İfadeler ve tanımlanabilir yapılar — Sylvain Poirier

Sylvain Poirier — settheory.net

1. Matematiğin ilk temelleri

1.5. İfadeler ve tanımlanabilir yapılar

Terimler ve formüller

Bir ifade, bir kuramın ilk iki katmanı (bir tipler listesi ve bir dil) verildiğinde, simgelerin bulunuşlarının sonlu bir sistemidir; bir modelin (belitleri gözardı ederek verilen tipleri ve yapı simgelerini yorumlayan sistem) ve içerdiği serbest değişkenlerin bir yorumunun (modeldeki değerlerinin) her mümkün verisi için bir değer tanımlayacaktır.

Her ifade ya bir terim ya da bir formüldür: terimlerin değerleri nesneler olurken formüllerin boolean değerleri olacaktır.

Okumaya devam et →

6 Yorum

Filed under Çeviri, Bilim

Ekmeklerine kan doğruyorlar, kanlarına ekmek doğruyorlar — Acun Karadağ

Nuriye Gülmen ile Semih Özakça’nın evlerinden işkenceyle gözaltına alındığı gece çekilen şu vidyoda 1:16:00’dan itibaren geçen konuşmalar:

Acun Karadağ: Savcılık istedi diye böyle bir şey yapılır mı ya… Savcının emri diye gelip iki insanı…

— …insanı öldürüyorlar

Acun Karadağ: Öldürülür mü ya, a-a! Ben inanamıyorum aklım almıyor ya, bu nasıl insanlık anlamadım. Ya, emir de.. Aklı başında bir emir olması lazım. Ben düşünüyorum mesela öğretmen olarak müdür bana “çocukları döv” dese, ben dövmem. Ya istifa edeceğim, ya da müdüre karşı savaşacağım. Ya bu böyledir. Aklım almıyor ya, her emir yerine getirilir mi? Ne ahlaksızca bir şey bu. Üç kuruş para için bu yapılır mı ya. Üstelik kendilerinin düşeceği durum da aynı.

— Gülüyorlar bir de burada komik bir şey varmış gibi.

Acun Karadağ: Hayır şey yapıyorlar… Ama bunlar ihraç edilince intihar ediyorlar.

— Evet.

Acun Karadağ: Direnmeyi bilmedikleri için kafaya sıkıyorlar.

— Hayatında onurlu bir şey yapmamış ki nasıl direnecek?

Acun Karadağ: İşte emir olunca öyle oluyor. “Devlet emretti ihraç edildim, kafama sıkayım.” Mantık bu. Nasıl bu hale getiriyorlar bu insanları ya anlamıyorum ben. Hangi eğitim, hangi inanç insanları bu hale getirir? Anlamak mümkün değil yani.

— Ha işte bak adam dövecekler para kazanacaklar…

— İşkencemiz hazırmış!

Acun Karadağ: Ekmeklerine kan doğruyorlar. Kanlarına ekmek doğruyorlar daha doğrusu, insanın kanına ekmek doğrayıp yiyorlar, ekmek parası tabi. Zıkkım olsun o ekmek size, haram olsun boğazınızda kalsın.

Yorum bırakın

Filed under Şey

Matematiksel sistemlerin yapıları — Sylvain Poirier

Sylvain Poirier — settheory.net

1. Matematiğin ilk temelleri

1.4. Matematiksel sistemlerin yapıları

Yapılar, bir kuramın dilini (küme kuramsal bir yorumda yapı simgelerinin değerlerini) yorumlayarak, çalışılan sistemi biçimlemek için çeşitli tipten nesneleri ilişkilendirir. Bu yapılar her tipten nesnenin sistemde çeşitli roller oynamasını sağlar. Bu rollere göre nesneler, saf öğelerin basit yapısına karşın, karmaşık nesneler gibi yorumlanabilir.

Jenerik kuramlar 2 tür yapı (dolayısıyla 2 tür yapı simgesi) kabul eder: işleçler ve yüklemler.

Okumaya devam et →

6 Yorum

Filed under Çeviri, Bilim

Kuramların biçimi: mefhumlar, nesneler ve üst-nesneler — Sylvain Poirier

Sylvain Poirier — settheory.net

1. Matematiğin ilk temelleri

1.3. Kuramların biçimi: mefhumlar, nesneler ve üst-nesneler

Modelin değişkenliği

Her bağdaşık kuram kendi modelinin (yorumunun) sabitlenmiş olduğunu varsayar, ama olağandır ki bu, aynı kurama ait varolan diğer meşru modellerin geniş (sonsuz) menzili içinde bir tane modelin «tercih»inden ibarettir; model kuramı açısından bakıldığında model değişken olur. Fakat bu «tercih» ve modelin bu «varolma»sı gayet soyut olabilir. Ayrıntıda, Tamamlanmışlık savının kanıtı, bütün vakalarda işleyebilerek, imkânlar menzili içinde bir tane modeli «belirt»ecektir, ama bu inşa aslında alenî değildir (sonsuz tane adım içerir, her adım sonsuz bilgiye bağlıdır). Bu koşullarda, bir modelin sabitlenmesi varsayımı saçmalık sayılabilir, ama yine de matematiksel kuramların standart yorumunu teşkil eder.

