) filminde bir doğa olayıyla kehanet edilir: Ordu savaşa sürülürken ufukta beliren gökkuşağı devlet adamlarına göre Tanrı’dan gelen bir ikazdır ama genç ağa kesin kararlıdır ve sonunda küçük kıyamet gerçekleşir [1].

Savaş yoluna çıkan gökkuşağı toplumda bozulmaması gereken fetişlerin perdesidir, bunların en önemlisi de ‘Ağamız sağlıklı!’ dedirten gövde gösterisidir. Dolayısıyla film kurgusunda ölmüş ‘gerçek ağa’yı ikame eden ‘yalancı ağa’ (kagemusha: gölge savaşçı) aynı zamanda gökkuşağındaki renklerin de yerini tutabilmelidir çünkü Takeda boyunun son umudu olmuştur.

Psikanalize göre her ağa iki veçheden oluşur:
1) Erbaba capcanlıdır, sınır tanımayan keyifçi ağadır.
2) Nam-ı Pir ölmüştür, simge olmakla yükümlü ağadır.

Herhangi bir ağa sağken bile fetişçi bir simge olarak ölmüş gibidir, yani her ağada bir miktar kagemushalık vardır. Ölen babasının tahtına geçmek için sabredemeyen oğulun Ödip müşkülatı da hesaba katılırsa filmde kurgulanan hikayenin oldukça evrensel olduğu görülür.

Işık Barış Fidaner doktoralı (Boğaziçi Üniversitesi) bir bilgisayar bilimcidir. Yersiz Şeyler‘in Admini, Žižekian Analysis’in Editörü, Görce Yazıları‘nın Küratörüdür. Twitter: @BarisFidaner

Notlar:

[1] Rüyalar (Kurosawa, 1990) filminin açılış bölümünde kızılbıyıklı tilkilerin düğününe burnunu sokan yaramaz çocuğun özür dilemesi gereken gökkuşağı da on yıl önceki tarihsel simgenin bir yankısı olsa gerek.