Boomer Egosu: Benim Kafam Rahat, Sen Köşende Kudur! — Işık Barış Fidaner

🧸🧴🔎 Non-Ofens Gestalt 🧸🧴🔎

Nuri Bilge Ceylan’ın Zeki Demirkubuz’u kibarca ezdiği mesajdaki darbımeseli anımsayın:

“Bir insanın karakteri onun yazgısıdır” demiş Herakleitos… Seni kendi gerçeğinle başbaşa bırakıyorum. Gördüğüm kadarıyla bu ceza sana zaten yetiyor. [1]

Bu mesajın açık hali şu cümleyle özetlenir:

Benim kafam rahat, sen köşende kudur!

Bu kavga herhangi iki kişi arasında geçmiyor, sinemacılık toplumsal arzuların kristalleşmesi olduğu için Nuri Bilge Ceylan burada Boomer kuşağının geneli adına Zeki Demirkubuz üzerinden X kuşağının geneline “ayar vermiş” oldu [2].

X kuşağının “X” harfinde bir çizginin başka bir çizgiyle aniden kesilip travmaya uğratılması sahnelenir, Türkiye için bu travma 80 darbesidir, dünyanın geneli için neoliberal sağ-ivmeciliktir. Boomerlar “sağcıların gerici, solcuların ilerici” sayılabildiği önceki doğrusal/lineer dünyaya ayak basabilen insanlardan oluşur. X kuşağı ise henüz reşit bile olamadan “sağ-ivmecilik” canavarının gadrine uğrayan insanlardan oluşur [3].

Mesela 80 darbesi yaşandığında Zeki Demirkubuz reşit olamadan atıldığı hapiste üç yıl geçirdi. Nuri Bilge Ceylan darbe yaşanırken 21 yaşındaydı. Bu örnekte görüldüğü gibi Boomerlarda neoliberalizm öncesi dünyaya ayak basabilmiş olmanın verdiği “kırılgan bir ferahlama” hissi vardır, o da yukarıdaki cümlede ifadesini bulan Ego nüvesini oluşturur.

Bu Ego nüvesi hem telkinci hem de sinik/alaycıdır ama bunun farkına varamaz. “Okay Boomer” tabiri de bu cringe duruma işaret eder.

Her travmalıda olduğu gibi X kuşağında da inkarcılık eğilimi kuvvetlidir. Dolayısıyla Boomer Egosuyla özdeşleşerek Y kuşağı karşısında Ağbileşme-Ablalaşma pozlarına meylederler. Y kuşağı bu Ağbi ve Ablaların kolpa telkinciliğine bilenir ama “nesnel alaycı/sinik” Boomer Egosunu çözündürebilmek için onlarla bir şekilde bağ kurmaya da mecburdur. Boomer eğlendirerek bön kalabalıklara yaranmaya çalışan inkarcı X’leri kendine getirmek biz Y’lere düşüyor. Bunun yolu da “nesnel dalga/ironi”dir. İşte Nuri Bilge Ceylan’ın “manzarasını bozan” Zeki Demirkubuz’un çıkışı da bu “suni denge”yi kırabildiği ölçüde değerlidir.

Işık Barış Fidaner doktoralı (Boğaziçi Üniversitesi) bir bilgisayar bilimcidir. Yersiz Şeyler‘in Admini, Žižekian Analysis’in Editörü, Görce Yazıları‘nın Küratörüdür. Twitter: @BarisFidaner

Notlar:

[1] Bkz NBC’nin mesajı ve “Neden Nuri Bilge Ceylan’ın kibarlığında Zeki Demirkubuz’un küfründen daha fazla agresyon hissediliyor?”

[2] Bu bağlantıyı film analizlerinde açıkladım: Zeki Bilge Demirceylan (derleme)

[3] Bkz “Kayıp Kuşak ve Erbaba Turnusolu”, “Köklerini Muhafaza Eden Komünist: Sağ-Sol / Frenci-İvmeci”, “Üç Tarz-ı Rivayet: Binyılcı Nergis Ne Yapacak?”, “X ve Z bakışırken Y’ye beklemek düşer”