M’error Face: Vingt Scènes vs. École Normalsupérieure (Ekol Normalsüper): Yabancılaştırmak için Aşırı-Özdeşleş!

🌀⚔️💫 IPA/FLŽ 🌀⚔️💫

Yansıtıcı yüzeyde başla. Lacan’ın standart anlatısında bir zamanlar bebeğe coşkulu bir siluet veren ayna, bugün bir çağdaş bozunumlar galerisine doğru işleyen bir dizinin başlangıç noktasıdır: özdeşleşmenin klasik şablonu olarak Mirror Phase, ardından aynanın bizzat hız ve duruşu yönetmeye başladığı Mirror Faze, sonra bozunumun yalnızca camda değil bende bulunduğu M’error Faze, ardından bozunumun bir eşiği aştığı ve temel çizgiyi Normalhyper olarak adlandırdığı M’error Phase ve nihayet tek dürüst eylemin duyumu yordamla bağlayarak hatayla yüzleşmek olduğu M’error Face. Yol haritası, tezgâhta zaten açılmış bir seride çizilidir: algıyı detune eden ve yargıyı geride bırakan sanayileştirilmiş ayna (🔗), yasal ipuçlarını sollayan somut tuzaklar ve ritimlere çevrilen çeviri (🔗), hiperin artık norm olduğunun—Normalhyper—kabulü ve gerçeklik testinin restorasyon fantazileriyle değil bu zemin üzerinde yeniden kurulması (🔗), ve istem-zinciri ile düzenleme-izinin kulis notu değil eserin parçası olarak görünür kılınmasıyla imgelerin yeniden dizisine döndürülmesi zanaati (🔗). Art arda gelen bu beş başlık, tutumun eyleme çevrilmesini işaretler: cezbeden aynadan buyuran aynaya, sahip çıktığım hatadan geçtiğim eşiğe ve bakışımı kaçırmadığım yüz’e.

Şimdi tek bir kesit ile oda değiştir. Amfitiyatro Paris, 1969–70 ve Lacan, XVII. Seminer’inde Üniversite söylemini sahneliyor. Salon dolu, kara tahta harflerle meşgul ve espriler formüller kadar hızlı dolaşıyor. Ayna-evresine klasik taslağını önceki yıllarda zaten vermişti ama şimdi kurumların bilgiyi ve hazları sanki hakikatin tarafsız taşıyıcılarıymış gibi nasıl dağıttığını kesip biçiyor. 1968’in ardından kurulan deneysel Vincennes kampüsüne gözünü çevirmeden önce yıllarını geçirdiği École Normale Supérieure’den yeni çıkmış durumda; tam da o okul hakkında ekşi bir kelime oyununu sızdırırken—sıklıkla ENS’nin “la haine-esse” (varlıktan nefret) yankısıyla anlatıldığı gibi, skolastik alışkanlıkların pürüzsüz çizgiler altında saklayabildiği varoluş tiksintisine bir yüz buruşturma—bu kez Vincennes’in hecelerini “vingt scènes”e, yirmi sahneye çeviriyor: üniversitenin duyumsalı tertipli epizotlar halinde sahnelemeyi ve az önce bizzat büyüttüğünü ehlileştirdiği için kendini tebrik etmeyi ne kadar sevdiğine bir not. O yılların birincil metni erişilebilir (🔗), ENS halesi tanıklıklarda belgelidir (🔗) ve Vincennes deneyi kuruluşundan art sürelerine kamusal bir tarihe sahiptir (🔗). Kelime oyunu programa dönüşür: medyanın önce şişirip sonra akademik nesirle akladığı hipernormal duyumsallığın yirmi sahnesi, hiponormal sözde kınamanın yirmi sahnesiyle iki kat yapılır; hype ile hypo’nun her iki darbesi de sonuçlardan kaçınırken kendini haklı hissettiren bir sahte-haz kipini kurar.

