Eşik, Mark ve Elem: Cem Karacalı Almanya Belgeselinde Cartel’in İsyankar Entegrasyonu Nasıl Havaya Karıştı

👻🪸🐈‍⬛ Phantomoperand 👻🪸🐈‍⬛
🍂🏚️🪪 Haymatlos 🍂🏚️🪪

90’lar Almanya’sında Cartel’in “Türk” Kavramı ve “Kan Kardeşler” Parçasının Derin Anlamları

Aşk, Mark ve Ölüm, Türkiye’den Almanya’ya uzanan göçün müzik tarihini işçi yurtlarından düğün salonlarına, kaset dükkânlarından gazinolara, gurbet türkülerinden protest rock’a ve hip-hop’a taşıyan güçlü bir arşiv filmi. Türkiye kökenli insanların Almanya’ya yalnızca emek götürmediğini; ses, eğlence, piyasa, dayanışma ve siyasal ifade biçimleri de kurduğunu gösteriyor. Bu geniş tarih Cem Karaca’ya ulaştığında yavaşlıyor, ayrıntılanıyor ve dramatik bir bütünlüğe kavuşuyor. Cartel’e ulaştığında hızlanıyor. Almanya’da yetişmiş ikinci kuşağın kendi isyan dilini bulduğu ve bu dili Türkiye’ye ihraç ettiği büyük kırılma, filmin son bölümündeki kısa bir coşkuya dönüşüyor.

Cem Karaca ile Cartel arasındaki süre farkı, iki sanatçıya duyulan ilginin ötesinde iki ayrı entegrasyon anlayışını açığa çıkarıyor. Karaca’nın Willkommen nakaratı, Almanya’nın göçmene yönelttiği karşılama sözünü ironik bir kapı tabelasına dönüştürür. Göçmen içeri çağrılmıştır; kabulün koşullarını hâlâ ev sahibi belirler. Karaca bu eşiğin üzerinde Almanca konuşur, Alman dinleyiciye seslenir ve misafir işçinin insanlığını görünür kılar. Cartel kuşağı aynı kapının önünde beklemez. O kuşak Almanya’nın okullarında, mahallelerinde, gençlik merkezlerinde ve ırkçı çatışmalarında yetişmiştir. Türkçe rap’le bağırdığı anda entegrasyon fiilen tamamlanmıştır: Göçmen artık Almanya’ya dışarıdan seslenen kişi değil, Almanya’nın iç çelişkisini kendi diliyle ifade eden yerleşik öznedir.

Belgeselin temel kör noktası burada ortaya çıkıyor. Willkommen, göçmenin içeri alınmasını tartışır; Cartel, içeridekilerin artık kendi ses düzenini kurduğunu ilan eder. Karaca’nın Almanca protestosu tanınma talebini muhatabın diline taşır. Cartel’in Türkçe isyanı, tanınma bekleme devrini kapatır. Film ilk hareketi ayrıntılı bir sanatçı portresine dönüştürürken ikinci hareketi hızla tarihsel finale bağlar. Böylece isyanın tercüme edilebilir biçimi görünürlük kazanır; isyanın Almanya’da doğmuş, kolektif ve denetlenmesi güç biçimi havaya karışır.

Bu ağırlık dağılımını filmin nostaljist arabesk üstbeni belirliyor. İşçinin sazla anlattığı gurbet, düğün müzisyeninin teri, gazino sahnesinin ihtişamı, kaset koleksiyoncusunun tutkusu ve memlekete dönüş hayali geniş bir sevgi alanına yerleşiyor. Cartel ise geçmişi koruyan bir hafıza nesnesi gibi davranmıyor. Aile evlerinde dinlenen arabesk ve halk müziği kayıtlarını kesiyor, sample’a çeviriyor, ritme bağlıyor ve yeni bir siyasal yetkiyle geri sunuyor. Baba kuşağının elemi oğul kuşağının kamusal gücüne dönüşüyor.

Filmin yarısının Cartel’e ayrılması gerekirdi. Bu bir hayranlık ölçüsünden çok anlatının tarihsel mantığıyla ilgili. İlk yarı göçmen toplumunun kendi müzik ekonomisini nasıl kurduğunu gösterebilirdi. İkinci yarı, bu ekonominin Cartel’le yön değiştirerek Türkiye’nin müzik geleceğine nasıl müdahale ettiğini anlatabilirdi. Mevcut kurgu portalı açıyor; portalın içinden geçen büyük dönüşümü birkaç görüntüyle uğurluyor.

