George Orwell — 4 Ocak 1946 — Tribune, GB, Londra (orwell.ru)
İlk duyduğumdan beri yıllar geçmişken sonunda bir nüshasını elde edebildiğim Zamyatin’in Biz‘i, kitapların yakıldığı bu çağdaki edebi ilginçliklerden birisi. Gleb Struve’un Sovyet Rus Edebiyatının Yirmibeş Yılı‘ndan tarihini araştırıp öğrendim:
Zamyatin, 1937’de Paris’te ölmüş, devrimin hem öncesinde hem sonrasında bir dizi kitap yayınlamış [*] Rus bir romancı ve eleştirmen. 1923 civarında yazılan Biz‘in, Rusya’yı konu almasa da, ve güncel politikayla hiç doğrudan bağ kurmasa da –yirmialtıncı yüzyılı ele alan bir düşlem– yayınlanması reddedilmiş çünkü ideolojisi makbul sayılmamış. El yazmasının nüshalarından biri bir yol bulup yurtdışına gitmiş ve kitabın İngilizce, Fransızca ve Çek dilinde çevirileri çıkmış, ama Rusçası hiç çıkmamış. İngilizce çevirisi Birleşik Eyaletler’de yayınlanmış, bunun bir nüshasını temin etmeyi hiç beceremedim: ama Fransızca çevirisinin (başlığı Nous Autres) nüshaları bulunabiliyor, ve sonunda bir tanesini ödünç almayı başardım. Muhakeme edebildiğim kadarıyla bu on numara bir kitap değil [not a book of the first order] ama kesinlikle olağandışı bir kitap, ve İngiliz yayıncılardan hiçbirinin bu kitabın yeni baskısını yapmaya kalkışmaması çok şaşırtıcı.
