Kozmik Böcekle Öz-deşim — Işık Barış Fidaner

Bilgisayar mühendisliğinde iki temel kip vardır:
1) Çalışıyorsa dokunma kipi
2) Böcek ayıklama kipi
Bunları mecazi olarak yemeğin müşterilere sunulduğu salon ve işçilerin yemeği pişirdiği mutfak gibi düşünebilirsiniz.

Canlı/cansız bütün örgütsel katmanlarda aynı ayrım tekrarlanır; aşağıdaki örneklerde ilk kategori “çalışıyorsa dokunma” kipine daha yakındır, ikinci kategori “böcek ayıklama” kipine daha yakındır:
1) Çalışanlar bilgi işlemci (IT) veya yazılımcı (developer) olabilir.
2) Sistemler sunucu veya istemci olabilir.
3) Program iki kipte derlenebilir (release, debug).

Daha soyut düzlemde bu kipler eleştiri/analiz farkını tanımlar:
1) Eleştiri sistem çalışmıyorsa dokunmaktır.
2) Analiz sistemdeki böceği algılamak ve kavramaktır.

Ruhsal düzlemde bunlar farklı özdeşim kipleridir:
1) Sistemin sorunsuz çalıştığı varsayımıyla (Ego’yla) kurulan özdeşim
2) Sistemde arıza çıkma ihtimaliyle (semptomla) kurulan özdeşim

Böcek ayıklama kipine odaklanırsak üç aşama görürüz:
1) Eleşim: Çalışan sistemin bilinmeyen bir etki sonucunda aksaması, teklemesi, bozulması.
2) İleşim: Arızayı yakalamak için kodların üzerine gerilen ağ/file (simetriler ve yankılaşım).
3) Üleşim: Arızanın yerini tespit ettikten sonra kodlara gereken ayarın çekilmesi.

Şimdi bu kavramları genişletelim:
1) Dünya medeniyeti çalıştığı sürece dokunmadığımız sistemdir, ama bir şekilde bozulmuştur.
2) Ayıklamaya kalkıştığımız böcek hem medeniyete hem doğaya ait olan kozmik bir böcektir.
3) Bu arızayı kimse tamir edemez çünkü insanın ve canlılığın varlık sebebi kadar derindedir.
4) Onu düzeltemeseniz bile en azından kozmik böcekle öz-deşim kurabilirsiniz, buna da sevgi/aşk diyoruz.

Işık Barış Fidaner doktoralı (Boğaziçi Üniversitesi) bir bilgisayar bilimcidir. Yersiz Şeyler‘in Admini, Žižekian Analysis’in Editörü, Görce Yazıları‘nın Küratörüdür. Twitter: @BarisFidaner

Bkz “Eleşim → İleşim → Üleşim”, “Abese İrca ve Abese İcra”, “Kainatın Ufkunu Kaplayan Gürültü: Yadigar Südur”, “Evrendeki sıfırtının yankısı: xwe”, “Tanrılar Kurban İstiyor: İmkansız, Yetersiz, Fazla”, “Rutinsellik: Mahut Muhat Modem”, “Aşka Dayanmak: Semptom Ego’nun Ötekisidir, Semptom Düşerse Ego da Düşer”, “Ayna Evresinde İmgesel, Simgesel, Gerçek”, “Turing Makinesi ve Lacan: Yazma ve Durma”