Arşivin Kurduğu Almanya

Filmin en büyük başarısı, uzun süre ana akım tarihin dışında kalmış müzisyenleri ve mekânları yeniden görünür kılmasıdır. 1961 işgücü anlaşmasının ardından Almanya’ya gelen insanlar fabrikalarda çalışırken işçi yurtlarında kendi müzik ortamlarını kurdu. Bağlama, memleket hatırasını taşıdığı kadar vardiya düzenini, ustabaşını, bürokrasiyi, yalnızlığı ve para baskısını anlatan bir haber aracına dönüştü. Âşık Metin Türköz gibi isimler göçmen hayatını doğrudan gündelik ayrıntılarıyla kaydetti. Yüksel Özkasap’ın gurbet şarkıları, ayrılığın toplu hafızasını oluşturdu. Derdiyoklar’ın elektro bağlaması düğün kültürünü modern cihazlarla buluşturdu.

1970’lerde aile birleşimiyle birlikte geçici işçilik kalıcı yerleşime dönüştü. İşçi yurdunun yanına ev, bakkal, kasap, restoran, düğün salonu, gazino ve kasetçi eklendi. Müzik topluluğun süsü olmaktan çıkarak kurumlarından biri hâline geldi. Düğün müzisyenleri farklı bölgelerden gelen insanların repertuvarlarını aynı gecede bir araya getiriyor, Almanya’da bulunan orglar ve elektronik cihazlar geleneksel ezgilerin sesini değiştiriyordu. Film bu kültürü egzotik bir kenar hayatı olarak sunmak yerine kendi piyasası, yıldızları ve dolaşım kanalları bulunan toplumsal bir yapı olarak kaydediyor.

Cem Kaya’nın araştırmasının Songs of Gastarbeiter derlemesiyle açılması, filmin tarihsel yönünü de belirliyor. Yönetmen birinci kuşağın unutulmuş kayıtlarını, özel kasetlerini ve televizyon görüntülerini yıllar süren bir çalışma sonunda bir araya getirdiğini anlatıyor (🔗). Bu arkeolojik heyecan filmin duygusal merkezini geçmişe yerleştiriyor. Kaybolmuş isimler yeniden bulunuyor, kapanmış mekânlar canlanıyor ve göçmen toplumu kendisine ait bir kültür tarihine kavuşuyor.

‘Oranın Orhan Gencebayı’ ve ‘oranın Zeki Müreni’ vurguları bu arşivin hem gücünü hem sınırını gösteriyor. Mustafa Çetinol’un Berlin’in Orhan Gencebayı, Hatay Engin’in Berlin’in Sanat Güneşi olarak anılması, Almanya’daki Türkiye kökenli toplumun kendi yıldız sistemini yarattığını kanıtlıyor. Aynı benzetmeler kültürel merkezin Türkiye’de kaldığı bir ölçü kuruyor. Almanya’daki sanatçı, Türkiye’deki büyük bir ismin yerel karşılığı şeklinde tanınıyor.

Cem Karaca bu hiyerarşiye doğrudan Türkiye’nin büyük yıldızlarından biri olarak giriyor. Almanya dönemi, ünlü bir sanatçının sürgün, dil değiştirme ve protesto hikâyesi biçiminde düzenlenebiliyor. Televizyon kayıtları, konser görüntüleri, Die Kanaken üyelerinin tanıklıkları ve Ford greviyle kurulan montaj tek bir biyografik çizgide birleşiyor. Karaca’nın bölümü bu nedenle filmin en tamamlanmış anlatılarından birine dönüşüyor.

Cartel’in arşivi ise tek bir biyografinin çevresinde toplanmıyor. Nürnberg, Berlin ve Kiel’de gelişen ekipler, gençlik merkezleri, jam buluşmaları, küçük stüdyolar ve kısa süreli ortaklıklar aynı tarihin parçalarını oluşturuyor. King Size Terror’dan Karakan’a, Da Crime Posse’dan Cinai Şebeke’ye ve Erci E.’nin bağımsız hattına uzanan yapı, eski yıldız modelinden şehirler arası kültürel ağa geçişi temsil ediyor. Filmin arşiv mantığı tamamlanmış sanatçı portresini büyütürken dağınık kolektif yapıyı özetliyor. Arşiv malzemesinin düzeni, tarihsel önem ölçüsüne dönüşüyor.

