Firari Psikanaliz: D&G ve Land

👻🪸🐈‍⬛ Phantomoperand 👻🪸🐈‍⬛

Freud, yinelemeyi demonik diye tarif edip ardından yenilenen yinelemenin geri dönen şey üzerindeki hakimiyeti geliştirdiğini gözlemlediğinde firari psikanalize ilk motorunu verdi. Bu birleşim, yinelemenin anlamını değiştirir. Yinelenen bir olay, kendi önceki geçişi tarafından zaten değiştirilmiş bir aygıttan geçer. Aygıt yinelenme yoluyla yetkinlik kazanırken yinelenme de giderek daha fazla uyumlanmış bir aygıt kazanır.

Freud, Haz İlkesinin Ötesinde (🔗):

“den dämonischen Charakter”
[“demonik karakteri”]

“Jede neuerliche Wiederholung scheint diese angestrebte Beherrschung zu verbessern.”
[“Her yeni yineleme, amaçlanan bu hakimiyeti geliştiriyor görünür.”]

Aynı süreç Lacan, Guattari, Deleuze ve Guattari, Land, Žižek ve Fidaner üzerinden genişler. Lacan sevke bir montaj biçimi verir ve simgesel işlemleri sibernetik makinelerin içine yerleştirir. Guattari analitik nedenselliği kurumlara ve kolektif tertiplere yayar. D&G libidoyu arzulama-üretimine dönüştürür ve bilinçdışı yatırımların bedenler, para, fabrikalar, siyasi oluşumlar, teknolojiler ve toplumsal örgütlenmeler içinden geçmesine izin verir. Land bu genişletilmiş makineyi Freud’un Thanatos’uyla yeniden birleştirir ve onu pozitif geri besleme, disipatif süreç, kapitalist tırmanış ve kendini yeniden tasarlama yönünde sürükler. Žižek, görünürdeki engelin nasıl dolaşımın bir bileşenine dönüşebildiğini gösterir. Fidaner ise histerezis ve disipatif uyumlanma yoluyla fiziksel grameri sağlar: önceki dürtülenme şimdiki örgütlenmeye dönüşürken edinilmiş örgütlenme de dürtüyle sonraki karşılaşmaları değiştirir.

Lacan psikanalitik sevke zaten makinesel bir kuruluş verir.

Lacan, XVI. Seminer (🔗):

“la pulsion, c’est un montage de ces quatre termes”
[“Sevk, bu dört terimin bir montajıdır.”]

D&G psikanalize bağımlılıklarını aynı ölçüde doğrudan ilan eder. Saldırıları bir miras iddiasıyla başlar. Psikanaliz üretken bir bilinçdışı keşfetmiştir; şizoanaliz bu keşfi ele geçirip kapsamını genişletir.

Deleuze ve Guattari, Anti-Ödip (🔗):

“La grande découverte de la psychanalyse fut celle de la production désirante.”
[“Psikanalizin büyük keşfi arzulama-üretimiydi.”]

Guattari daha sonra şizoanalitik saldırıyla psikanalitik miras arasındaki ilişkiyi alışılmadık bir açıklıkla teşhis eder. Freud ve Lacan’a saldırısı, psikanalizin keşfettiği şeye sadakatten doğar. Dolayısıyla şizoanaliz psikanalitik keşfi yanında götürerek psikanalizden firar eder.

Guattari, Freud ve Lacan üzerine (🔗):

“au nom de la découverte psychanalytique”
[“psikanalitik keşif adına”]

Land, psikanalizi Deleuze-Guattari genişlemesinden sonra devralır ve başka bir yeniden birleşim gerçekleştirir. Freud’un filogenetik ölüm sevki ile Prigogine’in disipatif yapıları aynı uzun erimli süreçler sınıfına girer.

Land, Devreler (🔗):

“Freud’s phylogenetic thanatos, or Prigogine’s dissipative structures.”
[“Freud’un filogenetik Thanatos’u ya da Prigogine’in disipatif yapıları.”]

Land bunları, devamlılığı taşıyıcısını yeniden tasarlayan, kendi kendini tasarlayan firari devrelerin arasına yerleştirir. Freud’un ölüm sevki, D&G’nin makinesel üretimi, dengedışı örgütlenme ve özyineli kendini dönüştürme tek bir kavramsal makineye girmiştir.

Žižek, bireysel niyetten gayrışahsi devreselliğe doğru bu kaymaya kapitalist bir biçim verir.

Žižek, kapitalist sevk üzerine (🔗):

“the impersonal compulsion to engage in the endless circular movement of expanded self-reproduction.”
[“genişletilmiş öz-yenidenüretimin sonsuz dairesel hareketine girme yönündeki gayrışahsi zorlantı.”]

Fidaner’in İngilizce formülasyonu daha sonra tarih taşıyan örgütlenmeye mekanizma içinde kesin bir yer verir. Dürtülenmiş sistemi önceki karşılaşmalar hakkında bilgi biriktirir ve bunlar aracılığıyla dinamik yapılar geliştirir.

Fidaner, Disipatif Uyumlanma Ölüm Sevkidir (🔗):

“The hysteretic system gets (in)formed via the driven emergence of dynamical structures which we might as well call symptom-formations.”
[“Histeretik sistem, semptom-oluşumları da diyebileceğimiz dinamik yapıların dürtülenmiş belirişi yoluyla (en)forme olur.”]

Firari psikanaliz bu sürecin genişlemesini adlandırır. Bir kuvvet bir sistemden geçer, karşılaşma sistemi değiştirir ve edinilmiş değişim sonraki karşılaşmaya biçim verir. Psikanalitik sevk, tanınabilir biçimde Freudcu bir sorunu muhafaza ederken özel psikolojinin ölçeğinden firar eder: yinelenen basınç örgütlenmiş kapasiteye dönüşür. Tarih psişik yollardan simgesel devrelere, simgesel devrelerden kurumlara, kurumlardan arzulama-makinelerine, arzulama-makinelerinden kapitalist sibernetiğe ve sibernetikten tarih taşıyan disipatif sistemlere doğru ilerler.

Komedi aynı soybilimin içindedir. D&G, en güçlü operatörlerini firarlarında yanlarında taşırken psikanalizi tekrar tekrar bir kuşatma olarak sunar. Land, Lacan’ın kendi eseri makineler, sibernetik, sentaks, sevk devreleri, keyfiyet, çalışma, entropi ve firari kapitalist söylemle doluyken onu tekrar tekrar kansız imleyişin filozofu olarak sunar. İdiotlukları üretkenleşir, çünkü her karikatür bir sonraki genişleme için yeterli kavramsal basınç üretir. D&G psikanalizi, libidonun toplumsal alana patlayabilmesine yetecek kadar sıkışık gösterir. Land ise Lacan’ı, Thanatos’un hidrolik, sibernetik ve termodinamik süreç olarak geri dönebilmesine yetecek kadar kansız gösterir.

Freud’un Demonu Bir Tarih Edinir

Freud’un enerjetik modeli yinelemeye şimdiden maddi bir geçmiş verir. 1895 tarihli Bilimsel Bir Psikoloji Tasarısı’nda Bahnung, yani yol açma, önceki uyarılmanın sonraki uyarılmaya açık yolları değiştirmesi anlamına gelir. Bellek değişmiş geçilebilirlik olarak görünür. Bir olay, başka bir olayın aynı yolu ne kadar kolay izleyebileceğinde bir fark bırakır.

1915 sevk teorisi dış kuvvet ile iç eğilim arasındaki ilişkiyi daha da güçlendirir. Freud sevklerin kendilerinin, önceki dış uyarılmanın tortusunu taşımasına izin verir.