“Vingt scènes” zincirini gerçek zamanlı ve sırayla say; havada sallanan duygular değil, el değen ve tarihlenebilir sahnelerle. 1. Fransa, Mayıs 1968 ile başla: işgaller ve grevler kenti bir doğaçlama tiyatrosuna çevirir ve kameralar coşkuyu barikatları aşan imgeler haline gelene dek sokağa geri besler; üniversitenin hiponormal yanıtı, isyanı “gündelik hayat” üzerine kalıcı bir seminer ve ateşi öğretirken serinleten titiz bir arşiv olarak küratörleştirmektir (🔗, 🔗). 2. 1969–71, bizzat Vincennes: sayfaya ve güne göre özgürleşmenin ya da yozlaşmanın işaret-dizgesine dönüşen bir fakülte ve kampüs; hiponormal karşı hamle yönetişimdir: yeni bölümler, yeni değerlendirme rejimleri, yeni takvimler ve skandalı rutine emen bir başarı (🔗). 3. 1971’in Stanford Hapishane Deneyi: gazetelerin ve ders kitaplarının vahiy gibi tekrarladığı, ta ki sonraki habercilik ve yöntem denetimleri yönlendirici elin ağırlığını gösterene dek; hiponormal yanıt etik atölyesi ve süreç-mazeretidir; seyir devrelerini dokunulmadan bırakır (🔗, 🔗). 4. 1980’lerin Satanik Panik’i: McMartin ve benzerleri karanlık ritüeller olarak filme alınır ama mahkemede kanıtlanmaz; hiponormal düzeltme, bir sonraki hata döngüsünü hem adlandıran hem standardize eden düzgün bir kutu olarak “moral panic” sosyolojik kategorisidir (🔗, 🔗). 5. 1991 Körfez Savaşı: kameralar otel odalarına kurulur ve geceyi yeşil bir parıltı yıkar; hiponormal yanıt “CNN effect” ve gerçek zamanlı savaş yayıncılığına şablon sağlayan on yıllık medya kuramı özetleridir (🔗, 🔗). 6. 1996 Sokal Vakası: jargonu delmek için tasarlanmış bir oyunken yayımlanmakla her taraf için birinci sınıf kariyer nesnesine dönüşür; hiponormal karşılık, üslubu ayarlayan ama oyunu zafer kılan prestij ekonomisini muhafaza eden yöntem vaazları ve hakemlik reformlarıdır (🔗, 🔗). 7. 1998 Lewinsky skandalı: gece şovlarının ritimleri ve gündüz oturumları dış haberleri yutar ve aile yemeklerini programlar; hiponormal yanıt, hikâyeyi vaka çalışmalarına yücelten “kamusal/özel” sempozyumudur; seyirciyi biraz temizler ama aynı ölçüde bağlı bırakır (🔗). 8. 2014–15 Gamergate: taciz, karşı-seferberlik ve platform mekaniği, hedefleri ezerken kitleyi büyüten bir gösteride düğümlenir; hiponormal yanıt, imkânları haritalayan ama herkesi gösteriyi finanse eden aynı kaldıraçlara geri gönderen konferans panelidir (🔗, 🔗). 9. 2016 ABD seçim döngüsü: bir adayın besleme mantığına ustalığı, onu sevmediğini iddia eden ağlarda dahi günün gündemini yazar; hiponormal yanıt, sapmaya ödül veren dönüşümleri değiştirmeden tuzağı ustaca adlandıran yanlış denge ve gündem ele geçirme raporları saçılmasıdır (🔗, 🔗). 10. 2022–25: jeneratif AI’ın sınıflara ve ofislere ani difüzyonu; paniğin ve mucize manşetlerinin ölçülü değerlendirmenin yerini bir gecede alması; hiponormal yanıt, topyekûn tespitin güvenilmez olduğunu ve değerlendirmenin yazarlığı yerinde görünür kılacak şekilde yeniden tasarlanması gerektiğini kabul eden resmî raporlarla yasaklar ve “responsible-use” yönergeleri arasında salınır (🔗, 🔗).