Okumaya devam et →

6 Yorum

Filed under Çeviri, Bilim

Değişkenler, kümeler, işlevler ve işlemler — Sylvain Poirier

Sylvain Poirier — settheory.net

1. Matematiğin ilk temelleri

1.2. Değişkenler, kümeler, işlevler ve işlemler

Gelin temellendirici döngüden kimi basit kavramları getirerek matematiğe başlayalım, bu kendine yeterli olabilir. Henüz belitsel bir kuram hâlinde formelleştirilmemiş bir küme kuramından başlanması doğaldır.

Önce bir kümenin ne olduğunu açıklayalım, sonra temeller (model kuramı) ile onun esas incelikleri (paradokslar) bağlamında daha çok kavram ve izahla resmi tamamlayacağız.
Okumaya devam et →

6 Yorum

Filed under Çeviri, Bilim

Sociotechnical Cognition — Dr. Işık Barış Fidaner

47dd864b4ff02e3ae1e01c5b03ff325d-e1497355048843.jpgThis letter is to be read as if in a museum.

It’s included in my 37th Placeless Book Introduction to Sociotechnical Cognition with the title “Neuroscience can devise a dialectical philosophy of sociotechnical cognition”.

IBF

January 9th, 2017

Dear Kathinka Evers,

I just completed my postdoc work in Boston and I am writing this letter to become a Researcher at the Centre for Research Ethics & Bioethics (CRB) in Uppsala University.

I’m submitting this application letter for both announcements, since my essential purpose is to work with you in CRB. To help to clarify my role in CRB, I dedicated a whole section to the questions raised by CRB’s Tasks.

After the U.S. presidency elections, I was already planning to move and work in Uppsala in Sweden. So in December I took the CRB announcements extremely seriously. I worked on this letter during the past few weeks, piece by piece rewriting to concretize the content (especially Section 1). It’s still a rough sketch given the depth of the questions, though I hope to have plenty of time to investigate these questions later.

Okumaya devam et →

1 Yorum

Filed under Bilim

Matematiğin temellerine giriş — Sylvain Poirier

Facebook’ta admini olduğum Set Theory and Philosophy grubunda kendini tanıtan Sylvain Poirier’in settheory.net sitesinden çeviriler yapmaya aylar önce kalkışmıştım, ilk bölümü bugün tamamlayabildim.

Siteye de yüklenmiş: http://settheory.net/tr/

IBF

Sylvain Poirier — settheory.net

1. Matematiğin ilk temelleri

1.1. Matematiğin temellerine giriş

Matematik ve kuramlar

Matematik öğesel nesne sistemlerinin çalışılmasıdır; bu sistemlerin tek tabiatı kesin olmaktır, muğlak olmamaktır (iki nesne eşittir ya da farklıdır, ilişkilidir ya da değildir; bir işlem kesin bir sonuç verir…). Böyle sistemler olağan dünyamızdan bağımsız hâlde tasavvur edilirler, gerçi birçoğu olağan dünyanın çeşitli yönlerine benzeyebilir (böylece onları tarif etmekte kulanılırlar). Bir bütün olarak matematik, bu türde (kesin nesneleri olan) «tüm mümkün dünyaların bilimi» gibi görülebilir.

Okumaya devam et →

6 Yorum

Filed under Çeviri, Bilim

Letter To the Peoples of Turkey and the World — Semih Özakça

8 June 2017

To the Peoples of Turkey and the World;

