Savaş ve Z yalanı — Işık Barış Fidaner

Rusya’ın Ukrayna işgalini destekleyenler arasında simgeleşen Z harfini yorumlayalım [1]:
1) Z’nin alfabenin son harfi olması iş bitiricilik kılığında bitirimlik övgüsüdür.
2) Z’nin dikiş gibi zikzak çizmesi simgesel düzenin ideolojik söküğünü dikme iddiasıdır.
3) Z’nin dört köşesi Biz’e ve Onlar’a vekaleten savaşan kuvvetleri gösterir:

Bu simgenin nasıl bir yalan olduğunu anlamak için Lacan’ın L şemasıyla kıyaslayalım:

İki şemayı üst üste koyunca şunu görürsünüz:
1) Çatışan kuvvetlerin ağır tahrip gösterisinin aşırı yıkıcı olması ve “En gerçek benim!” diye bağırması vekillerin ilişkisinin hayali niteliğini örtbas etmek içindir.
2) Gerçek bilinçdışı eksen Biz-Onlar arasındadır: Biz’in kendi kimliğinden uzaklaştırmak için Onlar’a yansıttığı herşeyden oluşur: Herkesin insan olması, kimsenin kusursuz olmaması, vb.
3) Savaşan kuvvetlerin görünen amacı “zafere ulaşmak” olsa da asıl işlevleri bu gerçek ekseni kesintiye uğratmaktır: “Savaşta ilk önce hakikat yitirilir.”

Işık Barış Fidaner doktoralı (Boğaziçi Üniversitesi) bir bilgisayar bilimcidir. Yersiz Şeyler‘in Admini, Žižekian Analysis’in Editörü, Görce Yazıları‘nın Küratörüdür. Twitter: @BarisFidaner

Notlar:

[1] Bkz “Why has the letter Z become the symbol of war for Russia?” Pjotr Sauer