Category Archives: Bilim

14 Kasım 2024 · 2:34 pm

İnsan Hareketini Hareket Yakalama Verisi Kullanarak İzleme (2009)

(Cmpe699 projesi, şekiller için dosyaya bakınız)

Giriş

Bir insan bedenini aktif bir şekilde takip etmek ve video üzerinden yaptığı hareketi anlamak oldukça karmaşık bir problemdir. Psikolojik deneyler göstermiştir ki, insan denekleri bir videodan kişinin ne yaptığını, cinsiyetini, duygusal durumunu, kimliğini ve hatta kişinin kendisi olup olmadığını belirlemek gibi birçok değişkeni kolayca ayırt edebilirler; üstelik bunu sadece az miktardaki dinamik bilgiyle yaparlar. Bu, insanlarla empati kurmaya yönelik doğuştan gelen mekanizmaları içeren ve yılların deneyimini uyumlu bir şekilde harmanlayan biyolojik görme ve biliş sistemi sayesinde mümkündür. Bu nedenle, kendimiz zeki sistemler inşa etmek istiyorsak, insan bedeninin fiziksel doğası ve farklı insan aktivitelerinin dinamik yapısı hakkındaki bilgiyi algoritmik olarak sisteme dahil etmenin bir yolunu bulmamız gerekmektedir.

Okumaya devam et →

1 Yorum

Filed under Bilim, Makale

Tagged as

21 Haziran 2024 · 12:57 pm

Bir yıldıztaşı Ay’da geniş çarpma krateri oluşurken uzaya fırladı — Ezzy Pearson

🦋🤖 Robo-Spun by IBF 🦋🤖

Ezzy Pearson — 18 Haziran 2024 — skyatnightmagazine.com

Mühim çalışmada bir yıldıztaşının Ay’daki bir çarpma krateriyle bağlantılı olduğu, bu kraterden fırlamış olabileceği bildirildi.

Yeni analiz, Dünya’nın yörüngesine girip çıkan bir ‘ayımsı’ olan Kamualev yıldıztaşının muhtemelen Giordano Bruno kraterinden uzaya fırladığını gösterdi [*].

Okumaya devam et →

3 Yorum

Filed under Bilim, Eviri

Tagged as , ,

2 Mayıs 2023 · 11:23 am

Bilgisayar Nasıl Haberdarımsı Gösterilir? — Joseph Weizenbaum

General Electric Bilgisayar Laboratuvarı’ndan (Mountainview, California) Joseph Weizenbaum’un (ChatGPT’nin babuşkası ELIZA’yı kodlayacak kişi) Datamation dergisi Şubat 1962 sayısında çıkan yazısı: (Kova’da dev stelyum) “How to make a computer appear intelligent?” (zekanın türevi muhaberattır) (intelligence her iki anlama da gelir; zeka fallik, muhaberat mamillar halidir) (yapay zeka heykeltraşlığı çağrıştırır, suni muhaberat ek malumatı çağrıştırır)

Hem genel anlamda muhaberatın hem de suni muhaberatın teşekkülüne dair rivayetler muhteliftir. Deneme yanılma yöntemiyle suni muhaberat betikleri kodlayan işçiler de teyit eder ki bu mefhumu netleştirme gayreti –en azından şimdilik– teşekkürsüz bir uğraştır (betik: script: program). Bu özel anlam göbeğinin mücerret tefekküründen fiiliyata tesir edecek katkılar gelmesi beklenemez.

Minsky’nin kimi konuşmalarında önerdiği tanıma göre belli bir gözlemcinin anlayamadığı neticeler üreten herhangi bir faaliyet o gözlemciye sanki bir şeylerden ‘haberdar’ımsı (ne yaptığını biliyormuş gibi) veya en azından ‘nispeten bihaber’imsi (az çok fikri varmış gibi) gözükecektir. Okumaya devam et →

3 Yorum

Filed under Çeviri, Bilim, Suni muhaberat

Tagged as ,

8 Mart 2023 · 9:17 am

Devasa depremler bazen Ay’ın yerçekimiyle tetikleniyor — Alexandra Witze

Alexandra Witze — 12 Eylül 2016 — nature.com

Dolunay ve Yeniay günlerinde medcezir kaynaklı jeolojik ek burgular depremlerin şiddetine şiddet katabiliyor.

deprem1

8.8’lik bir deprem ve yol açtığı tsunami 2010 yılında Şili’deki Pelluhue sahil kasabasını yıktı geçti.

2010’da Şili’yi veya 2011’de Japonya’yı vuranlar gibi devasa depremlerin yaşanması Dolunay ve Yeniay günlerinde daha muhtemeldir çünkü bu evrelerde (ayda iki defa) medcezir kuvvetleri azami seviyeye çıkar.