Freud, Sevkler ve Akıbetleri (🔗):

“Niederschläge äußerer Reizwirkungen”
[“dış uyarıcı etkilerin tortuları”]

Dış bir olay canlı maddeyi değiştirir. Değişim devam eder. Devam eden değişim daha sonra içsel bir eğilim olarak belirir. Freud’un iç sevki böylece daha baştan içine alınmış dışsal tarihi barındırır.

Aynı denemede sevke açıkça iktisadi bir tanım verir.

Freud, aynı metin (🔗):

“ein Maß der Arbeitsanforderung”
[“çalışma talebinin bir ölçüsü”]

Sevk, bedensel uyarılma sürekli üzerine bastırdığı için psişik aygıtı çalıştırır. Aygıt bu basıncı işler, yeniden yönlendirir, bağlar, yineler ve dönüştürür. Çalışma, çalışmayı gerçekleştiren örgütlenmeyi değiştirir; dolayısıyla sonraki çalışma, önceki taleplerin şekillendirdiği bir sisteme girer.

Freud ayrıca basıncı sevkin merkezine koyar.

Freud, aynı metin (🔗):

“Der Charakter des Drängenden ist eine allgemeine Eigenschaft der Triebe.”
[“Bastırıcı karakter, sevklerin genel bir özelliğidir.”]

Sevk bastırmayı sürdürür ve yinelenen basınç yinelenen çalışma üretir. Yinelenen çalışma aygıtın tarihini üretir.

1919 tarihli Haz İlkesinin Ötesinde taslağı, dıştan içe dönüşümü daha ileri götürür. Freud çevresel basınç yoluyla dayatılan uyumlanmaları ele alır ve dayatılmış değişimin içsel bir kuvvet kaynağına dönüşmesini tarif eder.

Freud, 1919 taslağı (🔗):

“die aufgezwungene Veränderung als innere Kraftquelle festzuhalten.”
[“dayatılmış değişimi içsel bir kuvvet kaynağı olarak tutmak.”]

Dış dürtülenme bir değişiklik üretir. Organizma değişikliği muhafaza eder. Muhafaza edilen değişiklik ilk karşılaşmanın ardından işlemeyi sürdürür. Dış tarih içsel itkiye dönüşmüştür.

Freud’un uyarıcı-kalkan modeli yinelenen dış yoğunluğa başka bir cevap sunar. Canlı maddenin sınırı maruz kalma yoluyla uzmanlaşır.

Freud, Haz İlkesinin Ötesinde (🔗):

“gewissermaßen anorganisch wird”
[“bir bakıma inorganikleşir”]

Canlı sistem, inorganiğe doğru bir dönüşüm yoluyla koruyucu bir yüzey kazanır. Dış yoğunluk sınırda örgütlenme üretir. Organizma gelecekteki duyarlılığını değiştiren bir yapı edinir.

Freud’un bağlaması bu sürece başka bir biçim verir.

Freud, aynı metin (🔗):

“die Erregung zu bewältigen oder zu binden”
[“uyarılmayı hakimiyet altına almak ya da bağlamak”]

Bağlama, uyarılmayı yalnızca durdurmak yerine dönüştürür. Ortaya çıkan örgütlenme, sonraki uyarılmayı alan aygıtın bir parçasına dönüşür.

Freud’un daha sonraki iktisadi spekülasyonu, zamansal örüntüyü enerjetik anlamın başka bir belirleyicisi olarak devreye sokar.

Freud, Mazoşizmin İktisadi Sorunu (🔗):

“Vielleicht ist es der Rhythmus, der zeitliche Ablauf”
[“Belki de ritimdir, zamansal akıştır.”]

Ritim enerjetik sürece bir dizilim verir. Artış, azalış, gecikme, geri dönüş ve periyodiklik nicelik kadar önemli olabilir. Sevk, örgütlenmesi zamansal biçime bağlı döngüsel bir sürece yaklaşır.

Freud’un algı modeli aygıta çevresiyle etkin bir ilişki verir.

Freud, İnkar (🔗):

“ein motorisches Tasten mit geringen Abfuhraufwänden.”
[“küçük salım masraflarıyla motorik bir yoklama.”]

Hemen ardından algının kendisini etkin olarak tarif eder.

Freud, aynı metin:

“die Wahrnehmung kein rein passiver Vorgang”
[“algı salt edilgin bir süreç değildir.”]

Psişik aygıt dünyayı kontrollü vera yoluyla yoklar. Algı, sistem ile çevre arasında etkin bir döngüye dönüşür.

Freud’un ölüm sevki teorisi ardından bütün aygıta, izlediği yol boyunca örgütlenme biriktiren terminal bir vektör verir.

Freud, Haz İlkesinin Ötesinde (🔗):

“Das Ziel alles Lebens ist der Tod.”
[“Bütün yaşamın amacı ölümdür.”]

Freud organizmanın tarihsel olarak özgül yolunda da ısrar eder.

Freud, aynı metin:

“daß der Organismus nur auf seine Weise sterben will.”
[“organizmanın yalnızca kendi tarzında ölmek istediği.”]

Bu birikmiş yollara kısa bir ad verir.

Freud, aynı metin:

“Umwege zum Tode”
[“ölüme giden dolambaçlı yollar”]

Teorik ağırlığı dolambaç taşır. Yaşam, güzergâhı boyunca yollar, korumalar, uyumlanmalar, bağlamalar, alışkanlıklar ve yinelemeler biriktirir. Thanatos ayrıntılı tarihler üretir, çünkü yol örgütlenir. Land disipatif vektörü olağanüstü bir kuvvetle kavrar, psikanaliz ise dolambacın ürettiği makineye dönüp durur.

Freud sonunda bilinçdışına ksenolojik bir konum verir.

Freud, Psikanalize Giriş Derslerinin Yeni Dizisi (🔗):

“Ausland, inneres Ausland”
[“yabancı ülke, içsel yabancı ülke”]

Land’in Dışarısı bu nedenle tekinsiz bir Freudcu öncüle sahiptir. Yabancılık psişik örgütlenmeye zaten yerleşmiştir. Psişe, kendi yapısının içinden işlerken bilinçli öz-imajını aşan kuvvetler ve tarihler taşır.

İnkar Psikanalizi Firara Sürükler

Freud’un Verneinung kavramı D&G’nin psikanalizle ilişkisinin tam biçimini sağlar. Reddedilen bir içerik, kendisini reddeden jest yoluyla dilegeliş kazanır.

Freud, İnkar (🔗):

“Die Verneinung ist eine Art, das Verdrängte zur Kenntnis zu nehmen.”
[“İnkar, bastırılmış olanı bilmenin bir biçimidir.”]

D&G psikanaliz üzerinde felsefi bir inkar gerçekleştirir. Makineleri, psikanalitik operatörleri ölçek ve sözdağarı değişimi içinden taşır. Libido makinesel enerjiye dönüşür. Kısmi nesneler makine-parçalarına dönüşür. Analitik nedensellik kurumlara yayılır. Bilinçdışı yineleme üretken devreselliğe dönüşür. Ölüm sevki makinesel lağvedişe dönüşür. Analiz şizoanalize dönüşür.

Guattari’nin kurumsal güzergâhı bu dönüşümün ne kadar somut gerçekleştiğini gösterir. Ayrıcalıklı analistin yerini bir tertibe dağıtılmış analitik bir işlev alır.

Guattari, Kuniichi Uno ile söyleşi (🔗):

“d’analyseur, pour remplacer la notion d’analyste.”
[“analist mefhumunun yerine bir analizör.”]

Bir analizör, etkileri bilinçdışı bir örgütlenmeyi açığa çıkaran bir çatışma, örgütsel çelişki, mimari tertip, grup ilişkisi, olay, pratik ya da kişi olabilir. Analiz ayrıcalıklı bir mesleki konumdan ilişkiler alanına göç eder.

Guattari söyleyişteki eşlik eden kaymayı radikal merkezsizleşme olarak tarif eder.

