Histerikleşme Semptomların Kabasını Alır, Histrionikleşme İnce Ayarını Yapar — Işık Barış Fidaner

Analize başlarken inatçı Esas-İmleyenleri yerinden oynatabilmek için gerek duyulan arzulu dinamizme histerikleşme adı verilmiştir.

Analizde amaç arzuları ‘dizginsizce özgürleştirmek’ falan değil, aksine onları boşaltıp ferahlamaktır, düşlemleri katederek bir bakıma dünyadan soğumaktır, serinkanlı yaklaşmanıza müsaade eden yeni Esas-İmleyenler yerleştirebilmektir.

Öznenin kendi dünyasını düşlemlere kapılmadan kurgulayabildiği bu evreye bugüne dek Lacan’ın bir sözüne atıfla ‘öznel yoksunlaşma’ (subjective destitution) dendi ama bence analizin bu ileri evresini histrionikleşme adıyla anmak daha uygun olacaktır [1].

Bunu önerirken elbette hem histeri terimiyle hem de Freudizmle kavgalı olan DSM tanımını esas almıyorum. Histerik-histrionik kavram ikilisiyle libidinal yatırım ve kaldırımların (Besetzung ve Aufhebung’ların) elektrik-elektroniğini belirtmeliyiz. Ne demek bu? Çok basit!

Histerikleşmek serbest çağrışımların peşine düşerek arzulu çalkantılara kapıları açmak demektir.

Semptomatik düğümleri yumuşatabilmek için analitik aktarımın başlangıç evresinde bir süreliğine onları histerik dinamizmle yormalısınız.

Burada amaç ‘bol bol duygulanmak’ veya ‘sahici samimiyetin tadını çıkarmak’ veya ‘gerçek aşkı keşfetmek’ falan değil, aksine semptomların ‘kabasını almaktır’ teknik tabirle söyleyecek olursak.

Analizde istenen akışkanlık kıvamı elde edildikten sonra libidinal akımlar küçültülerek asgari düzeylere çekilmelidir.

Başta kurulan transferans önceden yapışıp kalmış gereksiz yatırımları kaldırmak içindi (Besetzung’ların Aufhebung’u içindi). Düşlem katedildikten sonra öznenin kurgulayacağı yeni dünyevi mantıklar ise asgari libidinal akımlarla çalışan transistörler gibidir.

Histrionikleşme dediğim bu aşamada artık libidinal ince ayarlar yapılmaktadır.

Analizin ileri evresinde sosyalleşme veya içli dışlılık veya samıymıyet gibi yapışkan beklentilerden uzak durulur, onların hepsini ikame edebilecek avuntular ve umutlar bulunmuştur. Ama esas amaç ütopyacılık falan değildir, hele ki topluma adapte olmak hiç değildir… huzur içinde düşünebilmektir, yani sükun bulmaktır.

Işık Barış Fidaner doktoralı (Boğaziçi Üniversitesi) bir bilgisayar bilimcidir. Yersiz Şeyler‘in Admini, Žižekian Analysis’in Editörü, Görce Yazıları‘nın Küratörüdür. Twitter: @BarisFidaner

Notlar:

[1] Bkz “Histerik-Histrionik Elektrik-Elektronik Gibidir”