Yirmi sahne sayıldı—on hipernormal skandal ve onların on hiponormal sözde kınaması—ve artık yüzü kızarmayan bilgi isteyen bir okulda yer hakkı olan tek işleve dön. Okulun adı bir tebessümü hak eder: École Normale Supérieure, kalabalığı ve tebeşiri ağırlayan tarihî binadır; École Normalsupérieure (Ekol Normalsüper) ise yalnızca bir eylem olarak var olan laboratuvardır ve o eylem Normalhyper gerçeklik testidir. Müfredatta başka hiçbir şey yok. Normalhyper gerçeklik testinin her defasında birlikte çalınması gereken ve asla ton ya da duaya ikame edilemeyecek iki enstrümanı vardır: Brechtyen yabancılaştırma ve Žižekçi aşırı-özdeşleşme. Yabancılaştırma bir duygu durumu değil, bir sahnelemedir; aygıtı bizzat sahnenin içinde görünür kılar. Görüntü menşeini taşır; klip takvimini açıklar; politika eşiklerini basar; değerlendirme sınırlarını ifşa eder; izleyici etkiyi üreten iskelenin görülebildiği yerden bakar. Aşırı-özdeşleşme parodi değil, tek, kasıtlı bir tüketimdir; buyruğa saçmalık sınırına kadar itaat eder ki gizli eklenti işitilebilir olsun ve beslediği dönüşüm kaldırılabilsin, kısılsın ya da vergilendirilsin. Birlikte École Normalsupérieure’ün tüm teçhizatını oluştururlar. Kampüsün çimleri yok, yalnızca büyük defterleri var: her analiz, değişmiş bir kural, tahsis, eşik ya da tempo bırakmalıdır; bırakmıyorsa, kayıttan düşülür, hypocritique olarak “güzel ruhlar” müzesine gönderilir.

Vingt scènes, yöntemle tersyüz

Yöntemi sahnelerin üzerine yeniden katla ve sözde kınamaların, kendi iştahlarını ifşa edecek kadar yüksek sesle konuşmasına izin ver. Hiponormal ses son haddine itildiğinde, daha önceki hipernormal skandal, kendi geriye dönük destek eşyası olarak görünür; iki perdeden oluşan ve aslında hep tek bir oyun olan, kendiyle zevklenen aptalca bir Verneinung. Üniversite tonu, kendisiyle aşırı özdeşleşene dek sıraya dizilişi izle; duyumsal olan, sanki yalnızca kostüm değiştiriyormuş gibi görünür.

(1) Mayıs ’68’de başla ve fazlalığı kataloğa dökerek tedavi ettiğini iddia eden düzgün mektep dili benimse. Her barikatı vakaya çevirip coşkuyu “gündelik hayat” modüllerine organize edersek, kükreme müzenin akustiği olarak açığa çıkar. Bizim abartılı küratöryel susuşumuzun altında, isyanın ışıltısı karşı çıktığımızı iddia ettiğimiz galeri aydınlatması gibi okunur. (2) Vincennes’e geç ve deneyin idari olarak güvenli hale getirilmesi gerektiğini abartılı bir ihtiyatla telkin et. Hiponormal ses vecd için bir takvim ve kopuş için bir risk değerlendirmesi yazdığında, kampüsün skandalı evrak işlerimizin yumuşak lansmanı olarak görünür. “Vahşi” olan, protokolümüzün replik çalışmasıydı.

(3) Stanford Hapishane Deneyi’ne dön ve etik kolokyumu, ayine dönüşecek kadar şişir. “Yöntemi ciddiye alıyoruz” diye bu denli törenle itiraf eder, feragat eder ve sertifikalandırırsak, şok-tiyatrosu, nedametimize kutsayacak bir şey veren bir sakrament gibi görünür. Veri-dehşeti, ayin için ihtiyaç duyduğumuz sunuydu. (4) Satanik Panik’e gir ve ders kitabı sükûnetiyle bunun “moral panic” kategorisine ait olduğunu ilan et. Etiketi parlatacak kadar seversek, televizyondaki şeytanlar öğretim yardımcımıza büzüşür. Şeytanlar, diyagramın ilk eskiziydi.