Guattari, aynı söyleşi:

“un décentrement radical des coordonnées d’énonciation”
[“söyleyiş koordinatlarının radikal merkezsizleşmesi”]

Hastane rutinleri, mesleki hiyerarşiler, kolektif pratikler, siyasi örgütler, sanatsal süreçler, kentsel biçimler ve iktisadi yapılar öznelliğin üretimine katılabilir.

Guattari’nin militan dili psikanalitik soy bağını görünür tutar.

Guattari, Psikanaliz ve Çaprazlık (🔗):

“une nouvelle race d’analystes militants”
[“yeni bir militan analistler ırkı”]

Analist zaten kolektif ve siyasi hâle gelmiştir. Şizoanaliz, analitik işlevi muhafaza ederken bu göçü yoğunlaştırır.

Guattari’nin Makine ve Yapı’sı makineyi doğrudan arzunun içine yerleştirir.

Guattari, aynı derleme:

“la machine est passée au cœur du désir”
[“makine arzunun kalbine geçti”]

Makinesel dönüş, arzu, yineleme, nesne, yapı ve kurumsal nedensellikle ilgili psikanalitik bir sorunun içinde büyür.

Lacan’ın a nesnesine yaklaşımı soybilimi daha da belirginleştirir.

Guattari, aynı deneme:

“à la façon d’une machine infernale.”
[“cehennemi bir makine tarzında.”]

Nesne, yapılandırılmış bir alana bozucu bir makine olarak girer. Lacancı nesne teorisi, daha sonraki arzulama-makinesinin kaynaklarından biri olur.

Guattari aktarımın işleyişini de makinesel olarak tarif eder.

Guattari, aynı derleme:

“à la façon d’une machine.”
[“bir makine tarzında.”]

Dolayısıyla makinelerin psikanalizden kaçışına dair sonraki drama, zaten makineselleşmekte olan bir psikanalitik pratikten doğar.

Deleuze, şizoanaliz ile psikanaliz arasındaki biçimsel ilişkiyi dikkat çekici bir kesinlikle ifade eder.

Deleuze, 16 Kasım 1971 semineri (🔗):

“La schizo-analyse procéderait à l’inverse de la psychanalyse.”
[“Şizoanaliz psikanalizin tersine işleyecektir.”]

Tersine işlem, izlemenin yönünü değiştirir. Schreber’in hezeyanı pedagoji, pederane otorite, milliyetçilik, ırk, kurumlar, teknik tertipler, siyasi tarih ve toplumsal örgütlenme içinden izlenebilir. Libido ailenin içinden geçerken onun çok ötesinde de devam eder.

D&G yeni analiste açıkça teknik bir kimlik verir.

Deleuze ve Guattari, Anti-Ödip (🔗):

“Le schizo-analyste est un mécanicien.”
[“Şizoanalist bir mekanikçidir.”]

Şizoanalist bağlantıları, kesintileri, röleleri, tıkanmaları, kuplajları, akışları ve dönüşümleri izler. Nesne, artık makine üzerinden anlaşılan bilinçdışı üretim olarak kalır.

Deleuze libidoya enerjetik-makinesel bir biçim verir.

Deleuze, 16 Kasım 1971 semineri (🔗):

“la libido, c’est l’énergie libre des machines désirantes”
[“Libido, arzulama-makinelerinin serbest enerjisidir.”]

Freud’un enerjetik sevki organizmadan firar etmiş ve toplumsal alan boyunca makinesel bağlantılar edinmiştir.

D&G zaman zaman psikanalitik meselelere yakınlıklarını silahsızlandırıcı bir doğrudanlıkla ifade eder.

Deleuze ve Guattari, Anti-Ödip (🔗):

“jamais nous n’en avons été si près.”
[“Ona hiç bu kadar yaklaşmamıştık.”]

Anti-psikanalizleri çarpıcı bir kavramsal anlamda inkarın yapısına sahiptir. Psikanaliz kimlik düzeyinde reddedilirken makineleri yeni sistem boyunca yayılır. D&G’nin idiotluğu, genişlemeyi mutlak kopuşun kanıtı saymalarındadır. Başarıları ise genişlemeyi gerçekten gerçekleştirmelerindedir.

Akış, Kesik ve Üretken Engel

D&G’nin arzulama-makinesi akışlar ve kesikler yoluyla çalışır. Bir makine başka bir makinenin kestiği bir akış üretir. Kesinti başka bir akışa katılır; dolayısıyla kesik üretimin kendisine aittir. Ağız ve süt, nefes ve konuşma, para ve meta, code ve execution eklemli geçişler ve kesintiler yoluyla biçim kazanır.

Bu ilişki tıkanmanın anlamını dönüştürür. Bir kesik, akışa zamanlama, yön, seçicilik ve bağlantı vererek onu örgütler. Kesintinin mimarisi, sürecin üretebileceği şeyin bir parçasına dönüşür.

Freud’un bağlaması uyarılmaya zaten örgütlenmiş bir akıbet vermişti. Lacan’ın simgesel kesiği farkları bir devre içinde işler hâle getirir. Guattari’nin analizörü yerleşik örgütlenmeyi kesintiye uğratarak ilişkileri açığa çıkarır. D&G üretken kesintiyi arzulama-makineleri boyunca genelleştirir.

Žižek aynı mekanizmayı diyalektik bir dille açık hâle getirir.

Žižek, Süregiden Yumuşak Devrim (🔗):

“what appears an obstacle is effectively a positive condition of possibility”
[“Engel gibi görünen şey, fiilen pozitif bir imkan koşuludur.”]

Engel, engelliyor göründüğü süreci pompalayabilir. Kapitalist çelişki yeniden akkümülasyon üretir. Sevk, devamlılığı yinelemeyi ayakta tutan bir boşluk etrafında döner. Bir valf basınç ve zamanlanmış salım yaratır.

Fidaner bu bileşime İngilizce Žižekian Analysis sayfasında doğrudan psikanalitik bir formül verir.

Fidaner, Freud’un İkinci Topografyası Disipatif Uyumlanmadan Türetilmiştir (🔗):

“This combination of reinforcement and thwarting is particular to the psychoanalytic drive.”
[“Bu pekiştirme ve boşa çıkarma bileşimi psikanalitik sevke mahsustur.”]

Bu formül, basit güçlendirme ile düzenleme karşıtlığından daha zengin bir sibernetik sunar. Boşa çıkarma pekiştirmeye katılabilir; çünkü yinelenen bir engel dolaşımın kendini yeniden ürettiği yolu, basınç farkını veya dönüş noktasını sağlar.

Land’in retoriği bu makineyi tekrar tekrar olduğundan daha basit gösterir. Sibernetiği geri beslemenin seçici kuplaj, dönüş yolları, eşikler ve gecikmeler gerektirdiğini bilir. Felsefesi yine de kavramsal cazibeyi güçlendirme ve firar için ayırmaya eğilimlidir. D&G akış-kesik makinesine yakın kaldıklarında bu karmaşıklığı anlar. Žižek bunu sevk üzerinden anlar. Fidaner ise pekiştirme ve boşa çıkarmanın tek devre oluşturduğu bir süreç üzerinden anlar.

Bir türbin maddi imgeyi verir. Basınç, kanal, direnç, dönme ve salım tek bir makine oluşturur. Engel, akışın üretken sonucuna doğrudan katılır. Dolayısıyla firar, örgütlenmiş yinelemeye bağlıdır.

D&G Thanatos’u Yeniden Dağıtır

Ölüm sevki inkarı apaçık hâle getirir. Deleuze Freudcu adı kovar ve hemen ardından işleyişini makinelerin içsel eğilimi olarak yeniden kurar.