Ay-Dünya-Güneş üçlüsünün birbirini çekiştirmesi medcezir yaratarak Dünya’daki jeolojik faylara ek burgular getirir. Bu kuvvetlerin deprem tetikleyip tetiklemediğini anlayabilmek için yıllarca uğraşan deprembilimciler bazı küçük ve yavaş sarsıntıları ummana tesir eden günlük medcezirlere bağlayabildiler. Kaliforniya’nın San Andreas fayı ve Kuzey Amerika’nın batı sahilinde Cascadia bölgesi böyledir [1, 2].

Okumaya devam et →

5 Yorum

Filed under Çeviri, Bilim

Tagged as , ,

5 Ağustos 2018 · 1:31 am

Isı dalgasında filozof olmak neden özellikle dayanılmazdır — Slavoj Žižek

Hava sıcaklığından dikkatinizi uzaklaştırmak için kuramsal spekülasyonlarda kendinizi kaybettiğinizde klasik bir Freud vakası olduğunuzu fark edersiniz.

Slavoj Žižek — 3 Ağustos 2018 — independent.co.uk

Isıdan nefret ederim. Bugünlerde Norveç’in kuzeyinde Kuzey Kutbu tarafındaki Svalbard adalarında olmayı hayal ediyorum. Ama evimde kaldığım için yapabildiğim tek şey klimayı açmak ve okuma yapmak … tabi ki süren ısı dalgaları ve küresel ısınma hakkında.

Tam da okunacak konu. 50°C’ı aşan sıcaklıklar artık çok haber olmuyor, Emirlikler’den güney İran’a kadarki hilal üzerinde, Hindistan’ın bazı yerlerinde, Ölüm Vadisi’nde süreklileşmiş, şimdiyse öğreniyoruz ki gidişat çok daha karanlık, sadece çöl bölgelerini tehdit etmiyor. Vietnam’da birçok çiftçi dayanılmaz ısı yüzünden gündüz boyunca uyuyup gece çalışmaya karar veriyor.

Okumaya devam et →

4 Yorum

Filed under Çeviri, Bilim

Tagged as , , ,

1 Mayıs 2018 · 3:42 am

Bizce siz çuvalladınız — Jamie Margolin

Takip ediniz: @Jamie_Margolin @ThisIsZeroHour‏

180420100454-jamie-margolin-window-exlarge-169

 Jamie Margolin — 22 Nisan 2018 — cnn.com

Sayın liderler,

Bizce siz çuvalladınız.

Gençliği korumak sizin sorumluluğunuzda.

Ama kampanyalarınız için fosil yakıt parası almakla çocuklarınızın iyiliği arasında tercih yaptığınızda, fosil yakıtları seçiyorsunuz.

Bugün Dünya Günü. Lütfen sahte Dünya Günü cıvıltılarınızı ve Facebook gönderilerinizi kendinize saklayın, onları görmek istemiyorum. Onları kasırga mağdurlarına attığınız pısırık “Dualarımız sizinledir” cıvıltılarınızla birlikte bir torbaya koyup okyanusa atın, şirketlerin atıklarını dökmesine izin verdiğiniz gibi.

Çünkü benim neslim sizin konuşmalarınızdan fena halde bıktı.

Okumaya devam et →

4 Yorum

Filed under Çeviri, Bilim

Tagged as , , ,

28 Şubat 2018 · 1:52 am

Ağaçlar neden ve nasıl birbirleriyle “konuşurlar?” (Evrim Ağacı)

Çevrebilimci Suzanne Simard, ağaçların ihtiyaçlarını bildirmek ve komşu bitkilere yardım etmek için toprak mantar ağını nasıl kullandıklarını göstermişti. Şimdi ise toplu ağaç kesimi ve iklim değişikliği gibi tehlikelerin bu önemli ağların işlevini bozabileceği konusunda bizleri uyarıyor.

Kaynak: https://evrimagaci.org/photo/tr/agaclar-neden-ve-nasil-birbirleriyle-konusurlar

2 Yorum

Filed under Çeviri, Bilim

Tagged as ,

19 Şubat 2018 · 6:12 pm

Karbon Kurtuluş Cephesi — McKenzie Wark

— Karbon Kurtuluş Cephesi nedir?

McKenzie Wark: Çağdaş dünyanın tarihi Fransız Devrimi’nden itibaren çoğu zaman bir kurtuluşlar dizisi gibi düşünülür – tiranlıktan, gizemlileştirmeden kurtuluş, vb. Ya da daha olumlu olarak, sıradan insanların kurtuluşu, kölelerin, kadınların kurtuluşu, vb. Hatta hayvanların kurtuluşu için bile bir hareket var şimdi. Peki çağdaş zamanlarda kurtulan şey ya insanlar değilse, hatta hayvan bile değilse, ya bir elementse: karbonsa? Kapitalizm fosil yakıt ile çalışır – karbonla çalışır. Onu petrol ve kömür rezervlerinden “kurtarır”, onun üzerine meta ekonomisini işletir, ve çöp karbonu atmosfere ve okyanuslara atar. Ben de “Karbon Kurtuluş Cephesi” terimini uydurdum; çağdaş dönemde, yani kapitalizmin yükseliş döneminde neyin vuku bulduğunu düşünmenin ironik bir yolu bu.

