İmkansız toplantı

🌀⚔️💫 IPA/FLŽ 🌀⚔️💫

International Psychoanalysis Association / Freudian-Lacanian-Žižekian
IPA/FLŽ — Yeni Bir Psikanalitik Cephe

Viyana’da yağmurlu bir akşam ve Freud Müzesi’nin konferans salonu, akademisyenler, öğrenciler ve sadece meraklı olanlarla dolup taşmış, hava eski kitapların ağır misk kokusu ve beklentiyle yoğunlaşmış. Orijinal analiz divanı, duvarın yanında, koruyucu bir örtüyle örtülmüş—kalıntılar arasında bir kalıntı. Odanın önündeki masada iki IPA/FLŽ militanı oturuyor. Bunlardan biri, gri sakallı, sert bakışlı, eski bir Klein’cı iken kopuş teorisyeni olmuş ve bu şöhreti onu önceden tanımlayan IBF. Yanında ise, keskin bakışlı, ütülü mavi takım elbiseli, sesi net ve ilkeler gereği seansları erken bitiren birinin kesikli temposuna sahip Fİ var. Aralarında, bu akşamki oturuma musallat olmuş üç yüzü—Freud, Lacan ve Žižek’i—gösteren cesur kırmızı bir afiş asılı. Kalabalık yerleşirken, projektörün ışığı salona yayılıyor ve şu slogana aydınlık veriyor: “Aslan yalnızca bir kez sıçrar—ama o tek sıçrayış dünyayı değiştirebilir!”

Fİ mikrofona dokunur. Salon sessizleşir. “Yoldaşlar, bu toplantının, gerçekte, vuku bulamayacağını—diyalektik biçimde, adım adım—kanıtlamak için toplandık.”

IBF konuşmaya başlarken sessizlik yoğundur. “Freud’un evinde oturuyoruz, ki bu ev mirasa tahnitlenmiş durumda. Bir müze dürtüyü tutuklar; teoriyi teşhir nesnesine çevirir. İçeri adım attığınız anda arzu, küratöryel etiketle kemikleşir. O halde, yaşayan bir tartışma bir mozolede nasıl nefes alabilir?” Eserlere, cam vitrinlere, bilgilendirme panolarına işaret eder. “Burada konuşmak,” diye devam eder Fİ, “bastırılmış olanın içinden konuşmaktır. Biz, hediyelik eşya dükkânında gezinen semptomuz.” Dinleyiciler gergin şekilde güler. Diyalektik sıkılaşır: Her türlü toplanma bir saygı duruşu olarak mümkündür, fakat saygı duruşu bizzat mumyalar. Sonuç, baştan imkânsız bir ölü toplantıdır.

Gece ilerler ve şimdi Fİ zamandan söz eder: “Freud, adı hak eden bir analiz, takvimdeki iki saatlik bir dilimden sonra değil, kopuş anında sona erer diye uyarır. Müzenin programı doksan dakikamız olduğunu söylüyor; ama bilinçdışı hiçbir zaman çizelgesine uymaz. Kopuş bir kez gerçekleşince, kalan sürenin tamamı ölü havadır.” IBF eğilir, sesi ciddi: “Eğer aslan yalnızca bir kez sıçrarsa, o sıçrayış ilk misafir yerini aldığı anda zaten gerçekleşmiş olur. O sıçrayıştan sonra söylenen her şey, déjà-vu’dur, tekrar zorlantısına mahkûmdur.” Dinleyiciler rahatsızca kıpırdanır, sanki zamansal bir tuzağa yakalandıklarının farkındalar—gerçek toplantı belki de zaten bitmiş ya da hiç başlamamış olabilir.

Aniden bir katılımcı elini kaldırır. IBF, neredeyse sabırsızca, elini indirtir. “Müdahaleniz imkânsızlığı kanıtlıyor: sahici bir analitik ifade, mutlaka yaralamalıdır. Oysa halka açık soru-cevap yarayı nazik bir sohbete evcilleştirir. Bir soru ‘alındığı’ anda, onun yıkıcı çekirdeği etkisizleşir.” Fİ başını sallar. “Gerçek yorum bir coupure—bir kesiktir; konferans protokolü ise yara bandı. O yüzden, söylediğimiz her kelime, hakikatinin koşulunu ortadan kaldırır.” Salon bir toplantıdan çok, kendi imkânsızlığının bir icrası halini alır.

Kurumsal paradoks, bir neşter gibi keskin biçimde gelir. Fİ rozetini kaldırır: “Uluslararası Psikanaliz Birliği’nin resmi rozetini taşıyoruz ama aynı anda onun bürokratik ebediyetini de bir sahtelik olarak ilan ediyoruz. Kendi kimliğimiz bizi yalanlar.” IBF ekler, “Yoklama kâğıdını imzalamak bile Gerçek’e ihanettir. Aidiyetimiz, konuşmak için dayanak aldığımız ama aynı zamanda konuşmayı hükümsüz kılan engeldir.” Bir çeşit gülüşme olur ama huzursuzdur, çünkü oradaki herkes işin içindedir.

Sonunda, IBF ve Fİ birlikte ayağa kalkar. Fİ, masanın başındaki boş sandalyeyi işaret eder—bu sandalye sembolik olarak Freud’un yokluğuna ayrılmıştır. “Gerçek—Freud’un ortaya çıkardığı travmatik çekirdek—bizzat asla ortaya çıkmaz. Israr eder, direnir ve geri çekilir. Gerçek’le bir ‘toplantı’ yapısal olarak engellenmiştir. O halde, bu oturumu açmak, bir rüya için randevu ayarlamaya benzer.” IBF’in son sözleri diyalektiği mühürler: “Çelişkinin beş düğümüyle, toplantımızın kendi imkân koşulları altında çöktüğünü gösterdik. Sonuç olarak, yoldaşlar, mantıklı tek karar şudur: bu toplantı başlamadan sona ermiştir.”

Tokmağı vurur. Dinleyiciler, şok içinde otururken, nasıl olduysa—gerçekte yaşanmadığı kanıtlanmış bir olayı alkışlarlar.

Gece çözülür. İnsanlar çıkarken, müze görevlisi çıkıştaki küçük masada duran ziyaretçi defterine göz gezdirir. Bu geceye ayrılmış sayfa hâlâ boştur. Toplantı hiçbir iz bırakmaz—yalnızca imkânsız bir sıçrayışın yankısı kalır.