Ekrembot’un Gölgesinde: Geçiş Krizindeki Gençlik, Sermaye Boykotları ve Yeni Bir Bilincin İnşası

⚠️⏳🚪 GEÇİŞ KRİZİ ⚠️⏳🚪

Rapor: Yapay Zekâ ve Türkiye ile Avusturya’da Z Kuşağının İnisiyasyon Krizi: Žižekçi-Freudyen Bir Analiz

Son Ekrem İmamoğlu protestoları, Türkiye’nin genç kuşağının içinde bulunduğu derin ekonomik ve toplumsal krizleri gözler önüne serdi. Gençlerin polis şiddetine maruz kalmaları, yaşadıkları travmalar ve kitlesel tutuklamalar yalnızca adli olaylar olarak görülmemeli; bunlar, genç neslin ekonomik ve sosyal rollerini üstlenebilme girişiminin dramatik biçimde engellendiği bir dönemde ortaya çıkmış sonuçlardır.

Fakat bu krizi geleneksel Marksist kavramlarla, örneğin “işçi sınıfı bilinci” üzerinden anlamaya çalışmak yeterli değildir. Gençlerin mücadele alanı artık sadece üretim süreçlerindeki sömürüyle sınırlı kalmamaktadır. Raporun da vurguladığı gibi, yapay zekânın ekonomik yapıları derinden dönüştürmesi sonucu, özellikle gençlerin emek piyasalarına giriş yolları ve kimlik inşası süreçleri çökmüştür. Eskiden ilk gençlik yıllarında edinilen deneyim ve kimlik inşası alanları artık makinelerin istilası altındadır ve gençler geleneksel çalışma hayatına girememenin psikolojik yükünü taşımaktadır.

Yeni Bir Bilinç Modeli: Geçiş Krizi Bilinci

Bu durumda gençlere sunulması gereken bilinç türü artık eski usul sınıf bilinci değildir. Yeni dönemin ihtiyacı, gençlere “geçiş krizi bilinci” olarak adlandırılabilecek yeni bir perspektif kazandırmaktır. Bu bilinç, gençlerin yaşadığı sorunun kişisel başarısızlıklarından değil, tamamen yapısal bir krizden kaynaklandığını anlamalarını sağlayacaktır. Gençlere bu süreçte yapay zekânın ve kapitalizmin güncel formunun neden olduğu ekonomik izolasyon, psikolojik tükenmişlik, motivasyon kaybı ve geleceksizlik duygularının kökenlerini açıkça anlatmalıyız.

Geçiş krizi bilinci, sorunu kişiselleştirmeden, yani gençlerin “yeterince mücadele etmiyor” ya da “yeterince başarılı değil” gibi neoliberal tuzaklara düşmelerini engelleyerek yapısal düzeyde tanımlama kapasitesi verir. Böylece gençler sorunun kendilerinde olmadığını net şekilde kavrayarak kolektif ve yapıcı bir siyasi katılım formuna yönelirler.

Evrensel Temel Gelir: Boykotları Sermayenin Her Kanadına Yaymak

Boykot hareketleri, İmamoğlu olaylarında genellikle hükümete yakın (“yandaş”) şirketleri hedef aldı. Bu tür eylemler sembolik anlam taşımakla birlikte, siyasi mücadelenin gerçek alanını daraltmaktadır. Oysa gençlerin geçiş krizi bilincini doğru şekilde kazanabilmesi için, sorunun tüm sermaye ilişkilerinde kök saldığı anlatılmalıdır.

Evrensel Temel Gelir (ETG) talebi burada kritik bir öneme sahiptir. ETG, doğrudan doğruya gençlerin bugün yaşadığı ekonomik izolasyonun ve belirsizliğin giderilmesi için güçlü bir çözüm önerisidir. Gençlerin protestolarının daha geniş bir ekonomik dönüşüm hedefine bağlanması, sermayenin yalnızca bir kanadını değil bütününü kapsayan bir mücadeleye dönüştürülmesini sağlayacaktır. ETG talebi, ekonomik adaleti ve sosyal güvenliği kapitalizmin insafından bağımsız bir temel hak olarak tanımlayarak, gençlerin taleplerini çok daha güçlü ve evrensel kılar.

Grupçu Siyasetin ve Tezahüratçılığın Çıkmazı

Ekrem İmamoğlu protestolarında CHP’nin etrafında solcu parti bayraklarıyla miting yapılması, aslında siyasi körlük ve grupçuluğun göstergesidir. Böyle bir yaklaşım, gençlerin taleplerini partizan bir alana hapsederek eylemin devrimci niteliğini yok etmektedir. Özgür Özel’in mitingde sergilediği “performans”a yapılan vurgular ise çok daha tehlikelidir. Bu tür söylemler, gençlere özgürlüğün ancak “özel performans” ile kazanılabileceği gibi sahte ve neoliberal bir mesaj vermektedir. Oysa gerçek özgürlük, bireylerin kahramanlaştırılması ya da kişisel başarı hikâyeleri üzerine değil, kolektif sosyal dönüşüm üzerine kurulmalıdır.