Deleuze, 8 Mart 1977 semineri (🔗):

“Il n’y a pas d’instinct de mort, il y a des machines qui prennent dans leurs composantes un mouvement d’abolition.”
[“Ölüm içgüdüsü yoktur; bileşenlerinin içine bir lağvediş hareketi alan makineler vardır.”]

Thanatos makinesel lağvedişe dönüşmüştür. Yıkım yerel mekanizmalar, eşikler, bileşenler, güzergâhlar ve hızlar edinir. Tekil Freudcu terim bir süreçler çokluğuna dağılır.

D&G’nin daha geniş sözdağarı aynı yeniden dağıtımı gerçekleştirir. Uzuvsuz vücud yerleşik örgütlenmeyi askıya alır ve yoğunlukların başka bir dağılımını açar. Hudut bozma bir tertibin koordinatlarını değiştirir. Firar hatları bağlantıları ve kapasiteleri dönüştürür. Bazı güzergâhlar yeni bileşimler üretirken bazıları yıkıcı lağvedişe gider.

Bin Yayla bu hatların gerçekliğinde ısrar eder.

Deleuze ve Guattari, Bin Yayla (🔗):

“Les lignes de fuite sont des réalités.”
[“Firar hatları gerçekliklerdir.”]

Bir firar hattı gerçel tertipleri değiştirir. Hat sonrasındaki tertip, dönüşümün etkilerini taşır.

D&G bu deneyselliğe bir dozaj ve teknik ihtiyat sözdağarı eşlik ettirir.

Deleuze ve Guattari, aynı eser:

“règles concrètes d’une prudence extrême”
[“aşırı ihtiyatın somut kuralları”]

Hız, yoğunluk, bağlantı, zamanlama ve çevreleyen örgütlenme bir hattın ürettiği kapasiteleri belirler.

Yıkıcı kutup doğrudan bir isim alır.

Deleuze ve Guattari, aynı eser:

“abolition pure et simple”
[“düpedüz lağvediş”]

Makineleri bir firar topolojisi içerir. Hatlar kendilerini taşıyan alanı dönüştürür ve dönüşmüş alan sonraki imkanları belirler. D&G’nin kendi teknik sözdağarı basit bir hızlanma kültünü çoktan aşar.

Land bu daha zengin makineden eskalatif eğilimi çıkarır. Bu çıkarım güçlü bir kendini yeniden tasarlama teorisi ve yinelenen bir entelektüel idiotluk üretir: Eskalasyon, kendi zeka ölçütüymüş gibi davranmaya başlar.

Land Arzulama-Üretimiyle Thanatos’u Yeniden Birleştirir

Land D&G’ye enerjetik bir Freud üzerinden girer. Erken libidinal materyalizmi arzuyu vera ve enerjetik süreç sorunu hâline getirir.

Land, Yok Oluş Susuzluğu (🔗):

“dissipative energetic flow”
[“disipatif enerjetik akış”]

Arzu gayrışahsi bir enerjetik karakter kazanır. Özne, akışın içinden geçtiği yerel bir örgütlenmeye dönüşür.

Ölümle Yapmak Land’in Thanatos’una en berrak tanımını verir.

Land, Ölümle Yapmak (🔗):

“The death drive is not a desire for death, but rather a hydraulic tendency to the dissipation of intensities.”
[“Ölüm sevki ölüm arzusu değil, yoğunlukların disipasyonuna yönelik hidrolik bir eğilimdir.”]

Ölüm sevki psikolojik bir istekten ziyade bir süreç eğilimini ilgilendirir. Biyolojik örgütlenme, yaratıcılık, teknoloji ve sermaye disipasyonun ayrıntılı yollarına dönüşebilir.

Makinesel Arzu, D&G’nin makinesel sürecini açıkça yeniden psikanalitik alana kaydeder.

Land, Makinesel Arzu (🔗):

“Machinic desire registers upon psychoanalysis.”
[“Makinesel arzu psikanaliz üzerine kaydolur.”]

Land ardından sevki sibernetik işleyiş yoluyla tanımlar.

Land, aynı deneme:

“Drives are the functions of nomadic cybernetic systems.”
[“Sevkler göçebe sibernetik sistemlerin işlevleridir.”]

Sevk, bileşenleri organik, toplumsal ve teknik sınırları aşabilen dağıtık bir devreye aittir. Organizma, işleyişi kişisel niyeti aşan bir sürecin içindeki geçici bir röleye dönüşür.

Land’in cyberpositive mekanizması güçlendirmeye biçimsel tanımını verir.

Land, aynı deneme:

“positive feedback which reinforces difference and escapes equilibrium.”
[“farkı pekiştirip dengeden firar eden pozitif geri besleme.”]

Fark kendi kendini besler. Önceki output, güçlendirilmiş sonraki dönüşümün koşulu olur.

Uzun erimli versiyon geri beslemeyi sıradan güçlendirmenin ötesine iter.

Land, cyberpositive eskalasyon üzerine (🔗):

“Long-range positive feedback is neither homeostatic, nor amplificatory, but escalative.”
[“Uzun erimli pozitif geri besleme ne homeostatiktir ne de salt büyütücüdür; eskalatiftir.”]

Eskalasyon, eskalasyonu taşıyan makineyi değiştirir. Bu, Freud’un öğrenen demonuna ve Fidaner’in tarih taşıyan uyumlanmasına en yakın Landci içgörüdür.

Land organizmaya buna karşılık gelen teknik bir kader verir.

Land, Makinesel Arzu (🔗):

“Drives compel a becoming-technical of the organism.”
[“Sevkler organizmanın teknikleşmesini dayatır.”]

Organizma yinelenen sevk altında değişir. Teknik örgütlenme sürecin devamlarından biri olarak belirir.

Plant ve Land sermayeye aynı cyberpositive mimariyi verir.

Plant ve Land, Cyberpositive (🔗):

“Capital clones itself with increasing disregard for heredity, becoming abstract positive feedback, organizing itself.”
[“Sermaye kalıtıma gittikçe daha fazla kayıtsız kalarak kendisini klonlar, soyut pozitif geri beslemeye dönüşür ve kendisini örgütler.”]

Sermaye, akkümülasyonun geçtiği sistemleri dönüştürebilen gayrışahsi ve özyineli bir sürece dönüşür.

Land kapitalist üretimin zorlantılı karakterini açık hâle getirir.

Land, kapitalist üretim üzerine (🔗):

“positive-feedback detonation of production-for-production”
[“üretim-için-üretimin pozitif-geri-besleme detonasyonu”]

Üretim yeniden üretime yönelir. Genişleme önceki genişlemenin pratik sonucu olur.

Ölüm, sermayeye makinenin iç bileşeni olarak girer.

Land, Ölümle Yapmak (🔗):

“The death of capital is less a prophecy than a machine part.”
[“Sermayenin ölümü bir kehanetten ziyade bir makine parçasıdır.”]

Thanatos uzak bir son noktada beklemek yerine üretken örgütlenmenin içinden işler.

Land’in termodinamik retoriği aynı eğilimi kültüre doğru genişletir.

Land, Erime (🔗):

“Modernity marks itself out as hot culture.”
[“Modernite kendini sıcak kültür olarak ayırt eder.”]

Isı, hızlanma, teknolojik dönüşüm, sermaye ve entropi tek bir tarihsel süreç imgesine girer.

Land’in zaman teorisi gelecekteki örgütlenmenin şimdiki zamanın içinden işlemesine izin verir.

Land, Devreler (🔗):

“We are programmed from where Cyberia has already happened.”
[“Cyberia’nın zaten gerçekleşmiş olduğu yerden programlanıyoruz.”]

Beklentiler, teknik projeksiyonlar, spekülatif sermaye ve kültürel sinyaller, şimdiki etkinliği gerçekleştirilmesine katkıda bulundukları gelecekteki bir durum etrafında örgütleyebilir.

