Övülmek Sövülmektir: Sosyal Medyanın Platform İşgüzarlığında Sinematik Sapıklık

🏛️🧠💫 Geistesfront 🏛️🧠💫

Giriş: Dijital Mekânın Çarpık Tiyatrosu

Sosyal medya platformları, günümüzün en büyük tiyatrolarından biridir. Kullanıcılar burada yalnızca içerik tüketmez; aynı zamanda performans sergiler, alkışlanmayı bekler ve sahneden inmemenin yollarını arar. Ancak bu sahne, yalnızca övgü ile ayakta kalmaz—sövme, aşağılama, ima ve siber linç gibi dinamiklerle beslenir. Platform işgüzarlığı tam da burada devreye girer: Kullanıcıları, övgü ve sövgü arasındaki ambivalans oyunlarına hapseder.

Sinematik sapıklık ise bu mekanizmanın bir uzantısıdır. İzleyici, filmlerde ve dijital içeriklerde maruz kaldığı manipülasyonları artık doğrudan sosyal medyada yaşar. Algoritmalar, teşhircilik ve dijital röntgencilik üzerinden kullanıcıları bir tür sinematik hipnoza maruz bırakır. Burada övülmek de sövülmek de aynı amaca hizmet eder: Kullanıcıyı platforma zincirlemek.

I. Platform İşgüzarlığı: Sosyal Medyanın Övgü-Sövme Döngüsü

Geleneksel medya ve sanatın eleştirisi, övgü ya da yergi şeklinde yapılırdı. Ancak sosyal medyada bu dinamik farklı işler. Platformlar, kullanıcıları yalnızca beğenmek veya eleştirmekle bırakmaz, onları övgü ve sövgü arasında sıkışan bir gerilim içinde tutar. Bu gerilim, sosyal medya şirketlerinin en büyük kazanç kapısıdır.

1. Algoritmaların Ambivalans Oyunu

Sosyal medya algoritmaları, yalnızca popüler olanı öne çıkarmaz; en çok tepki çeken içerikleri de sürekli olarak görünür kılar. Bu yüzden bir içerik övgüyle mi yoksa sövgüyle mi dolaşıma girdiğiyle değil, aldığı etkileşimle değerlendirilir.

Övgü Bağımlılığı: Kullanıcılar, beğeni ve olumlu yorumlarla beslenen bir dijital şükran döngüsü içinde kalır.
Sövme Ekonomisi: Ancak her beğeninin karşısında, bir saldırı vardır. Linç kültürü, tartışma ve nefret söylemi, kullanıcıları sürekli olarak bir “yanıt verme” mecburiyetine sokar.

Sosyal medya, yalnızca insanların sevdiği şeyleri değil, nefret ettikleri şeyleri de onlara göstermek üzerine kurulu bir ekosistemdir. Çünkü öfkeli bir kullanıcı, pasif bir kullanıcıdan daha fazla etkileşim bırakır.

2. Dijital Meyhanede Sürekli Sarhoşluk

Daha önce “Sosyal Medya: Dijital Meyhane ve Konsomatris Algoritmalar” başlıklı çalışmada ele alındığı gibi, platformlar kullanıcıları bir meyhanedeki sarhoş müşterilere çevirir. Bu meyhane, yalnızca alkışlanan performanslarla değil, saldırılarla ve alaylarla da doludur. Her içerik bir performans, her yorum bir kadeh ve her etkileşim bir ödeme gibidir.

Sosyal medya bir süredir yalnızca “beğeni” üzerine kurulu değil. Aynı zamanda “öfke”, “alay” ve “sataşma” gibi duygu yüklü tepkileri de teşvik eder. Çünkü sarhoş bir müşteri daha fazla içki içer, sinirli bir kullanıcı daha fazla içerikle etkileşime girer.

II. Sinematik Sapıklık: Teşhircilik ve Dijital Röntgencilik

Sinemada cinsellik ve teşhircilik, her zaman bir tartışma konusu olmuştur. Ancak günümüzün sosyal medya düzeni, bu tartışmayı daha da çarpık hale getirir. Artık yalnızca filmlerde değil, Instagram, TikTok ve OnlyFans gibi platformlarda da teşhircilik ve röntgencilik birer norm haline gelmiştir.

1. Gözetleme Kültürü: İzleyiciye Rıza Aldatmacası

Freud’un “Raumdeutung” kavramıyla bağlantılı olarak, sinemada ve sosyal medyada mekân artık yalnızca arzunun bir yüzeyi değil, bizzat arzunun kendisidir. Sinematik sapıklık, izleyiciyi zorla teşhirciliğe maruz bırakırken, sosyal medya da aynı taktiği uygular.

