ET: Müzmin Çiçek — Işık Barış Fidaner

ET‘nin (1982) bir sahnesinde evin annesi çocuk odasını kolaçan ederken uzaylı ET ayıcıkların arasına saklanıp kıpırdamayarak oyuncak numarası yapıyordur, böylece yönetmenin ismi sahnelenir [1]:

Sit-even Spiel-berg: Düzgün dursana oyuncak yığını!

ET bilimkurgu evreninden gelmiştir ama yara geçiren ve çiçek açtıran süpergüçleriyle büyükurgu evrenine de aittir. Bir sahnede annenin küçük kıza okuduğu Peter Pan pasajındaki Çıngırdak perisi gibi ET uzaydan gelmiş bir peridir [2].

İşin gitgide ilginçleşen (soraklandıkça soraklanan: curiouser and curiouser) yanı ise ET’nin çiçeği aktarım (transferans) kurarak açtırmasıdır: ET öleyazdığında kuruyuveren çiçek bu gizil bağlantıya işaret eder.

Kapitalist dünyada her çocuk meta fetişizmi uyarınca ‘olgunlaşması beklenen bir meyve’dir. Doğada her meyve bir çiçekten çıktığına göre ‘büyümeyip çocuk kalan’ Peter Pan da meyve çıkarmayı reddeden ‘müzmin çiçek’ demektir.

Eğer ‘olgun meyve’ metalaşmayı ‘başaran’ (?) bir fetiş objesiyse ‘müzmin çiçek’ de o yöne doğru itelenmeye direnen bir semptom oluşumudur. Zamanın akışı gereği büyümekten kendini alamayan Peter Pan’ın solayazan Çıngırdak perisi budur.

O zaman ET’nin çiçekle kurduğu aktarım da semptomlarla kurulan Freudcu psikanalitik aktarıma tekabül eder. Nasıl ki bir ‘doktor telkini’nin gösterdiği etki o doktorun otoritesine bağlı kalırsa, ET’nin açtırdığı çiçek de ET’nin diri kalmasına bağlı kalır.

Sonuç olarak Peter Pan’da öleyazan Çıngırdak perisini onu seven çocukların el çırparak diriltmesi gibi, astronot kliniğinde öleyazan ET de biz seyircilerin dilekleriyle diriltilir. Bu da ‘dördüncü duvarı kırma’nın enteresan bir uygulamasıdır [3].

Işık Barış Fidaner doktoralı (Boğaziçi Üniversitesi) bir bilgisayar bilimcidir. Yersiz Şeyler‘in Admini, Žižekian Analysis’in Editörü, Görce Yazıları‘nın Küratörüdür. Twitter: @BarisFidaner

Notlar:

[1] Bu espri için Fatoş İrem’e teşekkürler.

[2] Aradaki bağlantıyı anlamak için pasajın çevirisi burada: “Susma Haykır Periler Vardır!” Peter Pan

[3] Unutmayın: El çırpmak alkışlamak değildir. Bkz “Saklı Yüksük Dünya: Hakikat sonrası yolcusu kalmasın!”, “Dördüncü Duvar: Seyircinin Kurduğu Özdeşim, Beşinci Duvar: Muhatabın Duyduğu Yankılar”