Land, işleyişin yorumdan önce gelmesine başka bir kısa form verir.

Land (🔗):

“we are doing things before they make sense.”
[“Şeyleri daha anlam kazanmadan yapıyoruz.”]

Eylem, altyapı ve süreç daha sonra kendilerine atfedilen anlamdan önce gelebilir. Žižek’in geriye dönüklüğü ve Fidaner’in sonradanlığı bu zamansal yapıya başka biçimler verir.

Land sonunda enerjetik vektörünü sıfıra indirger.

Land, Yok Oluş Susuzluğu (🔗):

“there is no goal, only zero.”
[“Amaç yoktur, yalnızca sıfır vardır.”]

Land’in kavramsal idiotluğu burada özellikle görünür hâle gelir. Freud’un dolambaçları, D&G’nin akış-kesikleri, Lacan’ın sevk devreleri ve Žižek’in yinelemeli ısrarı, yolun işleyişi önem taşıyan bir makine ürettiğini gösterir. Sıfır disipatif bir vektörü yakalarken disipasyonun tarih edindiği yapılandırılmış ısrarı düzleştirir.

Land Lacan’a Yanlış Soruyu Soruyor

Land’in Anti-Lacan polemiği en saf biçimine acımasızca basit bir soruda ulaşır.

Land, Ölümle Yapmak (🔗):

“Where are the flows in Lacan?”
[“Lacan’da akışlar nerede?”]

Lacan’ın kendi makineleri görüş alanına girer girmez soru gülünçleşir. Land bir eksiklik, imleyiş ve simgesel düzenleme Lacan’ı kurarken Lacan simgesel süreçleri, etkinliği bilinçli öznelliği aşan sibernetik işlemler olarak tekrar tekrar ele alır.

II. Seminer, sembol ile makine arasındaki ilişkiyi doğrudan ifade eder.

Lacan, II. Seminer (🔗):

“Le symbolique, c’est le monde de la machine.”
[“Simgesel, makinenin dünyasıdır.”]

Simgesel zaten makineye sahiptir. Biçimsel farklar, etkileri bilinçli konuşanı aşan yapılandırılmış diziler yoluyla işler.

Lacan insan bilişinin yerinden edilmesini daha da ileri götürür.

Lacan, aynı seminer (🔗):

“Si la machine ne pense pas, il est clair que nous-mêmes ne pensons pas.”
[“Makine düşünmüyorsa bizim de düşünmediğimiz açıktır.”]

Düşünme, dizisi yansıtıcı bilinçten önce gelebilen işlemlerle iç içe geçer.

Lacan’ın sibernetiği biçimsel örgütlenmeye anlamsal yorum karşısında öncelik verir.

Lacan, II. Seminer (🔗):

“la syntaxe existe avant la sémantique.”
[“Sentaks semantikten önce var olur.”]

Bir sonraki cümle sibernetik alanı tam olarak tanımlar.

Lacan, aynı kaynak:

“La cybernétique est une science de la syntaxe.”
[“Sibernetik bir sentaks bilimidir.”]

Biçimsel farklar, herhangi biri onlara bilinçli anlam vermeden önce kısıtlamalar üretebilir. Lacancı imleyen, Land’in karikatürünün izin verdiğinden çok daha fazla executable örgütlenme gibi davranır.

Lacan daha sonra simgesele aygıt içinde gerçel bir bedenleşme verir.

Lacan, II. Seminer (🔗):

“Par la cybernétique le symbole s’incarne dans un appareil.”
[“Sibernetik yoluyla sembol bir aygıtta bedenleşir.”]

Bedenleşmiş sembol özneler boyunca işler.

Lacan, aynı kaynak:

“d’une façon littéralement transsubjective.”
[“harfiyen transöznel bir tarzda.”]

Simgesel makine, Land’in daha sonra makinesel arzuyla ilişkilendirdiği gayrışahsi niteliği aynen edinir. İnsan özneler, düzenlilikleri bireysel niyeti aşan işlevsel bir yapının içinde konumlar işgal eder.

Lacan ölümü de doğrudan her sevkin görcül yapısına yerleştirir.

Lacan, Bilinçdışının Konumu (🔗):

“Toute pulsion est virtuellement pulsion de mort.”
[“Her sevk görcül olarak ölüm sevkidir.”]

Land makinesel Thanatos’u D&G üzerinden yeniden kurarken Lacan ölümü sevkin görcül yapısıyla çoktan özdeşleştirmiştir.

XVII. Seminer imleyeni keyfiyet aygıtına dönüştürerek hatayı daha da belirginleştirir.

Lacan, XVII. Seminer (🔗):

“quand le signifiant s’introduit comme appareil de la jouissance”
[“imleyen kendisini keyfiyet aygıtı olarak devreye soktuğunda”]

İmleyen, vera ve yinelemenin işlevsel bir makinesine aittir.

Lacan bu makineyi doğrudan termodinamik kayıpla bağlar.

Lacan, aynı ders:

“quand il travaille ce qu’il produit c’est de l’entropie.”
[“Çalıştığında ürettiği şey entropidir.”]

Land akışların nerede olduğunu sorarken Lacan aygıtı, çalışmayı, keyfiyeti ve entropiyi tartışmaktadır. Land’in karikatürü seçici körlük sayesinde ayakta kalır.

Lacan bilinçdışı bilgiye de özerk bir ses verir.

Lacan, XVII. Seminer (🔗):

“le savoir parle tout seul, voilà l’inconscient.”
[“Bilgi kendi kendine konuşur; işte bilinçdışı budur.”]

Bilinçdışı öznelerin içinden işleyen dilegelmiş bilgiye dönüşür. Kişi egemen kaynak olarak işlev görmeyi bırakır.

Lacan’ın daha sonraki keyfiyet formülü verayı sıradan faydanın dışına yerleştirir.

Lacan, XX. Seminer (🔗):

“La jouissance, c’est ce qui ne sert à rien.”
[“Keyfiyet hiçbir işe yaramayan şeydir.”]

Land’in disipatif enerjetik arzusu ile Lacan’ın faydasız keyfiyeti aynı aşırılığa farklı kavramsal güzergâhlardan yaklaşır.

Lacan’ın kapitalist söylemi sonunda Landci erimeye şaşırtıcı ölçüde yakın duyulur.

Lacan, Milano, 1972 (🔗):

“ça marche trop vite”
[“Fazla hızlı işliyor.”]

Devrenin başarılı işleyişi öz-tüketime doğru hızlanır.

Lacan, aynı konuşma:

“ça se consomme si bien que ça se consume.”
[“Öylesine iyi tüketiliyor ki kendini tüketiyor.”]

Lacan verimliliği firari tüketim ve öz-tüketim üreten kapitalist bir devreyi çoktan tarif etmiştir. Land bu eğilimi yoğunlaştırır ve ikrar eder; Anti-Lacan retoriği ise saldırdığı psikanalizin içinde bu makinenin ne kadarının zaten var olduğunu görmesini engeller.

Žižek Motoru Tıkanmanın İçinde Bulur

Žižek, Land’in firarına psikanalitik düzeltmeyi açık hâle getirir. Sevk, bir engel etrafındaki devresi yoluyla ısrar kazanır. Boşluk yinelemeye bir güzergâh sağlar. Tatmin dolaşımın devamına bağlanır.

Sermaye bu yapının en büyük toplumsal cisimleşmesini sağlar.

Žižek, Jacques Lacan’ın Dört Söylemi (🔗):

“drive propels the entire capitalist machinery”
[“Sevk bütün kapitalist makineyi ileri iter.”]

Sevk sistemik hâle gelir. Kapitalist aktörler devamlılığı bireysel niyeti aşan bir dolaşım buyruğunun içinde konumlar işgal eder.

Žižek bu dağılımı açıkça ifade eder.