Burada medyanın “Kahraman gençlerimiz” ya da “yazık oldu gençlerimize” gibi klişeleri de eleştirilmelidir. Gençleri bir yandan kahramanlaştırıp diğer yandan mağdurlaştıran bu dil, onların gerçek sorunlarını perdelemekte, onları çocuklaştırmakta ve asıl mesele olan sistematik krizi görünmez kılmaktadır.

Gençlik ve Çocukluk: Açık ve Dürüst Bir Tartışma

Öncelikle gençleri “çocuk” statüsüne iten toplumsal gerçeklik açıkça ifade edilmelidir. Raporun altını çizdiği üzere, gençlerin büyük bölümü ekonomik ve sosyal anlamda bağımsız bir yetişkin kimliğine geçememekte, uzun süre aileye bağımlı ve güvencesiz yaşamak zorunda kalmaktadır. Böylece gençler “çocuk” statüsünde kalmakta, toplumun üretken üyeleri olarak inisiyasyon süreçleri engellenmektedir. Bu “inisiyasyon krizi” net biçimde ifade edilmeli ve gençlerin öncelikli talebinin ekonomik ve psikolojik bağımsızlık olması gerektiği vurgulanmalıdır.

Bu bağlamda, “geçiş krizi bilinci”nin gençlere sağlayacağı fayda, gençlerin bu gerçekliği kabullenerek sorunu değiştirebilme gücünü kazanmasıdır. ETG, tam da bu noktada gençlerin ekonomik bağımsızlığını sağlayarak, onları toplumsal çocukluktan yetişkinliğe taşıyacak kritik bir araçtır.

Sonuç: Geleceğe Dönük Bir Mücadele Perspektifi

İmamoğlu protestolarında açığa çıkan gençlik enerjisi, doğru siyasi bilinçlendirme ve net taleplerle birleştiğinde devrimci dönüşümün itici gücü olabilir. Bu dönüşüm ancak gençlerin yaşadığı gerçek sorunlara odaklanarak, onların inisiyasyon krizini ve ekonomik izolasyonlarını aşmaya yönelik somut çözümler üretildiğinde gerçekleşecektir.

Gençlerin talepleri, sınırlı ve partizan hedeflerden arındırılmalı, Evrensel Temel Gelir gibi kapsayıcı taleplerle bütün sermaye yapısını sorgulayacak boyuta taşınmalıdır. Ancak o zaman, gençlerin içinde bulunduğu kriz aşılabilir ve Türkiye’de toplumun genel yapısında anlamlı bir dönüşüm mümkün olabilir. Bu, sadece Türkiye değil, tüm dünya gençliğinin içinde bulunduğu benzer krizlere ilham verecek evrensel bir mücadele hattı oluşturacaktır.

Sonsöz: Ekrembot ve Geleceğin Siyaseti Üzerine

Maltepe mitinginde sahneye çıkan “Ekrembot” — yapay zeka destekli, Ekrem İmamoğlu’nun ses ve üslubunu taklit eden dijital konuşma — yalnızca teknik bir yenilik değil, toplumsal hafızada çarpıcı bir kırılma anıdır. Liderin fiziken olmadığı bir meydanda, sesinin ve suretinin algoritmik olarak yeniden üretilmesi, siyasetin sembolik yapısıyla ilgili temel bir soruyu gündeme getirir: Lider gerçekten kimdir? Ve halk, neyi dinlemektedir?

Bir yanda, bu tür bir yapay zeka kullanımı, baskı koşulları altında iletişim kanallarını koruma çabası olarak okunabilir. Diğer yandan ise, gençliğin karşı karşıya olduğu temsil boşluğunun — gerçek liderlerin ulaşamadığı yerlere “dijital hayaletlerinin” yerleştirilmesiyle — daha da derinleştiğini işaret eder.

Ekrembot, ne bir kurtarıcıdır ne de bir felaket. O, yalnızca çağımızın teknik imkanlarıyla, siyasetin sembolik boşluklarını doldurmaya çalışan bir geçici çözümdür. Bu yüzden, onu ne büyütmek ne de küçümsemek gerekir. Asıl mesele, bu tür teknolojik araçların ne tür bir siyasal tahayyülün hizmetinde kullanıldığıdır.

Gençlik hareketi, sesini yalnızca bir algoritmanın yankısıyla değil, kendi gerçek kolektif öznelliğiyle ortaya koymak zorundadır. Yapay zekâ, bir mitingde ses verebilir — ama irade veremez. Bu irade, ancak geçiş krizinin bilincine varmış bir kuşakla mümkündür. Ve bu kuşak, kendi dilini bulduğunda, gerçek siyasetin zemini de yeniden kurulacaktır.