Kaynak: inverse.com

Türkçesi: Işık Barış Fidaner

Ayrıca bkz. Bir karbon atomuyla söyleşi

1 Yorum

Filed under Çeviri, Bilim

Tagged as ,

19 Şubat 2018 · 5:33 pm

Türkiye’de adalet yeniden sağlansın — Tabiat

Tabiat 554, 145 (2018) Editöryal — 6 Şubat 2018 — nature.com

Barış kampanyaları üzerine yüzlerce akademisyen ve bilimci siyasî baskılara kapıldı.

d41586-018-01677-z_15437650

Türk Tabipler Birliği üyelerinin tutuklanmasının ardından protestolar oldu. Kredi: Adem Altan/AFP/Getty

Ünlü akademik bilim dergisi Tabiat, İngilizce adıyla Nature, editör yazısında Türkiye’yi konu almış. Ben de yazıyı Türkçe’ye çevirdim. İyi okumalar.

IBF

Türkiye’de barış davasını savunmak şu anda tehlikeli. Akademisyenlerin yediği son tokat, Türk Tabipler Birliği’nin 11 üyesinin, başkanı Raşit Tükel de dahil, geçen hafta sabahleyin baskınlarla tutuklanması oldu. Suçları neydi? ‘Savaş bir halk sağlığı meselesidir’ sloganını kullanan birlik, Suriye Kürtlerinin askerî birimlerine karşı Türk ordusunun 20 Ocak’ta başlattığı –uluslararası şaşkınlık yaratan– sınırötesi hücumun durdurulması çağrısı yapmıştı. (Hedef alınan Kürt birimler Suriye’nin kuzeybatısında BE askerlerinin yanında İslamcı terör örgütü IŞİD’e karşı savaşıyorlardı.) Baskınlar, ülkede hükümet kuvvetlerinin Kürt ayrılıkçılarla savaştığı güneydoğu için barış çağrısı yapan Ocak 2016 tarihli kampanyaya imza veren binden fazla akademisyenin tutuklanmasının ardından geldi. Birçoğu suç isnatlarıyla karşı karşıya ve yüzlercesi işini kaybetti.

Okumaya devam et →

1 Yorum

Filed under Çeviri, Bilim

Tagged as ,

11 Şubat 2018 · 12:29 am

Hiçbir Zaman Yeterince İstihdam Edilebilir Olmamak: Patronun Arzusunu Tatmin Etmenin İmkân(sızlığ)ı — Colin Cremin

ç.n. bkz: Çevirmenler, False’a Yanlış demeyelim, Fol diyelim

Türkçesi: Ebru Işıklı, Işık Barış Fidaner

Colin Cremin, Auckland Üniversitesi, Yeni Zelanda

Özet. Lacan öznenin, dünya üstündeki yabancılaşmasını aşmaya ve onunla bir olmaya yönelik aşırı veya çılgınca arzusundan, onun varoluşunu koşullayan dürtü olarak bahseder. Sermayedarın kazanç fazlası için çılgınca arzusu da onun varoluşunun koşulu olan dürtüsüdür. Bu makalede öznenin arzusu ile sermayenin arzusunun diyalektik bir senteze girdiği iddia edilmiştir: istihdam edilebilirliği iyileştirmekten çıkarılan bir keyif. Bu, asla tatmin edilemeyecek istihdam edilebilirlik şartının analizi için kavramsal çerçevedir. Bu argüman Slavoj Žižek’in fol kimlik bozumu fikrinden yola çıkarak geliştirilmiştir. Bu kavram, sermayeye tabiiyetin (emeğin maddî olgusu) patrondan bağımsız olma (emek eylemiyle ilişkili olmayan kimlik) hissimizle görünmez kılındığını göstermek için kullanılmıştır. İstihdam edilebilirlik “iş dışındaki hayattan” (mekânsal kimlik bozumu) çıkardığımız kullanım değerleri ile ayarlanır, istihdam olasılığını artıracağı için bunlar gönüllü olarak işverene sunulur (zamansal kimlik bozumu). Değer fazlası, keyif fazlası ve fol kimlik bozumunun bu eleştirel gösteriminin arkaplanında, Boltanski ve Chiapello’nun istihdam edilebilirlik ideolojisi üzerine öncü analizi vardır. Anahtar kelimeler. Kimlik bozumu, istihdam edilebilirlik, keyif, değer fazlası

Okumaya devam et →

5 Yorum

Filed under Çeviri, Bilim

Tagged as , , ,