Žižek, aynı metin:

“The capitalist drive thus belongs to no definite individual.”
[“Kapitalist sevk böylece belirli hiçbir bireye ait değildir.”]

Talep devreye aittir. Özneler onun failleri, taşıyıcıları, faydalananları, kurbanları ve yöneticileri olur.

Žižek sonra sevke yinelemenin kendisinde bulunan bir amaç verir.

Žižek, aynı metin:

“its (true) aim is the endless continuation of this circulation as such.”
[“Onun sahi amacı, bu dolaşımın bu hâliyle sonsuz devamıdır.”]

Ölüm sevki tuhaf bir ısrar edinir. Terminal bir yıkım devreyi bitirirdi. Sevk, tamamlanmanın kendi imkansızlığı çevresindeki hareketi kalıcılaştırır.

Žižek ortaya çıkan eğilimi sıradan biyolojik ölmenin tam karşıtı olarak tarif eder.

Žižek, Paralaks Görüş (🔗):

“the very opposite of dying”
[“ölmenin tam karşıtı”]

Bu ısrara başka bir kısa isim verir.

Žižek, aynı metin:

“an ‘undead’ urge”
[“‘hortlak’ bir dürtü”]

Land disipasyonu ve terminal vektörleri olağanüstü bir açıklıkla görür. Žižekçi sevk ise verayı dolaşımda tutan makineyi görür. Fidaner’in disipatif uyumlanması ikisinin de ısrarlı örgütlü verada buluşmasına izin verir.

Žižek modern bilimde de aynı başsız ısrarı görür.

Žižek, Arzu: Sevk = Sahilik (🔗):

“acephalic knowledge”
[“başsız bilgi”]

Bu bilgiyi doğrudan ölüm sevkinin ısrarına bağlar.

Žižek, aynı metin:

“blind insistence of the (death) drive”
[“ölüm sevkinin kör ısrarı”]

Bilimsel bilgi öznesiz bir makine gibi davranabilir. Sorular deneyler üretir, deneyler sonuçlar üretir, sonuçlar araçlar ve daha fazla soru üretir; kurumlar ise süreğen bilgi üretimi etrafında kendilerini örgütler.

Üstben daha da basit bir pozitif geri besleme devresi sağlar.

Žižek, artı ve üstben üzerine (🔗):

“the more you obey the superego command, the more you are guilty”
[“Üstben buyruğuna ne kadar çok itaat edersen o kadar suçlu olursun.”]

İtaat buyruğun basıncını artırır. Kapitalist akkümülasyon aynı mimariyi izler.

Žižek, aynı kaynak:

“the more profit you have, the more you want”
[“Ne kadar çok kârın varsa o kadar fazlasını istersin.”]

Sözde tatmin yeni bir talebin yakıtına dönüşür. Psikanaliz üstben, keyfiyet, artı ve sevk teorilerinde zaten kendini büyüten döngüler barındırır.

Land’in cybernegative kısıtlama ile cyberpositive firar arasındaki ikiliği bu makinenin yanında kaba görünür. Kısıtlama yükselteç hâline gelebilir. Başarısızlık talebi yeniden üretebilir. Engel, çevresinde yinelenmenin yoğunlaştığı yolu ayakta tutabilir.

Sermaye Daha Fazla Sermaye Almayı Öğrenir

Sermaye sevki birikmiş kapasitenin tarihsel makinesine dönüştürür. Yatırım üretimi örgütler. Üretim işçileri, teknolojileri, enerjiyi, lojistiği, bilgiyi ve programları tertip eder. Artı başka bir döngüye girer. Her döngü değişmiş bedenler, kurumlar, altyapılar ve teknik sistemler bırakır.

D&G’nin toplumsal arzulama-üretimi libidoyu bu maddi tertiplerin içine yerleştirir. Bir işçi yazmayı, code yazmayı, kaynak yapmayı, teşhis koymayı, satmayı, hesaplamayı, örgütlemeyi, makine işletmeyi ve zamanlanmış rutinlere tabi olmayı öğrenir. Yinelenen çalışma bedenin kapasitelerini değiştirir. Değişmiş beden başka bir çalışma turunu almaya muktedir olur.

Fidaner, İngilizce Žižekian Analysis sitesinde bu emek devresine açıkça psikanalitik bir biçim verir.

Fidaner, Emek Gücünün Sapkın Çekirdeği: Kendini Kullandırtmak (🔗):

“‘Making oneself used’ is an addition to Lacan’s phrases about drives.”
[“‘Kendini kullandırtmak’, Lacan’ın sevkler hakkındaki ifadelerine bir ektir.”]

Fidaner emek gücünü Lacancı sevkin dönüşlü gramerine yerleştirir: kendini gördürtmek, kendini işittirmek, kendini kullandırtmak. Emek sevk-benzeri bir yapı edinir, çünkü işçi örgütlü bir süreç içinde kendisine etki edilme kapasitesi geliştirir.

İktisadi formülasyonu emeği doğrudan entropiyle bağlar.

Fidaner, aynı metin:

“money encapsulates the conservation of energy, whereas labor-power encapsulates the increase of entropy”
[“Para enerjinin korunmasını kapsüllerken emek gücü entropinin artışını kapsüller.”]

Sermaye böylece vera kapasitesi olan bir beden edinir. Eğitim, disiplin, alışkanlık ve teknik yetkinlik o bedeni üretken örgütlenme içinde giderek daha kullanılabilir kılar.

Fidaner’in disipatif uyumlanma denemesi, sistemlerin yinelenen talebe uyarlanmasını sağlayan fiziksel mekanizmayı verir.

Fidaner, Disipatif Uyumlanma Ölüm Sevkidir (🔗):

“develop ways to ‘reliably’ absorb work from the external drive and produce entropy as a result of this work, often in a cyclical manner.”
[“Dış dürtüden işi ‘güvenilir’ biçimde soğurmanın ve bu işin sonucu olarak çoğu zaman döngüsel biçimde entropi üretmenin yollarını geliştirirler.”]

Yinelenme fiziksel olarak önemlidir. İş içeri girer. Sistem değişir. Değişmiş sistem başka bir döngüyü almaya muktedir olur. Freud’un ritmi, Lacan’ın sevk devresi, Žižek’in dolaşımı ve Fidaner’in döngüsel disipasyonu yinelenen örgütlenmenin farklı ölçeklerini tarif eder.

Güvenilir soğurma karakteristik dürtüye karşı seçici duyarlılık gerektirir.

Fidaner, aynı metin:

“the system must ‘tune into’ the specific pattern”
[“Sistem özgül örüntüye ‘akort olmalıdır’.”]

Sistem dürtünün parmak izine yanıt veren bir örgütlenme edinir. Mevcut yapısı kendisine tekrar tekrar neyin etki ettiği hakkında bilgi içerir.

Fidaner’in Freud rekonstrüksiyonu bu ilişkiyi genelleştirir.

Fidaner, Freud’un İkinci Topografyası Disipatif Uyumlanmadan Türetilmiştir (🔗):

“specialized systems that reliably absorb work from and dissipate heat to their environment”
[“Çevrelerinden güvenilir biçimde iş soğuran ve çevrelerine ısı disipate eden uzmanlaşmış sistemler.”]

Uzmanlaşma, önceki dürtülenmenin şimdiki kapasiteye dönüşmüş olması demektir.

Fidaner bu ilişkinin edilgin-etkin yapısına daha da garip bir biçim verir.

Fidaner, aynı deneme:

“these special systems are driven to make themselves worked on by their environment.”
[“Bu özel sistemler kendilerini çevrelerine işlettirmeye dürtülür.”]

Sistem işi almak üzere örgütlenme geliştirir. Psikanalitik edilginlik, özgül bir tarzda etkilenmenin maddi yetkinliğine dönüşür.