Willkommen Eşiğinden Türkçe İsyana

Cem Karaca Almanya’ya yetişkin, deneyimli ve tanınmış bir müzisyen olarak gelir. Almanca şarkıları göçmen işçinin emeğini, yabancı sayılmasını ve ekonomik kriz dönemlerinde hedef hâline getirilmesini Alman dinleyiciye anlatır. Willkommen nakaratındaki karşılama, işçiyi ülkeye davet eden fakat eşit üyeliği sürekli erteleyen düzenin ironisini taşır. Kapı açılmıştır; içerideki yer hâlâ tartışmalıdır.

Karaca bu şartlı karşılamayı Almanca sözle tersine çevirir. Misafir işçi kendisi hakkında konuşulan nesne konumundan çıkar ve ev sahibine hitap eden özneye dönüşür. Bu siyasal tercüme, filmin göç tarihindeki önemli bir eşiği oluşturur. Göçmen ilk kez Alman kamusal alanının dilini kullanarak o alanın çelişkilerini yüzüne söyler.

Cartel kuşağı tercümenin sonrasına aittir. Üyeleri Almanya’ya sonradan gelmiş yetişkin sanatçılar değildir. Hip-hop’la mahalle gençlik merkezlerinde, okul çevrelerinde, breakdance buluşmalarında ve şehirler arası jam’lerde karşılaşırlar. Amerikan rap’inin teknikleri, aile kasetlerinden gelen Türkçe sesler ve Almanya’daki ırkçı şiddet aynı üretim ortamında birleşir. Ortaya çıkan müzik ne Türkiye’den taşınmış eski bir türün yerel kopyası ne de Amerikan hip-hop’ının basit uyarlamasıdır. Almanya’nın göçmenleşmiş şehir hayatına ait özgün bir formdur.

Entegrasyon esprisi tam burada tarihsel bir anlama kavuşur. Willkommen, göçmene ‘hoş geldin’ denmesini ister veya bu sözün ikiyüzlülüğünü açığa çıkarır. Cartel ise hoş gelme faslının kapandığı kuşağı temsil eder. Grup üyeleri zaten oradadır. Kendilerini savundukları sokak, müzik yaptıkları merkez ve çatıştıkları kurum Almanya’dadır. Türkçe söylemeleri Almanya’yla bağlarının zayıflığını değil, o bağın tercüme gerektirmeyecek kadar yerleşmiş oluşunu gösterir.

Bu anlamda Cartel’in isyanı entegrasyonun bozulması değil, entegrasyonun siyasal olgunlaşmasıdır. Bir toplumun parçası olmak, o toplumun bütün kurallarını sessizce kabul etmek anlamına gelmez. Yaşanılan ülkenin çelişkilerini kendi dili, ritmi ve estetik araçlarıyla ifade edebilmek daha derin bir üyelik biçimidir. Cartel Almanya’yı dışarıdan eleştirmez; Almanya’nın kendi içinden konuşur.

Film Karaca’nın protestosunu sanat, siyaset ve biyografi içinde büyütür. Cartel’i ise ırkçı saldırılar, mahalle gerilimi ve özsavunma ihtiyacı çevresinde hızlıca açıklar. Bu fark, Karaca’yı düşünsel sanatçı, rapçiyi sokaktaki baskıya tepki veren genç konumuna yaklaştırır. Oysa Cartel’in kolektif yapısı, prodüksiyon tercihleri, çok dilli söz düzeni, sample estetiği ve iki ülke arasında kurduğu dolaşım başlı başına düşünsel bir kültür projesidir.

Biri Çeteydi, Diğeri Müzikti

Belgeselde rap çevresi ‘biri çeteydi, diğeri müzikti’ cümlesiyle açıklanırken dönemin gerçek tehlikesi anlaşılır bir ikiliğe dönüşüyor. Bir tarafta mahalleyi fiziksel olarak koruyan gençler, diğer tarafta bu deneyimi ifade eden müzisyenler beliriyor. Mölln ve Solingen’deki kundaklamalar, dazlak saldırıları ve birleşme sonrasında yükselen ırkçı şiddet düşünüldüğünde özsavunma rap’in tarihsel koşullarından biridir.