(5) Körfez Savaşı’nın yeşil gecesine kilitlen ve “medya etkileri” dersini öyle bir otoriteyle vaaz et ki savaş alanı bir seminer odasına dönüşsün. Eşzamanlılığın gösterisi, ağırbaşlı tipolojimizden süzüldüğünde, ders izlencesi için sipariş verdiğimiz ses-görüntü donanımı gibi okunur. Canlı yayın, dersimizin projektörünün ısınma anıydı. (6) Sokal Vakası’na dön ve ev idaresi sesini abart: yeni yönergeler, yeni rubrikler, jargon kaçınma yeminleri; bu noktada mizansen, işe alım ilanımıza benzer. Mizahî iğne, sivil kıyafetli broşürümüzdü.

(7) Lewinsky skandalı üzerinde oyalan ve “kamusal/özel” hakkında o kadar çok sempozyum topla ki pembe dizi, panelimiz için yazılmış gibi görünsün. Nefes nefese yayın, aşırı-mülayim çözümlememizin altında, gizlice tenure dosyalarımız için ihtiyaç duyduğumuz örneklere pıhtılaşır. Gece şovu monoloğu, ana sunumun açılış esprisiydi. (8) Gamergate’e ilerle ve “platform affordances” atölyesini o kadar ısrarla pazarlayıp kur ki taciz fırtınaları, hibe dilimize önceden formatlanmış gibi görünsün. İnsani tahribat, pasta grafiğinin renk paletine dönüşür; öfke, sabırsızlıkla gözler önüne sermek istediğimiz bir ısı haritası olur.

(9) 2016 kampanyasını otopsi lambalarımızın altına yerleştir ve “çıkarılan dersler” türünü o kadar fazla üret ki adayın feed ustalığı, sanki bizim sipariş ettiğimiz bir laboratuvar uyarıcısı gibi okunsun. Gündem, rubriğimizin pilot programıydı; skandal, tasarlandığı gibi davranan değerlendirme aracımız. (10) jeneratif-AI dalgasında bitir ve “responsible use” tonunu o denli yükselt ki yasaklar, politikalar ve tespit-tiyatrosu, sezonlarını yenilemek için mucizelere ve paniklere ihtiyaç duyan bir ahlâk oyunu kursun. Kopya alarmı ve harika başlık, yönetişimle aşırı özdeşleşmemizin altında, bir sonraki politika lansmanımızın aksesuarları olarak açığa çıkar.

Her geçitte yabancılaştırma, sözde kınamanın, fail olduğunu itiraf edene kadar aşırı-performans göstermesiyle gerçekleşir: müze susuşu, isyanın yankısını imal eder; yöneticinin ihtiyatı, kampüs skandalını storyboard’lar; etik ayini, laboratuvar tiyatrosunu takdis eder; sosyolojik etiket, paniğin şeklini en baştan kurar; medya-etkileri katekizmi, savaşın parıltısını yakar; stil kılavuzu, oyunu oltalar; sempozyum, cinsel skandalı sahneler; affordance haritası, öfkeyi çiftlik üretimine çevirir; postmortem, kampanyayı kalıplar; responsible-use ayini, AI gösterisini role dağıtır. Para avuçta döner ve iki yüzünde de aynı cümle okunur—“Çok iyi biliyorum… yine de…”—kendi ürettiğini kınamaktan haz alan, kendiyle zevklenen bir Verneinung. Normalhyper gerçeklik testi—yabancılaştır ve aşırı-özdeşleş, ve başka hiçbir şey değil—seyirciye sahnenin içindeki aygıtı gösterir ve susuşun içindeki buyruğu işittirir; böylece skandal diye geçenle itidal diye geçen, nihayet tek bir makine olarak birbirini tanır.