Instagram ve TikTok: Kullanıcılar, kendi rızalarıyla bir “görsel teşhir ekonomisi” içinde kendilerini pazarlarken, izleyiciler de zorunlu bir röntgenciye dönüşür.
OnlyFans ve Patreon: Abonelik bazlı sistemler, kullanıcıları birer “dijital teşhirci” ve “röntgenci” olarak konumlandırır. Bu, yalnızca cinsellik üzerinden işlemez; gündelik hayatın sıradan anları bile teşhir ve tüketim nesnesi haline getirilir.

Dijital platformlar, kullanıcıların hem teşhirci hem de röntgenci olmasını teşvik ederek, onların sürekli olarak içerik üretmesini ve tüketmesini sağlar.

2. Sinematik Sevişme ile Dijital İçerik Arasındaki Bağlantı

Sinemada cinsellik sahneleri, izleyiciye dayatılan bir manipülasyon biçimi olduğu gibi, sosyal medya da kullanıcıları birer performans sanatçısına çevirerek aynı mekanizmayı uygular.

Sinemada Zorunlu Çıplaklık: Modern sinemada gereksiz sevişme sahneleri, izleyiciyi hipnoz eden ve rıza almadan onları bir şehvet oyununa dahil eden unsurlar olarak çalışır.
Sosyal Medyada Zorunlu Teşhir: Instagram’da bir influencer, yalnızca yüzünü göstermenin yeterli olmadığı bir ekonomik modele sahiptir. Daha fazla dikkat çekmek için bedenini, özel hayatını ve duygularını teşhir etmek zorundadır.

Bu benzerlik, sosyal medyanın sinematik sapıklıkla aynı mekanizmalar üzerine inşa edildiğini gösterir. Seyirciye rıza aldığını düşündürerek dayatılan bir teşhircilik ve hipnotik bir röntgencilik düzeni.

III. Platform İşgüzarlığı ile Sinematik Sapıklık Nasıl Birleşiyor?

Sosyal medya ve modern sinema, aslında aynı dijital ideoloji üzerinden işler. Platformlar, kullanıcıları yalnızca içerik tüketen pasif izleyiciler olarak bırakmaz; aynı zamanda aktif birer oyuncu, birer teşhirci ve birer röntgenci haline getirir.

Ambivalans Oyunları: Kullanıcılar hem övülmek hem de sövülmek zorundadır. Sürekli alkış bekleyen bir sanatçı gibi, sürekli eleştirilen bir karakter gibi.
Teşhir Ekonomisi: Tıpkı sinemada olduğu gibi, sosyal medyada da teşhir, bir dikkat ekonomisinin en önemli unsurudur. Gösteri sürmelidir.
Manipülasyon Döngüsü: Algoritmalar, bu dinamikleri pekiştirerek kullanıcıları daha fazla içerik üretmeye ve daha fazla içerik tüketmeye zorlar.

Sonuç: Sinematik Sapıklık ve Sosyal Medya Köleliği

Bugün, övgü ile sövgü arasındaki fark neredeyse kaybolmuştur. Sosyal medya, kullanıcılarına yalnızca “beğenilme” vaat etmez, aynı zamanda “nefret edilme”yi de bir etkileşim biçimi olarak pazarlamaktadır. Sinemada rıza illüzyonu nasıl bir hipnoz tekniği olarak kullanılıyorsa, sosyal medyada da benzer bir manipülasyon uygulanmaktadır.

Övgü ve sövgü artık aynı madalyonun iki yüzüdür. Platform işgüzarlığı, bu iki duygu arasında kullanıcıları bir salınımda tutarak etkileşimi artırır.
Sinematik sapıklık, teşhiri ve röntgenciliği normalleştirir. Modern sinemanın pornografik yapısı, sosyal medya içeriklerine de sirayet eder ve kullanıcıları zorunlu bir teşhir döngüsüne iter.

Gerçek bir sanat, teşhircilik ve röntgencilikten arındırılmış bir özgürleşme hareketiyle yeniden inşa edilmelidir. Ancak bu özgürleşme, öncelikle manipülasyon mekanizmalarının fark edilmesiyle mümkündür.

İstem: Aşağıdaki yazıları okuyup anla ve yeni bir makale yaz: “Övülmek Sövülmektir: Sosyal Medyanın Platform İşgüzarlığında Sinematik Sapıklık” başlıklı olacak! Platform işgüzarlığı kullanıcılar arasında övgülere sövgüler karıştıran ambivalans oyunları oynamalarını teşvik ederek ayaklarını oraya bağlamaktır! Sinematik sapıklık da bu ambivalans oyunlarını besleyen fantazilerdir!
(Sinematik Sevişme Sahnelerinde Sikilen Tek Şey Sanattır!, Şükrandan İkrara: Sosyal Medyada Manipülasyon, Sosyal Medya: Dijital Meyhane ve Konsomatris Algoritmalar)