In our struggle for bread, honour and justice, in order to be the voice of the workers that were dismissed and deprived of their bread by Executive Orders issued with the excuse of the state of exception, in order to go back to our job, we revolutionary democrat public workers are in the 200+ days of our resistance and 80+ days of our hunger strike. We have a single demand “We want our job, our students back!” As intellectuals of the society we were also pursuing our struggle against unfairnesses and injustices before our jobs were terminated. Since 2012, there was an intention to deprive public workers of their job security and abolish permanent positions, we were hearing about it. The current situation we face with the excuse of the state of exception is the product of an idea that was planned and programmed in advance. Thus AKP rule used the state of exception as a justification and grounds for their politics of precarity, they turned the situation into an opportunity and deprived many public workers of their bread with the excuse of the coup attempt. But what does the coup attempt have to do with us revolutionary democrat workers? Those who have to do with the coup are so open that they are now trying to run the country. Because they do their politics using the methods and conspiracies of those they associate with the coup. Why did they dismiss us from our jobs? By dismissing us from our jobs, they were to comb out those who will oppose their politics; they were to do what they want without distress, without annoying obstacles on their way, and they were to suppress all of those who were to oppose them, to prevent the discordant voices. A ruler threatening a people with their bread, trying to discipline them with hunger to rule them, is the end point that’s reached. Bread is sacred, the right to work is the minimum condition of living. What is expected of workers who are deprived of their right to work, whose bread is being played at. To sit and shut up? To resist for the right to live and work? In our case what must be done by necessity is the second option. We resist…

Okumaya devam et →

1 Yorum

Filed under Çeviri

Kulning: İsveç’in tekinsiz ve güzel şarkı gibi çoban çağrısı — Starre Vartan

Starre Vartan — 22 Şubat 2016 — mnn.com

İskandinavya’nın eşsiz şarkı gibi çoban çağrısı kulning‘i ilk duyduğumda büyülenmiştim. Sonra kafayı taktım ve internette bulabildiğim tüm farklı örnekleri topladım. Bağımlısı oldum. Herşey Jonna Jinton’un vidyosuyla başlamıştı.

Okumaya devam et →

4 Yorum

Filed under Çeviri

İlgililik//ilgisizlik ölçüsü olarak entropi

Güncelleme: REBUS 2.0 yayınlandı!

Entropi Toplaşması (ET) hayal edebileceğiniz en işe yarar algoritmadır. Atıf yapılmıyor ve kullanılmıyor çünkü oturmuş bilimsel paradigmalar onun anlamını kavrayamıyor.

Aslında fikir çok basit:

ET’de entropi ilgililik//ilgisizlik ölçüsü olur.

— Bloklarda bir arada beliren ya da bir arada kaybolan öğe altkümelerinin entropisi düşüktür: O öğeler birbiriyle “ilgili”dir: Harfiyen birbirlerine “ilişirler”.

— Bloklarda bir kısmı belirirken bir kısmı kaybolan öğe altkümelerinin entropisi yüksektir: O öğeler birbiriyle “ilgisiz”dir: Harfiyen birbirlerine “ilişmezler”.

Bunların hepsi James Joyce’un Ulysses’inin analiz sonuçlarında gözlenebilir: izdusum-entropisi.pdf

Böylece entropi bir ilgililik//ilgisizlik ölçüsü olur, harfiyen ve tanımı gereği: https://www.etimolojiturkce.com/kelime/ilgi

Kaynaklar:

I. B. Fidaner & A. T. Cemgil (2013) “Summary Statistics for Partitionings and Feature Allocations.” [Bölüntüler ve Özellik Atamaları için Özet İstatistikleri] In Advances in Neural Information Processing Systems (NIPS) 26. Paper: http://papers.nips.cc/paper/5093-summary-statistics-for-partitionings-and-feature-allocations (the reviews are available on the website)

Türkçesi: ozet-istatistikleri.pdf

I. B. Fidaner & A. T. Cemgil (2014) “Clustering Words by Projection Entropy,” [İzdüşüm Entropisi ile Sözcüklerin Öbeklenmesi] accepted to NIPS 2014 Modern ML+NLP Workshop. Paper: http://arxiv.org/abs/1410.6830 Software Webpage: https://fidaner.wordpress.com/science/rebus/

Türkçesi: izdusum-entropisi.pdf

(İngilizcesi)

İmkânlı tüm entropi değerlerinin grafiği evrensel bir sabittir:

codtree_12

ET dendrogramlar üreten bir hiyerarşik öbekleme algoritmasıdır. Çıktılarının neye benzediğini göstermek için birkaç örneğim var:

Mycorrhizal mantar çalışmalarında bulunuşlarına göre
(I) bitkilerin (II) mantarların öbeklenmesi.

Kaydedilmiş fenotipik karaktarlerine göre dinozorların öbeklenmesi.

Verili bir dış gezegen kümesinde bulunuşlarına göre merkezî dalgaboylarının öbeklenmesi.

İyi bilinen Iris veri kümesinin öbeklenmesi. Çiçeklerin 145/150 tanesi başarıyla öbeklendi. (Bu son örnekte veri kümesindeki sayısal özellikleri kategorik özelliklere çeviren bir ek kod kullanıldı)

Last.fm taglerinin öbeklenmesi. Kısım 1 ve Kısım 2.

5 Yorum

Filed under Bilim, Şey