Sermaye farklı ölçeklerde tam olarak bu tür bir yetkinlik geliştirir. İşçiler eğitilir. Fabrikalar optimize edilir. Lojistik senkronize edilir. Finansal sistemler hızlanır. Algoritmalar sömürülebilir sinyallere karşı daha duyarlı hâle gelir. Her tarihsel uyumlanma başka bir akkümülasyon döngüsünün makinesine dönüşür.

Land cyberpositive tarafı görür: Başarılı dönüşümler rekabet çevresini değiştirir ve daha fazla dönüşüm basıncını yoğunlaştırır. Žižek dolaşan engeli görür: Yetersizlik ve rekabet başka bir tur üretir. Fidaner ise devrenin nasıl kalıcı alıcılar edindiğini gösterir.

Sermaye sevkini, onu giderek daha fazla alabilen sistemler inşa ederek öğrenir.

Hyperstition Makineye Kültürel Bir Beden Verir

Psikanalitik sevk simgesel ve kültürel makineye de firar eder. Žižek’in Niels Bohr’un at nalına ilişkin anekdotu, özel bir kanaat yerine bir tertip tarafından taşınan etkinliğin temel örneğini verir.

Žižek, Bohr anekdotu (🔗):

“I also do not believe in it; I have it there because I was told that it works also if one does not believe in it!”
[“Ben de ona inanmıyorum; orada tutuyorum, çünkü insan inanmasa da işe yaradığını söylediler!”]

Şaka inancı pratiğe ve nesneye taşır. Bir ritüel, işleyişi aracılığıyla bir inancı taşıyabilir. Bir kurum, prosedürlerde cisimleşmiş varsayımlar aracılığıyla davranışı örgütleyebilir. Bir piyasa, toplumsal olarak etkin sayılan değerlemeler aracılığıyla eylemi koordine edebilir.

Žižek dağıtık yapıyı başka bir yerde doğrudan ifade eder.

Žižek, İnterpasif Özne (🔗):

“the subject who directly believes need not exist for the belief to be operative.”
[“İnancın işler olması için doğrudan inanan öznenin var olması gerekmez.”]

İnanç bir network etkisine dönüşmüştür. Tertip, bireyin şahsen yadsıdığı şeyi taşır.

Pascalcı alışkanlık buna özyineleme ekler.

Žižek, Pascal üzerine (🔗):

“Kneel down and you will believe that you knelt down because you believed!”
[“Diz çök, sonra inandığın için diz çöktüğüne inanacaksın!”]

Pratik, daha sonra kendi önceki sebebi olarak görünen bir etki üretir. Yinelenen icra özneyi değiştirir ve değişmiş özne geriye dönük olarak inancı pratiğin kökenine yerleştirir.

Aktarım üretken varsayımın başka bir versiyonunu içerir.

Žižek, İnterpasif Özne (🔗):

“productive of new knowledge”
[“yeni bilgi üretici”]

Bildiği varsayılan özne bir varsayım olarak başlar. Varsayım konuşmayı ve analitik çalışmayı örgütler. Süreç bilgi üretir. Psikanaliz böylece kendi pratiği içinde kendini gerçekleştiren simgesel bir mekanizma barındırır.

Žižek’in gelecek zamanın bitmiş hâli özyineli nedenselliğe tarihsel bir biçim verir.

Žižek, gelecek zamanın bitmiş hâli üzerine (🔗):

“things retroactively ‘will have been’ necessary.”
[“Şeyler geriye dönük olarak ‘gerekli olmuş olacaklardır’.”]

Daha sonraki bir olay, ona giden yolun anlaşılabilirliğini değiştirir. Etki kendi koşullarının imleyişini yeniden örgütler.

CCRU’nun hyperstition’ı kültürel özyinelemeye Landci biçimini verir.

CCRU, Sözlük (🔗):

“Element of effective culture that makes itself real.”
[“Kendisini gerçek kılan etkin kültür unsuru.”]

Bir kurgu pratiklere, beklentilere, yatırımlara, kurumlara, medyaya ve teknik gelişmeye girebilir. Bu maddi sonuçlar projekte edilen dünyayı giderek daha gerçekleştirilebilir hâle getirebilir.

D&G’nin tertibi sembol ile gerçekleşme arasındaki maddi ortayı sağlar. Bir işaret bedenler, medya, para, mimari, kurumlar, teknolojiler ve alışkanlıklar üzerinden etkinlik kazanır. Hyperstition somut kuplajlar üzerinden işler.

Fidaner’in işleyen-bilgi hakkındaki İngilizce denemesi reel angajmanı entropi ve geri döndürülemez zamanla bağlar.

Fidaner, İşleyen-Bilgi Reel Angajmanlı Bir Çabadır (🔗):

“real engagement refers to ‘entropy’”
[“Reel angajman ‘entropi’ye gönderme yapar.”]

Geri döndürülemez etkileşim dönüşmüş bir sistem bırakır. Bir olay hakkındaki bilgi, o etkileşimin ürettiği değişmiş durum üzerinden okunabilir hâle gelir.

Fidaner daha sonra bilginin kendisine geriye dönük bir yapı verir.

Fidaner, aynı deneme:

“information is produced retroactively”
[“Bilgi geriye dönük olarak üretilir.”]

Sonuç, önceki etkileşimi okunabilir kılar. Fidaner entropiyi açıkça sonradanlığın yerine koyar ve bu zamansal geri döndürülemezliği bilgiyle bağlar.

Daima Sonradan: Entropi ve Feda’nın İngilizce versiyonu aynı ilişkiyi bir öğrenme teorisine dönüştürür.

Fidaner, Daima Sonradan: Entropi ve Feda (🔗):

“Learning is always about the entropic-traumatic dimension of life.”
[“Öğrenme daima hayatın entropik-travmatik boyutuyla ilgilidir.”]

Öğrenme, bağlantısız öngörü yerine geri döndürülemez deneyime aittir.

Fidaner, aynı deneme:

“Learning takes place ‘always afterwards’”
[“Öğrenme ‘daima sonradan’ gerçekleşir.”]

Freud’un sonradanlığı, Žižek’in geriye dönüklüğü, Land’in gelecek-nedenselliği ve Fidaner’in entropisi, tarihi zaten gerçekleşmiş dönüşümler üzerinden okunabilir hâle gelen bir makinede birleşir.

Keyfiyetin Entropik İştahı

Freud’un sevki çalışma talep eder. Lacan’ın imleyen aygıtı çalışır ve entropi üretir. Land arzuyu disipasyon üzerinden tanımlar. Fidaner yinelenen çalışma soğurumuna uyumlayıcı bir örgütlenme verir. Keyfiyet aynı enerjetik devrenin içindedir, çünkü vera doğrudan faydayı aşarken davranışı örgütlemeyi sürdürebilir.

İngilizce Daima Sonradan metni insan hayatı, entropi ve ölüm sevki arasındaki ilişkiyi açık eder.

Fidaner, Daima Sonradan: Entropi ve Feda (🔗):

“Humans are not living beings that minimize the entropy in their lives.”
[“İnsanlar hayatlarındaki entropiyi asgariye indiren canlı varlıklar değildir.”]

Fidaner bu entropik yönelimi doğrudan Freud’un ölüm sevkiyle özdeşleştirir. Formül, basit bir enerjetik ekonomi arayan bir yaşam-biçimi imgesinin yerine, örgütlenmesi yinelenen verayı taşıyabilen bir yaşam-biçimi koyar.

Bu, Land’in yinelenen akış-karşı-yapı retoriğindeki zayıflığı açığa çıkarır. Yüksek ölçüde örgütlenmiş sistemler olağanüstü dissipator’lar hâline gelebilir. Bağlama sonraki vera için bir yol inşa edebilir. Yineleme kapasiteyi artırabilir. Engeller dolaşımı örgütleyebilir. Yapı ve disipasyon birbirlerini pekiştirebilir.

