Onlar

Test edilmiş onaylanmış resmi retoriklerden bir demet yolluyorum. Bir Google hamlesiyle Ak parti’nin “onlar” kavramının peşine düşüyoruz:
http://www.google.com/search?q=site%3Awww.akparti.org.tr+”onlar”&num=100

Ezici çoğunlukla düşmanlarını kastediyor. Geri kalan kullanımlarda en çok gözüme çarpan “şehitleri” ve uluslararası aktörleri kastettikleri. Ve tabi ki yaşlılar-kadınlar-mağdurlar-göçmenler gibi “ötekisel” gruplamaları.

Dilerseniz adresi değiştirip başka partilere de bu testi uygulayabilirsiniz. Sözgelimi:
http://www.google.com/search?num=100&q=site%3Awww.chp.org.tr+”onlar”
http://www.google.com/search?num=100&q=site%3Awww.mhp.org.tr+”onlar”
http://www.google.com/search?num=100&q=site%3Awww.hdp.org.tr+”onlar”

AKP’nin sitesinde ağırlıklı olarak düşmanımız olan aşağılık “onlar” kavramı vardı. Sadece birkaç örnekte anlam tersine dönmüştü. Ordu ve Emniyetin sitesinde ise bu oran tamamen tersine dönüyor. Neredeyse AKP ile simetrik bir karşıtlık içinde, bu sitelerde şehit-asker-polis-üniformalıyı kasteden ikinci Yüce “Onlar” kavramı, ezici çoğunluğa sahip:
http://www.google.com/search?num=100&q=site%3Awww.tsk.mil.tr+”onlar”
http://www.google.com/search?num=100&q=site%3Awww.iem.gov.tr+”onlar”

Biraz spekülatif olacak ama, üçüncü çoğul kişi adılının anlamındaki bu kayganlık, birbirine zıt görünen düşman ve dost, aşağılık ve yüce algılamalarının paylaştığı kurgusal zeminin ipuçlarını vermiyor mu? Yani demek ki her savaş “onlara” karşı “Onlar” tarafından veriliyor. Ama öte yandan aynı adılda vücut bulan bu iki kavram arasında, siyaset ve ordu gibi temel toplumsal kurumlar düzeyinde bir bölme, ayrı tutma, karıştırmama var. Yani aynı cümlede geçmek bir yana, aynı söylemde yanyana gelmeleri bile adeta yasaklanmış.

Buradan ne sonuç çıkar bilmiyorum. Düşünmek lazım…

Son olarak bir de şiirlerdeki “onlara” bakmak ilginç olabilir: (ilk akla gelen ve en başta tabi ki toprakta karınca, suda balık, havada kuş kadar çok olan “onlar”…)

http://www.google.com/search?num=100&q=site%3Awww.siir.gen.tr+”onlar”

Bundan 16 yıl önce Yersiz Şeyler sitemi açtığım 2008 yılında yazdığım bir metin; sadece HDP’yi ekledim ve “onlar”ı tırnak içine aldım, kırık linkleri değiştirmeden bıraktım.