Aynı cümle müziğin örgütleyici gücünü daraltıyor. Hip-hop çevresi şiddete verilen duygusal tepkinin ötesinde bir kamusal altyapı kuruyordu. Gençlik merkezleri cihaz, prova odası ve eğitim imkânı sağlıyor; jam’ler şehirleri birbirine bağlıyor; DJ’ler plak arşivleri oluşturuyor; dansçılar ve grafiticiler ortak bir görünürlük dili geliştiriyor; MC’ler Türkçe, Almanca ve İngilizce arasında yeni ritmik geçişler kuruyordu.

Cartel adı bu örgütlenme biçimini doğrudan ifade eder. Karakan, Erci E. ve Cinai Şebeke tek bir liderin çevresinde toplanan destek kadrosu değildir. Ayrı şehirlerde oluşmuş ekipler ortak bir proje için güçlerini birleştirir. Müzik bu noktada çetenin karşısındaki zararsız kültürel alan olmaktan çıkar; şehirler arası dayanışmanın daha geniş ve etkili biçimine dönüşür.

Rap’in özsavunma işlevi bu kültürel fazlayla beraber anlaşılmalıdır. Sokakta korunan beden, müzikle ortak hafıza kazanır. Mahalle sınırı, kayıt ve konser yoluyla başka şehirlere açılır. Tehdide verilen cevap, yeni bir dil, estetik ve pazar üretir. Cartel’in tarihsel etkisi de bu dönüşümden doğar.

Almanya’dan Türkiye’ye Açılan Portal

Göçün ilk dönemlerinde kültürel akış ağırlıkla Türkiye’den Almanya’ya ilerliyordu. Plaklar, kasetler, filmler ve turneler göçmen topluluğuna ulaşıyor; Almanya’daki yerel sanatçılar bu repertuvarı yeni hayat şartlarına uyarlıyordu. Gurbetçi müziği Almanya’da üretilse bile büyük ölçüde aynı topluluğun iç dolaşımında kalıyordu.

Cartel bu yönü tersine çevirdi. Almanya’da hazırlanmış Türkçe rap albümü Türkiye’ye gitti, televizyonlarda yoğun biçimde yayıldı ve büyük konserlere ulaştı. Albümün ilk ayında Türkiye’deki satışının Almanya’daki satışını birkaç kat aşması, kültürel merkezin yön değiştirdiğini gösteriyordu (🔗). Almanya’daki Türkiye kökenli toplum ilk kez memleketten kültür alan uzak bir çevre olarak değil, memlekete yeni bir müzik biçimi gönderen üretim merkezi olarak belirdi.

‘Oranın Orhan Gencebayı’ düzeni bu anda sona erer. Cartel’i açıklamak için Türkiye’den bir asıl örnek bulunmaz. Türkiye, Almanya’da şekillenmiş örnekle karşılaşır. Grup Türkiye’ye gurbetten dönen çocuklar gibi değil, yeni bir estetik getiren kültür ihracatçıları olarak gelir.

Cartel’in kullandığı ‘Türk’ sözcüğü iki ülkede farklı anlamlar kazanır. Almanya’da bu kelime, ırkçı saldırıların ve sürekli yabancı sayılmanın hedefi hâline getirilen göçmen gençlerin ortak adı olarak çalışır. Grubun farklı kökenlerden üyeleri bu ortaklığın soy birliğinden çok toplumsal konuma dayandığını gösterir. Kan Kardeşler’de kurulan dayanışma da aynı bağlamda, ortak tehdit karşısında oluşturulan bir mevziyi ifade eder (🔗).

Türkiye’de bu dil ulusal gurur üzerinden sahiplenildi. Alman medyası grubun Türkiye bağlantısını öne çıkararak Almanya’daki köklerini arka plana itti. Cartel iki ülkenin de hazır kimlik kalıplarına sığmadı. Almanya’da yabancı, Türkiye’de Almancı olarak işaretlenen kuşağın çift yönlü konumu, bağımsız bir diaspora kültürüne dönüştü. Almancı imgesinin zaman içindeki dönüşümü ve bu çift taraflı mesafe, daha geniş bir siyasal bağlam içinde ayrıca izlenebilir (🔗).