Fidaner’in ikinci topografya denemesi İngilizce sayfasında dış-iç dönüşümünü tamamlar.

Fidaner, Freud’un İkinci Topografyası Disipatif Uyumlanmadan Türetilmiştir (🔗):

“This is how an external drive finds its echo in an internal drive.”
[“Dış dürtü, iç sevkte yankısını böyle bulur.”]

Freud’un dış uyarıcı etkilerin tortuları, içsel kuvvet kaynağı, Lacan’ın yinelenen izleri, Guattari’nin kurumsal tertipleri, D&G’nin tertipleri, Land’in kendini yeniden tasarlaması, Žižek’in dolaşan engelleri ve hyperstition’ın maddileşmiş beklentileri tek bir sürecin varyasyonlarına dönüşür: Tarih yapıya girerken yapı da tarihin geri dönüşünü biçimlendirir.

Firari Psikanaliz

D&G ile Land tek bir psikanalitik firara aittir, çünkü her ikisi de sevkin alanını genişletirken genişlemeyi miras alınmış bir sınırlamadan kaçış olarak sahneler. Guattari’nin kurumsal çalışması sürece zaten pratik bir biçim verir. Analiz görüşme odasından gruplara ve kurumlara yayılırken aktarım çaprazlığa, analist de analizöre dönüşür. Ardından D&G libidonun toplumsal, siyasi, teknik, iktisadi ve biyolojik makinelerde dolaşmasına izin verir. Land Thanatos’u bu makinede yeniden kurar ve özyineli dönüşümlerini cyberpositive eskalasyona doğru iter.

D&G’nin idiotluğu, yenmeleri gereken psikanalizin boyutundan kaynaklanır. Aile, yorum ve Ödipal temsil etrafında merkezlenmiş sıkışık bir psikanaliz kurarken kendi soybilimleri enerjetik Freud’u, Lacancı nesneleri, makinesel aktarımı, kurumsal analizi, sevki, yinelemeyi, kısmiliği ve bilinçdışı üretimi yanında taşır. Şizoanalitik firarları başarılı olur, çünkü karikatür firara dramatik hız kazandırır.

Gerçel başarıları somut kalır. Özneyi tamamlanmış köken olarak ele almak yerine, libidoyu özneler üreten makinelerin içine kadar izlerler. Toplumsal kurumların bilinçdışı yatırıma katıldığını tanırlar. Kesikleri üretken işlemler olarak ele alırlar. Firar hatlarının yarattığı dönüşümleri izlerler. Ölümü somut makinesel eğilimler boyunca dağıtırlar. Psikanaliz, kendi aşılmasını ilan eden edim yoluyla büyür.

Land aynı manevrayı daha büyük saldırganlıkla gerçekleştirir. Freud’un enerjetik Thanatos’unu, D&G’nin arzulama-makinelerini, kapitalist akkümülasyonu, sibernetik geri beslemeyi, teknik evrimi ve termodinamik disipasyonu tek bir firari sürecin yönleri olarak görür. En güçlü içgörüsü kendini yeniden tasarlamadadır: Bir süreç taşıyıcısını değiştirir ve değişmiş taşıyıcı sürecin geleceğini değiştirir.

İdiotluğu, bu keşfi psikanalize dışsal gösterebilmek için basitleştirmek zorunda kaldığı psikanalizde yatar. Lacan steril imleyişin kullanışlı filozofuna dönüşür; oysa Lacan simgeseli makinenin dünyası, sentaksı semantikten önce gelen şey, sembolü aygıtta bedenleşmiş, sevki montaj, her sevki görcül olarak ölüm sevki, imleyeni keyfiyet aygıtı, bilgiyi kendi kendine konuşan, çalışmayı entropi üretimi ve kapitalizmi kendi kendini tüketmeye doğru fazla hızlı ilerleyen bir devre olarak tarif eder.

Land akışların nerede olduğunu sorarken Lacan boruları, makineyi, çalışma devresini ve entropi sayacını çoktan kurmuştur.

Žižek başka bir basitleştirmeyi açığa çıkarır. Land’in felsefi hayalgücü tekrar tekrar eskalasyona, firara ve terminal retoriğe çekilir. Psikanalitik sevk bir engel çevresindeki yinelenme yoluyla ısrar kazanır. Engel devreyi yaratır. Üstben itaat yoluyla yoğunlaşır. Sermaye artı ve yinelenen yetersizlik yoluyla genişler. Nesnel inanç pratikler ve kurumlar yoluyla işler. Geriye dönüklük, etkilerin sebeplerinin imleyişini yeniden yazmasına izin verir.

Tıkanma pompalar.

Fidaner bütün firara maddi bir bellek verir. İngilizce disipatif uyumlanma metni histeretik sistemleri, maruz kaldıkları dış dürtüler hakkında bilgi biriktiren sistemler olarak tarif eder; ardından koruyucu uyumlanmayı güvenilir iş-soğuran uyumlanmadan ayırır. Bir sistem bir dürtüye karşı duyarsızlaşabilir veya dürtüyü alma ve bunun sonucunda ortaya çıkan işi yinelenen döngüler aracılığıyla disipate etme çevresinde giderek daha fazla örgütlenebilir.

İkinci topografya denemesi bu mekanizmayı doğrudan psikanalize taşır. Doğa uzmanlaşmış sistemleri iş soğurmaya dürtüler; iç içe geçmiş sistemler birbirlerini yönlendirir; pekiştirme ve boşa çıkarma birlikte var olur; dış bir dürtü iç sevkte yankılanabilir. Emek gücü denemesi aynı örgütlenmeyi toplumsal olarak gösterir: Bedenler kendilerini kullandırtmanın dönüşlü sevkini öğrenirken emek gücü entropik verayı cisimleştirir.

Freud’un demonu böylece bu soybilim boyunca ilerlerken giderek daha somutlaşır. Yinelemesi hakimiyet üretir. Geçişleri bahnungen yaratır. Dış uyarılma sevk olarak tortulaşır. Sevk çalışma talep eder. Bağlama uyarılmayı yeniden örgütler. Ritim yinelemeye zamansal biçim verir. Lacan yinelemeyi montaja ve aygıta dönüştürür. Guattari aygıtı kurumlara dağıtır. D&G onu toplumsal ve teknik makinelere bağlar. Land makineyi cyberpositive ve Thanatik hâle getirir. Žižek engelin devreyi nasıl yeniden ürettiğini gösterir. Fidaner devreye histeretik bellek ve disipatif uyumlanma verir.

Firari psikanaliz, etkinliği sonraki etkinliğinin gerçekleştiği makineyi değiştiren bir süreci tarif eder. Psikanalizin kendisi bu akıbete uğrar. Her teorik yineleme aygıtı değiştirir. Her değişmiş aygıt sevkin algılanabilir hâle geldiği alanı genişletir. Her genişleme başka bir yanlış-tanıma imkanı ve başka bir kavramsal mutasyon yolu yaratır.

D&G psikanalizi şizoanalize dönüştürürken makinesini dışarı taşıyarak firari psikanalistlere dönüşür. Land şizoanalizi Thanatos’a geri döndürüp makinesini sibernetik eskalasyona zorlayarak firari bir psikanaliste dönüşür. Hataları firara aittir, çünkü her hata miras alınan sistemdeki bir eğilimi seçici biçimde güçlendirir.

Freud’un demonu, yinelemenin huzursuz edici ısrarı olarak başladı. Bu soybilim boyunca demon yollar, aygıtlar, kurumlar, makineler, sermaye, teknik sistemler, kültürel geri besleme ve termodinamik bellek edinir.

Firari psikanaliz, Freud’un demonunun kendi geri dönüşü için giderek daha güçlü makineler kurmayı öğrenmesidir.