Histerik-Histrionik Elektrik-Elektronik Gibidir — Işık Barış Fidaner

‘Histerik’ terimini ‘oynak rahim’ diyerek açıklamış gibi yapanlar [1] bu sayede:
1) Freud’un keşfettiği (discover) gerçekleri gönül rahatlığıyla inkar edebilirler.
2) O esnada da Histerik vakaları Histrionik terimiyle kapsarlar/örterler (cover).

Histerik keşfin Histrionik icada ‘konversiyon’u ilk üç DSM’de halledilmiştir:

DSM-I’de sadece Histerik vardır, Histrionik’in esamesi okunmaz:
‘conversion reaction’ ve
‘hysterical reaction’ terimleri vardır.

DSM-II’de esas olarak Histerik vardır, ama Histrionik ‘de’ vardır:
‘hysterical neurosis, conversion type’ ve
‘hysterical personality (histrionic personality disorder)’ vardır.

DSM-III’te sadece Histrionik vardır, Histerik kovulmuştur:
‘conversion disorder’ ve
‘histrionic personality disorder’ terimleri vardır

Sonuç olarak Freudcu ‘semptom’dan (histerik) tıbben makul ‘sebep’e (histrionik) ulaştıktan sonra [2] ‘katlanır merdiven muamelesi’ uygulanan Freudcu psikanaliz arşivlere kaldırılmış ve gündemden kovulmuştur; Freudcu keşif DSM’le örtülmüştür (Freudian discovery was covered by DSM).

DSM camiası eleştirmen konumuna yerleşerek Histerik terimini kendi gündemlerinden kovmuştur. Freudcular ise eleştirmen değil analizci olduklarından Histrionik terimini kovmak yerine analiz ederek benimsemelidirler. Sevfeleğin gereği budur (Nietzscheci amor fati [3]).

O halde soralım ve cevap verelim:

Histrionik nedir?

Histera’nın (Yunanca rahim: ὑστέρα)
Histeros kökü (Yunanca sonradan: ὕστερος)
Sigmund Freud’u bastırmak için önbastırılmıştır.

Sonra da Histrio’nun (Latince tiyatrocu: histrio)
Histrionik çekimi (Latince vülger: histrionicus)
şahsında geri dönmüştür [4].

Her iki terim de psikanalize dahil edilmelidir.
Histerik-Histrionik Elektrik-Elektronik gibidir:

Histeride mesele libido yatırımını kaldırabilmektir (Besetzung’un Aufhebung’u).
Histrionide mesele libido akışlarına mantık geçitleri (logic gate) kurgulamaktır.

Histerik, hedef tahtası yapılmakla problemliydi, semptomu bedenleştiriyordu.
Histrionik biyonikleşme-organlaşma ile problemlidir, semptomu organlaştırır.

Libido yatırımından soğuyacak ki onları asgari gerilimlerle hesaplayabilsin.
Niçin mi? Dünyasına sınır hatları (borderlines) çizebilmek için! [5]

Işık Barış Fidaner doktoralı (Boğaziçi Üniversitesi) bir bilgisayar bilimcidir. Yersiz Şeyler‘in Admini, Žižekian Analysis’in Editörü, Görce Yazıları‘nın Küratörüdür. Twitter: @BarisFidaner

Notlar:

[1] Bkz “Histeri Sonradanlıktır”

[2] Bkz “Sebep Semptoma Dahildir”

[3] Bkz “Amor fati: Sevfelek aşkım olsun bundan böyle!” Friedrich Nietzsche, “Niçe hakikatle varoluşu Dayanısoslamak, Sevfelek budur işte!” Friedrich Nietzsche, “Tanrı ve Doğa’nın Modern Yası”, “Fütursuz Çağa Karşı Sütur”

[4] Bu Yunanca-Latince damarların ortak atası bilinmiyor ama Ön-Hint-Avrupalı olsa gerek (Etrüsk?).

[5] Bkz “Patolojik Narkissos Çağımızın Toplumsal Mecburi Öznellik Tipidir” Slavoj Žižek

Fikir alışverişi için Fatoş İrem’e teşekkürler.