Portalın anlamı burada tamamlanır. Cem Karaca Türkiye’den Almanya’ya gelen büyük sestir. Cartel Almanya’dan Türkiye’ye giden büyük sestir. Karaca göçmen emeğini Alman toplumuna tercüme eder. Cartel Almanya’daki göçmen kuşağın Türkiye’yi kendisine doğru tercüme etmeye zorladığı anı temsil eder.

Cartel Yine Geldi Buraya

Cartel albümünden akıllarda kalan ‘Cartel yine geldi buraya’ cümlesi, belgeselin bütün tarihsel hareketini tek bir fiilde birleştirebilirdi. İlk kuşak çalışmak için Almanya’ya gelir. İkinci kuşak Almanya’da yeni bir ses kurar. Bu ses Türkiye’ye geri gelir ve ‘hakkınızı arayıp sormaya’ yönelir. Parça, geliş, birleşme, hak arama ve kültürel geri dönüşü aynı yapıda toplar (🔗).

Bu parçanın soundtrack içinde leitmotif hâline gelmemesi filmin en belirgin müzikal gafıdır. Açılışta kullanılması işçi göçünü çocuk kuşağının geri gelişiyle çerçevelerdi. Orta bölümlerde ritmik unsurlarının duyulması gurbet türküsü, elektro bağlama ve arabesk kasetlerini Cartel’e ilerleyen bir ses hattına bağlardı. Cartel bölümünde tam hâliyle kullanılması da portalın açılışını müzikal olarak gerçekleştirirdi.

Parçanın önemi nostaljik tanınırlığından kaynaklanmaz. ‘Yine gelmek’, göçmen kültürünün iki ülkeye de sürekli geri dönmesini anlatır. Almanya, göçmeni kalıcı toplum üyesi olarak tanımlamakta gecikir. Türkiye, Almanya’da yetişmiş kuşağı Almancı kategorisine yerleştirir. Cartel her geri gelişinde bu iki sınıflandırmayı da bozar.

Haleflerde Süren Cartel

Cartel’in tarihsel ağırlığı grubun kısa ömründen çok açtığı alanın genişliğiyle ölçülür. Sonraki kuşaklar Cartel’in estetiğini aynen tekrarlamadı; onun mümkün kıldığı farklı yolları kalıcılaştırdı.

Killa Hakan, Kreuzberg’in mahalle hafızasını ve dayanışma dilini Türkçe rap içinde uzun süre taşıdı. Almanya ile Türkiye’deki rapçiler arasında kurduğu işbirlikleri, Cartel’in şehirler arası kolektif modelini kuşaklar arası bir yapıya dönüştürdü.

Fuat Ergin, Türkçe rap’in teknik kapasitesini genişletti. Vurgu, iç kafiye ve performans alanındaki çalışmaları, Cartel’in kitlesel ilanından sonra rap’in uzun soluklu bireysel ustalık üretebileceğini gösterdi.

Nefret ve Ceza, Cartel’in Türkiye’de yarattığı ilk büyük karşılaşmayı yerel ve sürekli bir sahneye çevirdi. Ceza’nın albümleri, sahne gücü ve uluslararası işbirlikleri Türkçe rap’in geçici bir moda olarak kalmayacağını ortaya koydu.

Sagopa Kajmer, aynı alanı içe dönük anlatı, yoğun prodüksiyon ve kişisel hafıza yönünde büyüttü. Cartel’de görülen yerel sesleri sample aracılığıyla yeniden işleme pratiği, onun müziğinde daha kapalı ve düşünsel bir dünyaya dönüştü.

Eko Fresh, Türk kökenli Alman rapçinin aile hikâyesini ve aidiyet sorununu Almanca ana akımın içinden anlatabileceği bir konum kurdu. Cartel döneminde Türkçe üzerinden ilan edilen Almanyalı göçmen özne, burada Almanca kamusal söylemin merkezine yerleşti.

Haftbefehl, göçmen şehir dilini Almancanın yapısını değiştiren kültürel güce dönüştürdü. Türkçe, Kürtçe, Zazaca ve Arapça kökenli kelimelerin Almanca rap içinde doğal biçimde dolaşması, entegrasyonun dilsel yönünü tersine çevirdi. Göçmen standart dile uyum sağlamakla kalmadı; standart dil göçmen mahallesinin etkisiyle değişti.

Ezhel, Almanya–Türkiye portalını dijital çağda iki yönlü hâle getirdi. Türkiye’de gelişen rap, reggae ve trap karışımını Berlin üzerinden Avrupa dolaşımına açtı. Cartel Almanya’da üretilen Türkçe rap’i Türkiye’ye taşımıştı; Ezhel Türkiye’de oluşan yeni rap dilini Berlin’e ve diasporaya geri bağladı.

Bu seçilmiş halefler Cartel’in mirasının tek bir türe veya slogana indirgenemeyeceğini gösteriyor. Mahalle dayanışması, teknik ustalık, büyük sahne, kişisel anlatı, Almanca aidiyet tartışması, şehir dilinin dönüşümü ve ulusötesi dolaşım aynı tarihsel açılımın farklı sonuçlarıdır.

Filmin Yarısı Neden Cartel Olmalıydı?

Belgeselin ilk yarısı mevcut arşiv gücünü koruyarak işçi müziğini, kaset piyasasını, düğün kültürünü, gazinoları ve Almanca protest şarkıları anlatabilirdi. Bu bölüm göçmen toplumunun kendi kültürel altyapısını nasıl kurduğunu gösterirdi.

İkinci yarı 1980’lerin gençlik merkezleri ve hip-hop çevreleriyle açılabilirdi. King Size Terror, Karakan, Islamic Force, Erci E. ve Cinai Şebeke üzerinden Cartel’e giden teknik ve siyasal zemin kurulurdu. Bir Yabancının Hayatı ve Defol Dazlak gibi kayıtlar, Türkçe rap’in Almanya’da hangi ihtiyaçtan doğduğunu gösterirdi.

Cartel’in kuruluşu, farklı şehirlerin birleşmesi, çok dilli yapı, sample tercihleri ve Türkiye’deki büyük karşılık bu bölümün merkezini oluştururdu. Ardından grubun Türkiye’deki milliyetçi alımlanışıyla Almanya’daki yabancılaştırıcı alımlanışı yan yana gelirdi. Son bölümde Killa Hakan’dan Haftbefehl’e, Ceza’dan Ezhel’e uzanan seçilmiş devam çizgileri portalın otuz yıllık etkisini görünür kılardı.

Bu yapı ilk kuşağın değerini azaltmak yerine tarihsel sonucunu belirginleştirirdi. Metin Türköz’ün işçi yurdunda kurduğu sözle Cartel’in stadyumda kurduğu söz, aynı toplumsal hareketin farklı evreleri olarak duyulurdu. Derdiyoklar’ın elektro bağlamasıyla Cartel’in sample estetiği arasındaki kuşak bağı açılırdı. Cem Karaca’nın Willkommen eşiğiyle Cartel’in Türkçe isyanı aynı entegrasyon tarihinin ardışık aşamalarına dönüşürdü.

Eşik, Mark ve Elem

Aşk, Mark ve Ölüm başlığı göçün üç büyük kuvvetini çağırıyor. Filmde aşk düğünlerde, aile birleşiminde, topluluk dayanışmasında ve müziğe duyulan bağlılıkta beliriyor. Mark emeğin ölçüsünü, Türkiye’ye gönderilen parayı, kaset piyasasını ve kurulan tüketim dünyasını taşıyor. Ölüm ırkçı saldırılarda, kaybedilen müzisyenlerde ve kapanan mekânlarda görünür oluyor.

Filmin baskın duygusal düzeni ise eşik, Mark ve elem çevresinde kuruluyor. İlk kuşak iki ülke arasında bekliyor. Mark bu bekleyişin maddi merkezi hâline geliyor. Elem, gurbetin ve ağır çalışmanın başlıca ifade biçimini oluşturuyor. Cem Karaca bu eşiğin üzerinde Willkommen diyerek kapının şartlarını sorguluyor. Cartel kapının çoktan geçildiğini, içeride yetişen kuşağın artık kendi sesini ve pazarını kurduğunu gösteriyor.

Belgesel göçmen müziğinin unutulmuş arşivini büyük bir başarıyla kurtarıyor. Cem Karaca bölümü bu arşivin en etkileyici parçalarından birini oluşturuyor. Cartel’e ayrılan kısa süre ise filmin kendi tarih çizgisini tamamlamasını engelliyor. Çünkü Cartel, bu arşivin sonundaki renkli bir dipnot değil; arşivin ayağa kalkıp yön değiştirdiği andır.

Willkommen nakaratında göçmen kapıda karşılanır. Cartel’in ritminde evin içinden ses gelir.